آیا امانوئل مکرون باید استعفا دهد؟

فرانسه بار دیگر درگیر یک بحران سیاسی پیچیده شده است. فرانسوا بیرو، نخست‌وزیر این کشور، به‌دلیل ناتوانی در جلب اکثریت آرا برای بودجه پیشنهادی ریاضتی خود، رأی اعتماد را در مجلس ملی درخواست کرده است که احتمال شکست او بسیار بالاست. در صورت سقوط دولت، فرانسه از زمان انتخاب مجدد امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه در سال ۲۰۲۲، شاهد چهار دولت متفاوت خواهد بود. گزینه‌های پیشِ روی مکرون محدود است؛ او می‌تواند دوباره مجلس را منحل کند یا مجبور به استعفا شود، اما هیچ‌یک به‌طور کامل بحران را حل نخواهند کرد.

مجلس فرانسه از ماه ژوئن ۲۰۲۴ بدون اکثریت مشخص بوده است. انحلال مجلس توسط مکرون برای جلوگیری از صعود حزب راست‌گرای راسمبلمان ملی به شکست انجامید و این حزب بیشترین کرسی‌ها را در تاریخ خود به‌دست آورد. اگر دولت بیرو سقوط کند، مکرون طبق قانون می‌تواند دوباره پارلمان را منحل کند، اما با این کار با دو معضل روبه‌رو خواهد شد: امکان به‌قدرت‌رسیدن جردن باردلا به‌عنوان نخست‌وزیر یا انتخاب فردی از سایر احزاب که توانایی تشکیل دولت پایدار را داشته باشد.

اگر حزب راست‌گرای راسمبلمان ملی پیشرفت کند، احتمالاً باردلا نخست‌وزیر خواهد شد. اتحاد شکننده احزاب چپ که مانع از به‌قدرت‌رسیدن این حزب در سال ۲۰۲۴ شد، اکنون به‌طور کامل فروپاشیده است و باردلا خود را به‌عنوان نامزد طرفدار کسب‌وکار معرفی کرده است. با این حال، سابقه ارتباط این حزب با جنبش ترامپیسم و محکومیت مارین لوپن می‌تواند برخی رأی‌دهندگان را از حمایت بازدارد.

در صورت عدم موفقیت حزب راست‌گرا، مکرون با دشواری یافتن نخست‌وزیر از سایر احزاب مواجه خواهد شد. مکرون پیش‌تر به جریان راست با انتصاب میشل بارنی و به مرکز با بیرو روی آورده است، اما هیچ‌یک نتوانستند دولتی پایدار تشکیل دهند. اگر رئیس‌جمهور به جریان چپ رو کند، مجبور به پذیرش خواسته‌هایی چون مالیات بر ثروتمندان و بازگرداندن اصلاحات بازنشستگی خواهد شد که ممکن است شکست ریاست‌جمهوری او را برجسته کند. حتی در این صورت نیز نخست‌وزیر چپ‌گرا ممکن است مدت طولانی در قدرت باقی نماند زیرا بدون حمایت بزرگ‌ترین حزب چپ یعنی حزب فرانسه تسلیم‌ناپذیر، اکثریت کامل ندارد و باید از جناح‌های کوچک‌تر و میانه نیز کمک بگیرد.

مجلس فرانسه اکنون به سه بلوک ناسازگار تقسیم شده است: چپ، راست و مرکز که هرکدام خود به جناح‌های مخالف و پراکنده تقسیم شده‌اند. دشمنی شدید بین حزب فرانسه تسلیم و سوسیالیست‌ها مانع از هرگونه توافق مؤثر شده است و رقابت داخلی در میان احزاب میانه نیز وضعیت را پیچیده‌تر کرده است. با کمتر از هجده ماه تا انتخابات ریاست‌جمهوری بعدی، احتمال استعفای مکرون و برگزاری انتخابات زودهنگام، رقابت بین نامزدها را شدت بخشیده است.

راه‌حل مشخصی برای بحران موجود وجود ندارد. مجلس، با تقسیمات داخلی و جناح‌های متضاد، نشان می‌دهد که نظام نیمه‌ریاستی فرانسه تحت ریاست مکرون با دشواری جدی مواجه است. فقدان اکثریت پایدار و تضعیف احزاب میانه، او را مجبور به مدیریت شرایط با گزینه‌های محدود و مواجهه با احتمالات نامشخص سیاسی کرده است. در چنین وضعیتی، آینده سیاسی فرانسه همچنان به‌طور قابل توجهی وابسته به نتایج تصمیمات آتی رئیس‌جمهور است./ منبع