اروپا با طرح جایگزین خود برای صلح اوکراین چه پیامی به آمریکا می‌دهد؟

انگلیس، فرانسه و آلمان در تاریخ ۲۴ نوامبر، یک طرح متقابل مشترک در قبال طرح صلح ۲۸ ماده‌ای آمریکا برای اوکراین ارائه دادند. این طرح اروپایی در تلاش است تا عناصر چالش‌برانگیز طرح اصلی را حذف یا بازتعریف کند. مهم‌ترین اصلاحات شامل تأیید مجدد حاکمیت اوکراین و حذف زبان ضمنی در طرح آمریکا درباره به‌رسمیت‌شناختن کنترل روسیه بر مناطق اشغالی کریمه، لوهانسک و دونتسک است. این طرح همچنین خواستار یک توافقنامه جامع عدم تجاوز به خاک بین اوکراین، روسیه و ناتو است و تضمین‌های امنیتی «قوی» برای اوکراین را ترسیم می‌کند که یک تعهد آمریکایی شبیه ماده پنجم ناتو را در بر می‌گیرد، اما تنها در صورتی اعمال می‌شود که اوکراین از انجام عملیات نظامی در داخل روسیه خودداری کند.

این پیشنهاد متقابل، سقف نیروهای مسلح اوکراین پس از درگیری را به هشت‌صد هزار نفر افزایش می‌دهد (در مقایسه با شش‌صد هزار نفر در پیش‌نویس آمریکا) و بر وابستگی عضویت اوکراین در ناتو به اجماع اعضای ائتلاف تأکید می‌کند، ضمن اینکه تأیید می‌کند ناتو در زمان صلح نیروهای دائمی تحت فرمان خود را در اوکراین مستقر نخواهد کرد. در مورد مسائل مالی، برخلاف پیشنهاد آمریکا که خواستار هدایت دارایی‌های بلوکه‌شده روسیه به نهادهای سرمایه‌گذاری تحت رهبری آمریکا بود، متن اروپایی تصریح می‌کند که این دارایی‌ها باید بلوکه بمانند تا زمانی که مسکو خسارات جنگ را جبران کند، اگرچه بازگشت تدریجی روسیه به اقتصاد جهانی از طریق لغو مرحله‌ای تحریم‌ها و بازگشت احتمالی به گروه گروه ۸ همچنان پیش‌بینی می‌شود. اروپا با این موضع، با ترتیبات تقسیم سود یا ساختارهای سرمایه‌گذاری مشترک با مسکو که مسئولیت مالی بازسازی را به دوش اروپا می‌اندازد، مخالفت می‌کند.

در همین حال، پس از مذاکرات فشرده در ژنو، مقامات اوکراین و آمریکا یک پیش‌نویس اصلاح‌شده نوزده ماده‌ای را تهیه کرده‌اند که بسیاری از مفاد بحث‌برانگیز نسخه ۲۸ ماده‌ای اولیه (مانند محدودیت شش‌صد هزار نفری برای ارتش اوکراین) را حذف کرده است، اما حل‌وفصل مسائل کلیدی حل‌نشده (مانند مسائل ارضی و روابط ناتو-روسیه-آمریکا) را به زلنسکی و ترامپ موکول کرده است. با وجود لحن محتاطانه خوش‌بینانه رهبران اروپایی در پی این مذاکرات، روسیه بلافاصله طرح متقابل اروپا را «کاملاً غیرقابل قبول» و نامناسب برای منافع مسکو اعلام کرد؛ هرچند اشاره کرد که بسیاری از عناصر طرح اصلی آمریکا همچنان برای کرملین قابل‌ قبول هستند.

در نهایت، هدف از پیشنهاد متقابل اروپا، ارائه حمایت بیشتر از حاکمیت اوکراین و دفاع بهتر از کی‌یف در برابر تعدی‌های بیشتر است. اروپایی‌ها نگرانند که امتیازات بیش از حد به روسیه و سازوکارهای بازدارندگی ضعیف، اوکراین را آسیب‌پذیر سازد. با این حال، با توجه به اهرم فشار محدود اروپا و محدودیت‌های داخلی (مانند نیاز به اجماع در اتحادیه اروپا برای استفاده از دارایی‌های بلوکه شده روسیه که توسط کشورهایی مانند بلژیک، اسلواکی و مجارستان با وتو مواجه می‌شود)، اروپا قادر نخواهد بود به‌تنهایی فقدان حمایت نظامی و اطلاعاتی آمریکا را جبران کند. بنابراین، با وجود ملاحظات عمیق اروپا در مورد طرح ترامپ، دولت‌های اروپایی به تعامل با تلاش‌های صلح تحت رهبری آمریکا ادامه خواهند داد تا از گسست کامل فراآتلانتیک جلوگیری کنند، اما این وضعیت، همچنان اوکراین را در برابر تهدید ترامپ برای قطع حمایت آسیب‌پذیر نگه می‌دارد./ منبع