ژئوپلیتیک باتریها؛ راهبرد غرب برای شکستن انحصار چین
در حالی که چین بر صنعت جهانی باتری تسلط دارد، کشورهای غربی باید به جای تسلیم شدن، با استفاده از همکاریهای راهبردی و تمرکز بر فناوریهای کلیدی، به دنبال ایجاد توازنی در این بازار ژئوپلیتیکی باشند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «ژئوپلیتیک باتریها؛ راهبرد غرب برای شکستن انحصار چین» به قلم میلو مکبراید (Milo McBride) در موقوفه کارنگی برای صلح بینالمللی (Carnegie Endowment for International Peace) منتشر شده است. این یادداشت به تحلیل سلطه چین بر زنجیره تأمین باتریهای لیتیوم-یون میپردازد و استدلال میکند که کشورهای غربی به جای تسلیم شدن در برابر این واقعیت، باید از طریق همکاریهای راهبردی، استفاده از اهرم دسترسی به بازار و تمرکز بر فناوریهای نسل آینده مانند سدیم-یون، به دنبال ایجاد بازاری متعادلتر و کاهش وابستگی راهبردی خود باشند. در ادامه، خلاصه این یادداشت را میخوانید.
باتریها به فناوریهای حیاتی برای رشد، امنیت و انرژی در قرن بیست و یکم تبدیل شدهاند و در قلب جاهطلبیهای ژئوپلیتیکی برای دستیابی به استقلال راهبردی در حوزه فناوریهای پیشرفته قرار دارند. امروزه، نبرد بر سر فناوری و زنجیره تأمین باتری به شدت تحت سلطه چین قرار دارد و این روند احتمالاً در سالهای آینده شتاب بیشتری خواهد گرفت. این سلطه صنعتی چین، برخی را به این نتیجه رسانده که جهان توسعهیافته باید شکست را بپذیرد و اجازه دهد این فناوری آیندهساز در انحصار پکن باقی بماند. اما برخی دیگر معتقدند ریسک تمرکز جغرافیایی این فناوری در کشوری که مایل به استفاده از محدودیتهای صادراتی به عنوان یک سلاح است، بسیار بالاست. جهان توسعهیافته با یک چالش صنعتی روبروست: یا به یک نبرد پرهزینه و پیچیده برای ایجاد یک صنعت حیاتی ادامه دهد، یا شکست را بپذیرد. با این حال، یک مسیر میانه و هوشمندانه وجود دارد که ضمن به رسمیت شناختن عدم تقارن شدید قدرت صنعتی، فرصتهایی را برای همکاری کشورها و صنایع به سوی چشماندازی متعادلتر در ژئوپلیتیک باتریها شناسایی میکند.
اولویت اصلی برای تنوعبخشی به بازار باتری، چگونگی مقابله با برتری چین در باتریهای لیتیوم-آهن-فسفات (LFP) است. این فناوری که در ابتدا در آمریکای شمالی پیشگام بود، به شرکتهای چینی فروخته شد و آنها با نوآوری، این فناوری ارزانتر را به محصولی غالب در بازار جهانی تبدیل کردند. امروز، چین حدود ۹۸ درصد از ظرفیت تولید جهانی LFP را در اختیار دارد. اگرچه زنجیره تأمین جایگزین در حال ظهور است و آمریکا و اروپا در حال افزایش ظرفیت داخلی خود هستند، اما در تأمین مواد اولیه به شدت عقب ماندهاند. در این میان، کره جنوبی میتواند یک همکار کلیدی باشد و حمایت از شرکتهای کرهای برای توسعه فناوری LFP میتواند به تضعیف انحصار چین کمک کند. علاوه بر این، کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در خطر عقب ماندن از چین در فناوری سدیم-یون (Na-ion) نیز قرار دارند؛ فناوری که به طعنه میتواند ریسکهای تأمین مواد معدنی از سوی چین را کاهش دهد. از میان تمام فناوریهای نسل آینده، سدیم-یون بیشترین احتمال را برای رقابتپذیری هزینه دارد و به راحتی در زیرساختهای موجود قابل تولید است. چین در حال حاضر چندین کارخانه در مقیاس گیگاوات برای تولید باتریهای سدیم-یون ساخته، در حالی که آمریکا و اروپا در این زمینه بسیار عقب هستند.
در مقابل، کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی در زمینه فناوریهای آند سیلیکونی و باتریهای لیتیوم-فلز در موقعیت بهتری قرار دارند. این کشورها در ثبت اختراع و تجاریسازی اولیه این فناوریها که چگالی انرژی بالاتری دارند، از تنوع بیشتری برخوردارند. اولویت امروز، ترکیبات آند سیلیکونی است که میتواند عملکرد را بهبود بخشد و تقاضا برای گرافیت را کاهش دهد. سیاستگذاری و همکاریهای نوآورانه باید بر حوزههایی متمرکز شود که امکان مقیاسپذیری در آنها وجود دارد. هیچیک از این استراتژیهای تنوعبخشی آسان نخواهد بود. یک محیط سیاستی نامنظم در آمریکا، همراه با جنگ در خاورمیانه و بحران انرژی مرتبط با آن، هماهنگی و صرفه اقتصادی را به یک چالش جدی تبدیل خواهد کرد. اما با وجود ظهور باورنکردنی چین به عنوان ابرقدرت باتری جهان، کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی و شرکتهای آنها هنوز فرصت دارند. سیاست هوشمندانه میتواند با همکاری شرکای بهینه، جایگاههایی را در بازار به دست آورد تا اطمینان حاصل شود که عدم تعادل فعلی به حذف کامل رقابت منجر نمیشود. این امر نیازمند سیاستگذاری چابک و بادوام، همکاریهای دوجانبه و مشارکتهای شرکتی است./منبع
