طرح خلع سلاح حزب‌الله در لبنان کارساز نیست

تام باراک، سفیر ایالات متحده در ترکیه و فرستاده ویژه دونالد ترامپ به سوریه و لبنان، روز دوشنبه اعلام کرد از پاسخ لبنان به سند پیشنهادی آمریکا که در روز ۱۹ ژوئن به عون، رئیس‌جمهور این کشور عربی ارائه شده بود، رضایت دارد. این سند شامل هفت بند است: خلع سلاح تسلیحات سنگین حزب‌الله، به‌ویژه موشک‌های بالستیک و پهپادها؛ خلع سلاح شبه‌نظامیان و گروه‌های فلسطینی؛ اصلاحات اقتصادی و بسته‌شدن نهادهای مالی مرتبط با حزب‌الله؛ نظارت بر قاچاق پول؛ بازسازی روابط لبنان با سوریه و کنترل مرزها؛ تعیین مرز زمینی لبنان و اسرائیل؛ مشروط‌شدن کمک‌ها به لبنان به خلع سلاح حزب‌الله؛ آزادی زندانیان لبنانی در اسرائیل؛ و ادامه حضور سیاسی حزب‌الله مشروط به توقف فعالیت مسلحانه مستقل.

لبنان باید ظرف دو ماه برنامه‌ای برای جمع‌آوری تسلیحات حزب‌الله ارائه کند، در غیر این صورت، اسرائیل می‌تواند علیه زیرساخت‌های نظامی حزب‌الله اقدام کند. پاسخ لبنان متعهد به برچیدن تأسیسات حزب‌الله در جنوب رودخانه لیتانی، ایجاد منطقه‌ای عاری از نمایش نظامی غیرحکومتی، اجرای اصلاحات اقتصادی، خلع سلاح اردوگاه‌های فلسطینی و اجرای کامل قطعنامه ۱۷۰۱ شورای امنیت است. در مقابل، لبنان خواستار خروج ارتش اسرائیل از مناطق اشغالی، توقف حملات هوایی این رژیم و پایبندی به آتش‌بس است. توافق بر تمایز بین تسلیحات سنگین و سبک وجود دارد، اما لبنان برای خلع سلاح حزب‌الله در شمال لیتانی مهلت مشخصی تعیین نکرده است. باراک تأکید کرد که آمریکا به لبنان دیکته نمی‌کند و خلع سلاح را مسئله داخلی این کشور می‌داند، اما خواستار جدیت است.

فشار آمریکا، مشروط کردن کمک‌ها و تهدید نقض آتش‌بس در لبنان به‌عنوان تحمیل دیده می‌شود. باراک، با ریشه لبنانی و تجربه در غرب‌آسیا، بین موضع عون، که از طریق گفت‌وگو با حزب‌الله از جنگ داخلی اجتناب می‌کند و خواسته اسرائیل برای خلع سلاح سریع این گروه مانور می‌دهد. مصالحه احتمالی، جمع‌آوری تسلیحات سنگین بدون تاریخ مشخص و حفظ تسلیحات سبک تا پایان سال است. حزب‌الله ابتدا سند را «نامه تسلیم» خواند، اما پس از هشدار نبیه بری، پاسخ داد که خلع سلاح را تا خروج اسرائیل از اراضی اشغالی بررسی نمی‌کند و آن را در راهبرد دفاعی جامع لبنان قرار می‌دهد.

آمریکا ممکن است از اسرائیل بخواهد که از دو منطقه اشغالی عقب‌نشینی نموده و از این طریق به دولت لبنان کمک کند که شرط حزب‌الله را خنثی نماید. سازوکار بین‌المللی نظارت بر آتش‌بس و قطعنامه ۱۷۰۱ ناکام مانده و آمریکا مستقیماً مذاکرات را هدایت می‌کند. این مدل مذاکره درباره آتش‌بس در لبنان، پرسشی در مورد امکان اعمال آن در غزه مطرح کرده است. برخلاف غزه، اسرائیل خواستار تبعید رهبران حزب‌الله نیست و حضور سیاسی آن را می‌پذیرد. اسرائیل در لبنان مناطق حائل ایجاد نکرد و غیرنظامیان لبنانی به خانه‌هایشان بازگشتند. تفاوت اصلی، وجود دولت لبنان است که تعهد خلع سلاح حزب‌الله را پذیرفته، در حالی که در غزه، اسرائیل به تشکیلات خودگردان فلسطین، که مخالف حماس است و در کرانه باختری با رژیم صهیونیستی همکاری امنیتی دارد، اجازه ایفای نقش نمی‌دهد. اشغال لبنان آرمان ایدئولوژیک اسرائیل نیست، اما غزه با «گناه عقب‌نشینی» گره خورده است./ منبع