سه محاسبه‌ای که توافق غزه تحمیل خواهد کرد

پس از پایان جنگ، اسرائیلی‌ها با سه چالش اساسی روبه‌رو خواهند شد که آینده کشورشان را به شیوه‌ای پایدارتر شکل خواهد داد. نخستین چالش، حساب‌کشی میان اسرائیلی‌ها و دولتشان است. دولت بنیامین نتانیاهو بیش از ۹ ماه در قدرت بود که حمله حماس آغاز شد. با وجود کناره‌گیری برخی از مقامات نظامی و اطلاعاتی، همین دولت در قدرت باقی ماند و اقدامات اسرائیل در غزه، کرانه باختری، ایران، لبنان، سوریه و یمن را مدیریت کرد. نتانیاهو و دولتش از محبوبیت کمی برخوردارند و بیشتر اسرائیلی‌ها تا حدی دولت را مسئول عدم پیش‌بینی حمله روز ۷ اکتبر می‌دانند. نتانیاهو تاکنون بر این باور بود که هیچ‌گونه مسئولیت‌پذیری، مقصر دانستن و حتی برگزاری انتخابات تا زمان بازگشت گروگان‌ها از غزه و پایان جنگ مناسب نیست. اما این وضعیت در حال تغییر است و احتمالاً اسرائیلی‌ها خواستار استعفای دولت خواهند شد. انتخابات پیش‌رو مهم‌ترین انتخابات تاریخ اسرائیل خواهد بود که نه تنها باید تبعات جنگ غزه را مدیریت کند بلکه باید روابط اسرائیل با کشورهای اروپایی و عربی را بازسازی کرده و در عین حال جامعه اسرائیل را از جراحات جسمی و روانی درمان کند.

چالش دوم، نگرش اسرائیلی‌ها نسبت به فلسطینی‌ها است. در پی حمله روز ۷ اکتبر که ۱۲۰۰ اسرائیلی کشته و بیش از ۲۵۰ نفر به اسارت گرفته شدند، نگرش عمومی نسبت به فلسطینی‌ها به ضعیف‌ترین حد خود رسید و اکثر اسرائیلی‌ها معتقدند که هیچ‌گونه صلح دائمی با فلسطینی‌ها وجود ندارد. این نگرش شدیداً خصمانه، با طرح‌های مختلفی از سوی آمریکا از جمله طرح بیست‌ماده‌ای دونالد ترامپ برای توسعه خودمختاری فلسطینی‌ها و برگزاری مذاکرات برای حل سیاسی مسئله فلسطین مواجه است. اسرائیل باید اکنون روابط خود را با فلسطینی‌ها از نو شکل دهد، در حالی که بسیاری از افراد و گروه‌ها همچنان تحت کنترل اسرائیل هستند و روزانه با اسرائیلی‌ها در ارتباط‌ هستند. در این میان، اسرائیل باید تصمیم بگیرد که آیا همچنان چارچوب نتانیاهو را در نظر خواهد گرفت یا روابط کاری پیشین خود با تشکیلات خودگردان فلسطین را بازسازی خواهد کرد. ادامه تهدید الحاق کرانه باختری و فشارهای کشورهای عربی و اروپایی نیز مسئله‌ای است که باید در نظر گرفته شود.

چالش سوم، تغییر روابط اسرائیل با ایالات متحده است. جنگ غزه تغییرات قابل توجهی در روابط ایالات متحده و اسرائیل ایجاد کرده است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که اکثر رأی‌دهندگان آمریکایی اکنون مخالف حمایت نظامی از اسرائیل هستند و بسیاری از دموکرات‌ها نیز به حمایت محدود از اسرائیل تمایل دارند. این تغییرات نگرش‌ها باعث می‌شود که اسرائیل در روابط خود با آمریکا به دنبال راهبردهای جدیدی برای توضیح اهمیت خود به عنوان یک هم‌پیمان باشد. علاوه بر این، اسرائیل باید بر روی تغییرات اساسی در سیاست‌های داخلی خود تمرکز کند تا بتواند از برچسب‌های منفی مربوط به ارزش‌های دموکراتیک و اتهامات در خصوص نسل‌کشی جلوگیری کند. در غیر این صورت، با چالش‌های بیشتری در عرصه بین‌المللی مواجه خواهد شد.

در روزها و هفته‌های آینده، اسرائیلی‌ها با بازگشت گروگان‌ها از اسارت و عزاداری برای کسانی که دیگر بازنمی‌گردند، روبه‌رو خواهند شد، اما آنها باید به سرعت به مشکلات جدیدی که در افق قرار دارند، پرداخته و مسیر کشورشان را به سوی تغییرات اساسی هدایت کنند./ منبع