راز وعده هزینه پنج‌درصدی ناتو

هدف جدید ناتو برای تخصیص پنج درصد از تولید ناخالص داخلی به هزینه‌های دفاعی، که در اجلاس سالانه ماه ژوئن در لاهه اعلام شد، تغییر قابل‌توجهی نسبت به هدف قبلی دو درصد در سال ۲۰۱۴ است. این هدف جدید شامل کمک‌های مستقیم به دفاع اوکراین و صنعت دفاعی آن می‌شود که به اعضا اجازه می‌دهد بدون کاهش بودجه دفاعی داخلی، حمایت از اوکراین را افزایش دهند. این امر می‌تواند همبستگی ناتو را در زمان حساسی که جنگ تجاوزکارانه روسیه علیه اوکراین بزرگ‌ترین تهدید برای امنیت یورو-آتلانتیک در دهه‌های اخیر تلقی می‌شود، تقویت کند. اگر کمک‌های نظامی به اوکراین در سه سال گذشته جنگ محاسبه می‌شد، پنج متحد که پیش‌تر زیر هدف دو درصد بودند، از آن عبور می‌کردند و هزینه‌های دفاعی ناتو در سال ۲۰۲۴ به میزان ۶۱.۶ میلیارد دلار افزایش می‌یافت.

کشورهای نوردیک و بالتیک، مانند دانمارک و استونی، با اختصاص بیش از سه درصد از تولید ناخالص داخلی خود به کمک‌های نظامی، در صدر حامیان اوکراین قرار دارند. میانگین کمک نظامی هفت کشور برتر این منطقه در سه سال، ۰.۳۸ درصد از تولید ناخالص داخلی در سال بوده، در حالی که میانگین کل ناتو ۰.۱۶ درصد و حدود نیمی از اعضا کمتر از ۰.۱ درصد اختصاص داده‌اند. گنجاندن کمک به اوکراین در بودجه‌های سالانه نشان‌دهنده تعهدی بلندمدت است که می‌تواند از نوسانات سیاسی داخلی محافظت شود؛ به‌ویژه در شرایطی که احتمال مذاکره درباره تهاجم روسیه وجود دارد.

با این حال، این تغییر از معیارهای سنتی ناتو برای سنجش توانمندی‌های نظامی فاصله گرفته و با گنجاندن ۱.۵ درصد هزینه‌های مکمل دفاعی، امکان حسابداری خلاقانه، مانند درنظرگرفتن پروژه‌های داخلی به‌عنوان بخشی از هدف جدید، را فراهم می‌کند. این امر ممکن است این تصور گمراه‌کننده را ایجاد کند که هزینه‌های دفاعی بلندمدت افزایش یافته است؛ در حالی که تعادل واقعی بین کمک به اوکراین و سرمایه‌گذاری در توانمندی‌های داخلی نامشخص است. پس از پایان جنگ، ادامه این کمک‌ها در صورت کاهش نیاز اوکراین نامطمئن خواهد بود.

سیاست‌های اخیر اتحادیه اروپا نشان‌دهنده تمرکز بر تقویت ظرفیت‌های داخلی است که می‌تواند به حمایت دولتی از استارتاپ‌های دفاعی، ایجاد تأسیسات تولیدی جدید و اصلاحاتی برای تسهیل تولید منجر شود. این تحولات به اعضای اروپایی ناتو امکان می‌دهد بدون انتخاب بین کمک به اوکراین و رسیدن به هدف هزینه‌ای، هر دو را پیش ببرند. با ادامه بحث درباره تضمین‌های امنیتی برای اوکراین، فرصتی برای تقویت همزمان حمایت از کی‌یف و دفاع اروپا وجود دارد؛ در حالی که روسیه نشانه‌ای از توقف تجاوز خود نشان نمی‌دهد./ منبع