نگاهی به خاورمیانه پس از آمریکا؟
توافق دفاعی میان ترکیه، پاکستان و عربستان میتواند نظم جدیدی در خاورمیانه ایجاد کند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «نگاهی به خاورمیانه پس از آمریکا؟» نوشته جود روسو (Jude Russo) در آمریکن کانسروتیو (American Conservative) منتشر شده است. این یادداشت بررسی میکند که توافق دفاعی جدید میان عربستان، ترکیه و پاکستان میتواند به عنوان پایهای برای شکلگیری یک نظم موازنهگر و خودکفا در خاورمیانه بدون دخالت مستقیم ایالات متحده عمل کند و واشنگتن باید از این روند استقبال کند. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
پیمان دفاعی جدیدی میان ترکیه، پاکستان و عربستان به امضا رسیده است که بر اساس آن، حمله به هر یک از این کشورها به منزله حمله به تمامی آنها تلقی خواهد شد. این ائتلاف ترکیبی از تسلیحات متعارف پیشرفته ترکیه، بازدارندگی هستهای پاکستان و توان مالی عربستان را به کار میگیرد. هرچند متن دقیق این توافق هنوز منتشر نشده و کارایی عملی آن در برابر چالشهای منطقهای نیازمند آزمون است، اما این پیمان نشاندهنده پویاییهای جدیدی در سیاستهای منطقهای است.
انگیزه کشورها از پیوستن به این ائتلاف متنوع اما همگرا است. ترکیه به دنبال گسترش بازار تسلیحاتی خود و ایجاد توازن در برابر تهدیدات احتمالی است. پاکستان از مزایای دیپلماتیک و اقتصادی بهرهمند میشود و عربستان نیز به دنبال تأمین امنیت خود در دورهای است که چشمانداز برنامههای هستهای رسمی این کشور با مانعتراشیهای واشنگتن مواجه شده است. جغرافیا و منافع مشترک این کشورها بهگونهای است که هیچیک در پی گسترش هژمونی خود فراتر از مرزهایش نیست؛ بااینحال، همه آنها در قبال چالشهایی همچون رژیم صهیونیستی و جمهوری اسلامی ایران، رویکردی عملگرایانه دارند.
از منظر کلان، این پیمان ساختاری را فراهم میکند که ایالات متحده میتواند با آن کنار بیاید. خروج تدریجی آمریکا از منطقه و شکلگیری ائتلافهای بومی که همزمان مهارکننده تنشهای منطقهای و بازیگران تهاجمی هستند، پاسخی طبیعی به تحولات ژئوپلیتیک است. در شرایطی که بحرانهای مستمر هزینههای گزافی به بار آوردهاند، اجازه دادن به کشورهای منطقه برای مدیریت امنیت خود از طریق توافقاتی نظیر پیمان مکه، گزینهای عاقلانه و اجرایی به نظر میرسد./منبع
