پوتین نمی‌تواند ناتو را شکست دهد، اما می‌تواند این ائتلاف را دچار شکاف و بی‌اعتبار کند
پوتین شاید نتواند ناتو را در میدان جنگ شکست دهد، اما می‌تواند با آزمودن اراده سیاسی آن، اتحاد غرب را دچار شکاف و بی‌اعتباری کند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقاله‌ای با عنوان «پوتین نمی‌تواند ناتو را شکست دهد، اما می‌تواند این ائتلاف را دچار شکاف و بی‌اعتبار کند» به قلم پیتر دیکینسون (Peter Dickinson) در شورای آتلانتیک (Atlantic Council) منتشر شده است. مقاله استدلال می‌کند که تهدید اصلی روسیه برای ناتو، نه پیروزی نظامی بر ائتلاف، بلکه بهره‌برداری از اختلافات سیاسی غرب و آزمودن اعتبار تعهد دفاع جمعی آن است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
تهدید اصلی روسیه برای ناتو لزوماً شکست نظامی مستقیم این ائتلاف نیست، بلکه ایجاد شکاف سیاسی و بی‌اعتبار کردن تعهد جمعی آن است. سفر برنامه‌ریزی‌نشده جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا، به مسکو گمانه‌زنی‌های گسترده‌ای ایجاد کرده و گزارش‌های متعدد حاکی از آن است که او در این سفر درباره خطر آزمایش مستقیم اراده ناتو از سوی روسیه هشدار داده است. این نگرانی با ارزیابی‌های اطلاعاتی اخیر آمریکا نیز هم‌خوانی دارد؛ گزارشی در اوایل ماه آگوست احتمال آزمودن عزم ناتو با حمله‌ای محدود به یکی از اعضای ائتلاف در سال‌های آینده را مطرح کرد. هم‌زمان، آلمان روسیه را به دست داشتن در تلاش برای بمب‌گذاری فرودگاه لایپزیگ متهم کرده است؛ رخدادی که از تداوم جنگ سایه‌ای کرملین در اروپا حکایت دارد.
با وجود این شواهد، برخی ناظران احتمال حمله روسیه به ناتو را بسیار دور از ذهن می‌دانند و مشکلات ارتش روسیه در اوکراین را دلیل ناتوانی مسکو در رویارویی با ائتلافی بزرگ‌تر و قدرتمندتر می‌دانند. این استدلال از نظر توان نظامی نادرست نیست، اما نیت روسیه اشتباه تفسیر می‌شود. ولادیمیر پوتین می‌داند روسیه نمی‌تواند در یک جنگ متعارف ناتو را شکست دهد؛ بنابراین، اگر حمله‌ای صورت گیرد، احتمالاً محدود و با هدف ایجاد اختلاف، آشکار کردن ضعف اراده سیاسی اعضا و تضعیف اعتبار اصل دفاع جمعی خواهد بود.
در سناریوی مورد نظر، نیروهای روسی ممکن است در نقطه‌ای از جناح شرقی ناتو، به بهانه حمایت از روس‌تباران، وارد خاک یکی از اعضای ائتلاف شوند و سپس واکنش ناتو را به چالش بکشند. اگر اعضای ناتو بر سر پاسخ نظامی توافق نکنند و ترس از تشدید درگیری آنها را فلج کند، اعتبار تعهد امنیت جمعی ائتلاف به‌شدت آسیب خواهد دید. پوتین می‌تواند از چنین وضعیتی برای اعمال فشار بر کشورهای اروپایی و واداشتن آنها به کنار گذاشتن حمایت از اوکراین استفاده کند.
پوتین بر اساس تجربه‌های گذشته نیز ممکن است انتظار واکنش قاطع ناتو را نداشته باشد؛ زیرا واکنش غرب به جنگ گرجستان در سال ۲۰۰۸، الحاق کریمه در سال ۲۰۱۴ و تهاجم گسترده سال ۲۰۲۲، از دید او با اعتراض‌های شدید اما مقابله‌ای محدود همراه بوده است. اختلافات کنونی میان آمریکا و متحدان اروپایی بر سر جنگ غرب آسیا و تمرکز واشنگتن بر ایران نیز می‌تواند این برداشت از شکاف غرب را تقویت کند.
اروپا نیز هنوز آمادگی کامل دفاعی ندارد. کشورهای اروپایی پس از دهه‌ها کاهش سرمایه‌گذاری دفاعی، اکنون روند بازسازی توان نظامی و تسلیح مجدد را آغاز کرده‌اند، اما تکمیل این روند سال‌ها زمان می‌برد و در این فاصله، آسیب‌پذیری بالقوه‌ای ایجاد می‌شود. حمله روسیه به ناتو نه قریب‌الوقوع و نه اجتناب‌ناپذیر است و مسکو در شرایط فعلی احتمالاً به جنگ منطقه خاکستری در اروپا و تلاش برای وادار کردن اوکراین به تسلیم ادامه خواهد داد. با این حال، خطر تشدید خطرناک تنش میان روسیه و ناتو واقعی است و نباید دست‌کم گرفته شود. بازدارندگی مؤثر مستلزم آن است که پوتین باور کند بهره‌برداری از ضعف غرب می‌تواند برای روسیه هزینه‌ای بسیار سنگین سیاسی داشته باشد./ منبع