روایت به‌روزشده حماس، نشان‌دهنده اعتمادبه‌نفس برای حفظ قدرت است

انتشار نسخه جدید مانیفست حماس در اواخر سال ۲۰۲۵، فراتر از یک ابزار تبلیغاتی ساده، بازتاب‌دهنده تغییری بنیادین در محاسبات راهبردی این گروه است. در حالی که نسخه ژانویه ۲۰۲۴ این سند در فضایی تدافعی نوشته شده بود و حتی به‌صورت ضمنی به وقوع «برخی خطاها» در جریان حملات ۷ اکتبر اذعان داشت، سند جدید ۴۲ صفحه‌ای کاملاً پیروزمندانه است. حماس در این متن، حملات خود را «عبور باشکوه» توصیف کرده و هرگونه ابراز تاسف سابق را کنار گذاشته است. این اعتمادبه‌نفس ناشی از تحولات بین‌المللی ۲۳ ماه گذشته، از جمله صدور حکم بازداشت بین‌المللی برای مقامات ارشد اسرائیل و به‌رسمیت شناخته‌شدن یک‌جانبه دولت فلسطین توسط برخی کشورهای غربی است که حماس آن‌ها را به‌عنوان اعتباربخشی به مسیر خود تعبیر می‌کند.

نکته حائز اهمیت در این مانیفست، نادیده‌گرفتن عامدانه شروط اصلی طرح صلح دونالد ترامپ است. در حالی که توافق‌نامه سپتامبر ۲۰۲۵ بر خلع سلاح کامل حماس و کناره‌گیری از قدرت تأکید دارد، این گروه در روایت جدید خود تنها بر خروج کامل اسرائیل، کنترل بدون محدودیت فلسطینی‌ها و بازسازی غزه متمرکز شده و این خواسته‌ها را به‌گونه‌ای ارائه می‌دهد که گویی بخشی از مفاد بدون قیدوشرط طرح صلح هستند. حماس با تحقیر تشکیلات خودگردان فلسطین و نامیدن آن با عنوان «مقامات رام‌الله»، به‌دنبال ادغام در سازمان آزادی‌بخش فلسطین است تا از این طریق تسلط دیرینه فتح را به چالش کشیده و سیاست فلسطینی را طبق میل خود بازسازی کند.

در سطح بین‌المللی، حماس خود را در انزوا نمی‌بیند و با ستایش از چین و روسیه و قدردانی از میانجی‌گری قطر، مصر و ترکیه، به‌دنبال جلب حمایت حامیان قدرتمند است. زمان‌بندی انتشار این سند، درست پس از نشست دوحه و پیش از دیدار ترامپ و نتانیاهو در مارآلاگو، نشان‌دهنده تلاشی برای تأثیرگذاری بر فضای دیپلماتیک است. حماس بر این باور است که با حفظ سلاح و نمایش اقتدار، می‌تواند جامعه بین‌المللی را به پذیرش تداوم حکومت خود مجبور کند. راهبرد نهایی آن‌ها فرسوده‌کردن صبر دولت ترامپ است تا در نهایت واشنگتن را به پذیرش سناریویی وادارد که در آن، حماس همچنان به‌عنوان یک بازیگر نظامی و سیاسی فعال در غزه باقی بماند./ منبع