پوتین کجا و چگونه میتواند جنگ خود را در اروپا فراتر از اوکراین گسترش دهد
روسیه با تشدید جنگ ترکیبی و آزمودن مرزهای واکنش ناتو، میتواند فشار خود را از اوکراین به نقاط آسیبپذیر اروپا گسترش دهد.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «پوتین کجا و چگونه میتواند جنگ خود را در اروپا فراتر از اوکراین گسترش دهد» نوشته کارشناسان شورای آتلانتیک در اندیشکده شورای آتلانتیک (Atlantic Council) منتشر شده است. این مقاله با بررسی نقاط مختلف اروپا استدلال میکند که روسیه ممکن است از عملیات ترکیبی تا فشار نظامی و سیاسی برای آزمودن انسجام ناتو استفاده کند. سفر محرمانه جان رتکلیف به مسکو در روز ۲۵ آگوست و نگرانی درباره تکرار نشانههای پیش از تهاجم روسیه به اوکراین، زمینه این ارزیابی است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
روسیه در کشورهای بالتیک پیوسته مرزهای واکنش ناتو را میآزماید. نفوذ پهپادها، خرابکاری زیرساختهای حیاتی، آتشسوزی، طرحهای حمله به شخصیتها، عملیات سایبری و اختلال و جعل GPS بخشی از این اقدامات است. مسکو ممکن است تا زمانی که با هزینه معتبر روبهرو نشود، فشار را افزایش دهد؛ اگر جنگ اوکراین متوقف مانده و بیثباتی سیاسی در ناتو فرصت ایجاد کند. عملیات ترکیبی میتواند هدف مستقل یا مقدمه اقدام نظامی باشد. لیتوانی، لتونی و استونی در حال تقویت دفاع ملی و هماهنگی با متحدان هستند و بر واکنش مستمر ناتو تأکید دارند. هدف روسیه، تضعیف اعتبار دفاع جمعی ناتو است و حضور نظامی پیشرو آمریکا برای بازدارندگی اهمیت دارد.
در لهستان نیز خطر گسترش جنگ جدی تلقی میشود. در سپتامبر ۲۰۲۵، نوزده فروند پهپاد ساخت روسیه وارد حریم هوایی لهستان شدند و سقوط موشک کروز، آتشسوزی مرکز خرید ورشو و خرابکاری راهآهن ورشو–لوبلین نیز نگرانیها را افزایش دادهاند. احتمال حمله متعارف از کالینینگراد یا بلاروس نیز منتفی نیست. لهستان با اختصاص ۴.۸ درصد تولید ناخالص داخلی به دفاع، بیشترین سهم را در ناتو دارد و به تانکهای آبرامز و کی-۲، سامانههای هایمارس و چونمو، بالگردهای آپاچی، توپخانه، جنگندههای اف-۱۶ و اف-۳۵ و پهپادها مجهز است. با این حال، جنگ پایدار به تقویت ناتو، بهویژه پدافند هوایی، نیاز خواهد داشت و حضور حدود ۱۰ هزار سرباز آمریکایی در این کشور اهمیت ویژهای دارد.
کشورهای نوردیک روسیه را بزرگترین تهدید مستقیم و بلندمدت برای امنیت یوروآتلانتیک میدانند. حملات سایبری، مهاجرت ابزاری و اختلال GPS موجب شده این کشورها دفاع همهجانبه دوران جنگ سرد را احیا کنند. هزینه دفاعی آنها در سال ۲۰۲۵ بین ۲.۵ تا ۳.۳۴ درصد تولید ناخالص داخلی بود. عضویت هر پنج کشور در ناتو، دفاع آنها را در برنامهریزی ائتلاف ادغام کرده است. مناطق شمالی سوئد، فنلاند و نروژ، جزایر گوتلند، آلاند و بورنهولم و سوالبارد، نقاط آسیبپذیر احتمالی هستند.
در مولداوی، روسیه از حضور نظامی در ترانسنیستریا، دخالت انتخاباتی، اطلاعات نادرست، تأمین مالی سیاسی، فشار انرژی و نقض حریم هوایی استفاده کرده است. با وجود فشارها، مولداوی مسیر اروپایی خود را حفظ و همکاری امنیتی با اوکراین و رومانی را گسترش داده است. توان نظامی محدود مولداوی، آن را در برابر حمله متعارف آسیبپذیر میکند.
رومانی نیز با نفوذ مکرر پهپادها، مینهای دریایی و تهدید علیه زیرساختهای انرژی و کشتیرانی دریای سیاه روبهروست. تشدید محتمل تنش از سوی روسیه فراتر از تهاجم زرهی، شامل حملات زیر آستانه جنگ، عملیات سایبری و اطلاعاتی و آزمودن واکنش ناتو خواهد بود. آلمان نیز با پهپادها، حملات سایبری، طرحهای ترور و تهدید زیرساختهای زیردریایی مواجه است و در حال تشدید اقدامات امنیتی و همکاری ناتویی است.
در نهایت، میدان میتواند سیاست داخلی غرب باشد. روسیه با استفاده از قطبیشدن سیاسی، کاهش اعتماد عمومی و اختلافات فراآتلانتیکی میتواند روایتهایی درباره ناکارآمدی ناتو، فساد اوکراین، بیاعتباری دولتهای دموکراتیک و غیرقابلاعتماد بودن آمریکا را تقویت کند. هدف عملیات، ایجاد شکاف میان آمریکا و اروپا و تضعیف انسجام غرب است. روسیه برای شکستدادن غرب بهطور مستقیم ضعیفتر از مجموع غرب است؛ بنابراین راهبرد مؤثرتر آن تشویق غرب به تضعیف و شکستدادن خود خواهد بود./ منبع
