آیا نفوذ نتانیاهو در واشنگتن کاهش یافته است؟
هزینههای جنگ و اختلافات در دولت ترامپ، توان نتانیاهو برای اثرگذاری بر سیاست آمریکا را محدود کرده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «آیا نفوذ نتانیاهو در واشنگتن کاهش یافته است؟» منتشرشده در اندیشکده تهران، تغییرات در موازنه نیروهای سیاسی پیرامون دولت ترامپ را بررسی میکند و کاهش نسبی توان نتانیاهو برای جهتدهی به سیاست آمریکا در قبال ایران را نتیجه افزایش هزینههای جنگ، اختلافات درون دولت و تغییر نقش بازیگران جمهوریخواه میداند؛ تحولی که به معنای پایان نفوذ اسرائیل نیست. در ادامه، چکیده این یادداشت را میخوانید.
سال گذشته، نتانیاهو و متحدان جمهوریخواه او توانستند ترامپ را به سمت آغاز دو جنگ علیه ایران سوق دهند؛ امری که نشاندهنده وزن قابلتوجه لابی اسرائیل در ساختار تصمیمگیری آمریکا بود. اما شرایط کنونی تفاوت محسوسی با گذشته دارد. طولانیشدن جنگ، افزایش هزینههای اقتصادی و سیاسی و آشکارشدن اختلافات درون دولت ترامپ، زمینه را برای کاهش قدرت مانور نخستوزیر اسرائیل در واشنگتن فراهم کرده است.
جنگ رمضان برخلاف جنگ دوازدهروزه بیش از برآورد اولیه آمریکا ادامه یافته و خطر پیامدهای اقتصادی و انتخاباتی برای جمهوریخواهان را افزایش داده است. دولت آمریکا و اسرائیل در آغاز انتظار داشتند درگیری در مدت کوتاهی پایان یابد، اما مقاومت ایران و ناتوانی در دستیابی سریع به اهداف مورد نظر، محاسبات اولیه را با مشکل مواجه کرده است. در چنین شرایطی، افزایش تنش با ایران برای دولت ترامپ هزینه بیشتری دارد و پذیرش استدلالهای نتانیاهو برای ادامه درگیری دشوارتر شده است.
یکی از عوامل مهم این تغییر، ناکامی برآوردهای ارائهشده از سوی اسرائیل درباره تابآوری ایران است. تصور تبدیل ایران به الگویی مشابه ونزوئلا، برای مدتی انگیزه لازم را برای حمایت ترامپ از رویکرد تهاجمی فراهم کرد، اما تداوم مقاومت تهران نشان داد که چنین ارزیابیای با واقعیتهای ایران همخوانی نداشته است. در نتیجه، توان نتانیاهو برای متقاعدکردن ترامپ به تشدید دوباره تنش کاهش یافته است.
فضای سیاسی واشنگتن نیز نشانههایی از این تغییر را نشان میدهد. در سفر اخیر نتانیاهو، اعضای کابینه ترامپ بر ضرورت نشان دادن تمایل واقعی به صلح تأکید کردند و جی. دی. ونس موضعی صریحتر در برابر رویکرد اسرائیل اتخاذ کرد. نارضایتی علنی ترامپ از طرح عمومی برخی مسائل حساس نیز نشان داد که هماهنگی میان دو طرف مانند گذشته بدون اصطکاک نیست.
مرگ لیندسی گراهام، یکی از نزدیکترین متحدان نتانیاهو در آمریکا، عامل دیگری در تغییر این موازنه است. گراهام هم ارتباط نزدیکی با ترامپ داشت و هم توانایی بسیج جمهوریخواهان و افکار عمومی این حزب در حمایت از سیاستهای اسرائیل را دارا بود. از دسترفتن چنین حلقه ارتباطی، ظرفیت نتانیاهو برای تأثیرگذاری مستقیم بر رئیسجمهور آمریکا را محدودتر میکند.
تغییر مهمتر، ورود پررنگتر جی. دی. ونس به پرونده ایران است. برخلاف استیو ویتکاف و جرد کوشنر که روابط گستردهتری با جریانهای حامی اسرائیل داشتند، ونس از پایگاههای متفاوتی در حزب جمهوریخواه برخوردار است و رویکردی تجدیدنظرطلبانهتر نسبت به روابط آمریکا و اسرائیل دارد. بنابراین، افزایش نقش او نشاندهنده ورود ملاحظات جدید به تصمیمگیری درباره ایران است.
در مجموع، نفوذ نتانیاهو در واشنگتن از میان نرفته، اما نسبت به سال گذشته با محدودیتهای بیشتری مواجه شده است. طولانیشدن جنگ، هزینههای داخلی برای ترامپ، اختلافات کابینه و حذف برخی متحدان کلیدی، موازنه قدرت را تغییر دادهاند. این وضعیت بیش از آنکه پایان نفوذ اسرائیل باشد، نشانه کاهش توان نتانیاهو برای تحمیل یکجانبه اولویتهای خود بر سیاست خارجی آمریکا است./منبع
