ایران فرصتی برای بیرونراندن آمریکا از خلیج فارس میبیند
ایران در مذاکرات هرمز میکوشد کنترل خود بر این آبراه راهبردی را تثبیت و حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس را محدود کند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «ایران فرصتی برای بیرونراندن آمریکا از خلیج فارس میبیند» نوشته دیوید اس. کلاود (David S. Cloud)، سامر سعید (Summer Said)، الکساندر وارد (Alexander Ward) و بنوا فوکان (Benoit Faucon) در وال استریت ژورنال (The Wall Street Journal)منتشر شده است و به تلاش تهران برای تثبیت کنترل خود بر تنگه هرمز و محدودکردن حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس میپردازد. مقاله نشان میدهد که مذاکرات بازگشایی هرمز به عرصهای برای تقابل مطالبات ایران و آمریکا تبدیل شده است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
ایران در مذاکرات بازگشایی تنگه هرمز خواستار منع عبور کشتیهای جنگی آمریکا از این آبراه شده است؛ مطالبهای در راستای محدودکردن حضور نظامی آمریکا در خلیج فارس. این موضع نشاندهنده نفوذ بیشتر تندروها در ایران است که خروج نیروهای آمریکایی از منطقه را دنبال میکنند. ایران مذاکرات پایان جنگ را فرصتی برای کاهش نقش آمریکا در خلیج فارس میبیند. مذاکرات با میانجیگری عمان انجام میشود، اما واشنگتن با محدودیت یا دریافت عوارض از تردد کشتیها مخالفت کرده است.
از نظر نظامی، تحلیلگران و فرماندهان سابق آمریکایی معتقدند ایران احتمالاً توان جلوگیری از ورود نیروی دریایی آمریکا به خلیج فارس را ندارد. با این حال، طرح مطالبات حداکثری میتواند آزمونی برای سنجش تمایل ترامپ به ادامه جنگ یا خروج از بحران باشد. نتیجه بنیادی هر توافق، افزایش کنترل بالفعل ایران بر تنگه خواهد بود. دولت ترامپ تنها توافقی را میپذیرد که در آن ایران عوارض دریافت نکند و دسترسی هیچ کشوری را محدود نکند. در مقابل، آمریکا آمادگی دارد در صورت بازگشایی بدون مانع تنگه، محاصره بنادر ایران را لغو کند.
تفاهمنامهای که ترامپ در ماه ژوئن با ایران امضا کرد نیز هدف بازگشایی هرمز را داشت، اما در پی حملات ایران به کشتیها از هم پاشید. پیشنویس جدید، مسیر ورودی نزدیک ایران و مسیر خروجی نزدیک عمان ایجاد میکند؛ رهبران ارشد ایران هنوز باید آن را تأیید کنند. توافق میتواند جریان انرژی و اقتصاد جهانی را تسهیل کند، ولی صادرکنندگان عرب حاشیه خلیج فارس نگرانند که تهران در نهایت حق دائمی برای مدیریت آبراه حیاتی آنها بهدست آورد.
بر اساس گزارش خبرگزاری فارس، ایران خواستار ممنوعیت عبور کشتیهای جنگی اسرائیل و کشتیهای مرتبط با اقدامات علیه متحدان منطقهای خود شده و کشورهایی را که به ایران خسارت زدهاند، ملزم به پرداخت غرامت کرده است. همچنین دولت و نیروهای نظامی ایران باید ناوبری و تردد را مدیریت کنند. میانجیها میگویند این شروط در توافق ایران و عمان وجود ندارد، اما طرح آنها در مذاکرات باعث عقبنشینی شده است. علی واعظ، مدیر پروژه ایران در گروه بحران، میگوید ممنوعیت عبور کشتیهای جنگی هسته اصلی خواسته تهران است.
اهمیت هرمز بهدلیل عبور حدود یکپنجم نفت جهان، دهها میلیارد دلار گاز طبیعی مایع قطر و تجارت بندر جبلعلی بسیار زیاد است. حضور دریایی دائمی آمریکا در خلیج فارس از سال ۱۹۷۱ آغاز شد و در دهههای اخیر به ۳۰ هزار نیرو در چهار کشور رسید. حملات ایران پنتاگون را به جابهجایی نیروها و اتکا به تأسیسات کمخطرتر خارج از خلیج فارس واداشته است. تهران سازمانی به نام « نهاد مدیریت آبراه خلیج فارس» ایجاد و خواستار ثبت کشتیها و پرداخت هزینه بیمه شده است. آمریکا این نهاد را تحریم کرده است.
در حالی که واشنگتن کنترل ایران بر تنگه را رد میکند، تردد نظامی و تجاری بهشدت کاهش یافته است. تندروها در ایران بر اجرای مطالبات خود اصرار دارند و برخی مقامهای خلیج فارس میگویند توافق پیشنهادی، در شرایط کنونی بهترین گزینه است. کشورهای حاشیه خلیج فارس برای دور زدن هرمز خطوط لوله و ذخیرهسازی نفت در خارج را گسترش دادهاند، اما بدون توافق صلح، این مسیرها نیز مانع حمله سپاه به زیرساختهای انرژی نخواهند شد./ منبع
