ایران، ترامپ را در بنبستی بدون راهحل مطلوب قرار داده است
بنبست تنگه هرمز، گزینههای راهبردی آمریکا را بهشدت محدود کرده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «ایران، ترامپ را در بنبستی بدون راهحل مطلوب قرار داده است» نوشته مگان مسرلی (Megan Messerly)، مایا وارد (Myah Ward)، الکس گانگیتانو (Alex Gangitano) و اسکات والدمن (Scott Waldman) و منتشرشده در پولیتیکو (POLITICO)، پیامدهای بنبست میان تهران و واشنگتن بر سر تنگه هرمز را بررسی میکند و نشان میدهد که دولت آمریکا میان پذیرش مطالبات ایران، تشدید درگیری نظامی یا ادامه جنگ فرسایشی، با گزینههایی پرهزینه و محدود مواجه شده است. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
تنشهای نظامی میان ایران و آمریکا به مرحلهای رسیده که هیچیک از طرفین راهکاری کمهزینه برای پایاندادن به درگیری در اختیار ندارند. مهمترین مانع در مسیر توافق، مسئله تنگه هرمز است؛ جایی که ایران خواهان بهرسمیتشناختهشدن نقش خود در کنترل عبور و مرور دریایی و دریافت عوارض از کشتیهاست. این مطالبه از نگاه واشنگتن غیرقابلپذیرش است، زیرا میتواند جایگاه حقوقی ایران را در این گذرگاه راهبردی تثبیت کرده و توان آمریکا و متحدانش را برای اعمال تحریمها و فشارهای اقتصادی کاهش دهد.
در همین حال، دونالد ترامپ همزمان از آمادگی برای توافق و تهدید به حملات گسترده علیه ایران سخن گفته است. اگرچه او از تعلیق حملات احتمالی با هدف فراهمشدن زمینه توافق خبر داده، اما تهران تاکنون چنین توافقی را تأیید نکرده و نشانهای از عقبنشینی در مواضع خود نیز دیده نمیشود. این وضعیت باعث شده روند مذاکرات با ابهام و بیاعتمادی همراه باشد.
در داخل دولت آمریکا نیز مخالفت گستردهای با هرگونه توافقی که به ایران امکان اعمال کنترل بر تنگه هرمز بدهد، وجود دارد. نگرانی اصلی این است که پذیرش چنین الگویی، علاوه بر تضعیف نظام تحریمها، به ایجاد رویهای جدید در حقوق بینالملل منجر شود و سایر کشورها نیز برای اعمال محدودیت یا دریافت عوارض در آبراههای بینالمللی به آن استناد کنند. از نگاه مقامهای آمریکایی، این مسئله آزادی کشتیرانی، امنیت تجارت جهانی و توان عملیاتی نیروی دریایی آمریکا را با مخاطره روبهرو خواهد کرد.
همزمان، ایران با ادامه حملات موشکی و پهپادی، فعالترشدن نیروهای همپیمان خود در منطقه و حفظ توان ایجاد اختلال در امنیت انرژی، تلاش کرده موقعیت چانهزنی خود را تقویت کند. این اقدامات موجب شده برخی مقامهای پیشین آمریکایی معتقد باشند تهران اکنون احساس برتری نسبی دارد و تصور میکند میتواند واشنگتن را به پذیرش امتیازهای بیشتری وادار کند.
از سوی دیگر، طولانیشدن بحران برای دولت ترامپ نیز هزینههای قابلتوجهی به همراه دارد. افزایش بهای سوخت، نگرانی درباره امنیت پایگاههای نظامی آمریکا و متحدانش در منطقه، تداوم حملات متقابل و تأثیر احتمالی این وضعیت بر انتخابات میاندورهای کنگره، فشارهای سیاسی و اقتصادی بر کاخ سفید را افزایش داده است. با وجود این، تشدید حملات نیز خطر گسترش جنگ، افزایش بیشتر قیمت انرژی و واکنش گستردهتر ایران را در پی خواهد داشت.
در مجموع، دولت آمریکا اکنون میان سه گزینه دشوار قرار گرفته است: پذیرش نوعی امتیازدهی به ایران در موضوع تنگه هرمز، تشدید عملیات نظامی با هزینههای غیرقابلپیشبینی یا ادامه وضعیت فرسایشی کنونی. در مقابل، ایران نیز با تداوم فشارهای نظامی و سیاسی تلاش میکند موقعیت خود را در مذاکرات آینده تقویت کند. از اینرو، چشمانداز دستیابی به توافقی سریع همچنان مبهم است و بنبست کنونی میتواند برای مدتی ادامه یابد./منبع
