بازتعریف دکترین دفاعی ترکیه در سایه نبرد ایران و اسرائیل

جنگ دوازده‌روزه میان ایران و اسرائیل، معادلات نظامی منطقه را به چالش کشید و بر دکترین دفاعی ترکیه تأثیر گذاشت. این نبرد، تقابل دو منطق نظامی نامتقارن را نشان داد. ایران با دکترین بازدارندگی تهاجمی، توانایی خود را در اجرای حملات موشکی و پهپادی دقیق و اشباع‌کننده به عمق راهبردی اسرائیل اثبات کرد. عبور بخشی از پرتابه‌ها از سپرهای دفاعی چندلایه اسرائیل، قدرت موشکی ایران را به نمایش گذاشت و موازنه منطقه‌ای را تغییر داد. این امر برای ترکیه که خود را در میانه قرن ترک و داعیه‌دار رهبری منطقه‌ای می‌بیند، هم تهدیدی بالقوه و هم الگویی قابل تأمل بود. بااین‌حال، ضعف پدافند هوایی ایران در برابر حملات ترکیبی نیروی هوایی اسرائیل که شامل جنگ الکترونیک، حملات سایبری و ضربات جنبشی بود، آسیب‌پذیری‌های ساختاری را آشکار ساخت. این ضعف، نشان داد که داشتن زرادخانه موشکی تهاجمی به‌تنهایی برای حفاظت از تمامیت ارضی کافی نیست و نیروی هوایی مدرن و پدافند یکپارچه چندلایه حیاتی است.

طراح‌های راهبرد ترکیه این نبرد را با دقت رصد کردند و به دو نتیجه راهبردی رسیدند. نخست، ضرورت بازدارندگی هم‌سطح در برابر قدرت موشکی ایران بود. این درک، برنامه موشکی ملی ترکیه را تسریع کرد. شرکت راکتسان، پروژه موشک بالستیک تایفون را با قابلیت‌های هایپرسونیک و برد یک‌هزار کیلومتری پیش برد. این موشک، با سرعت بالا و مانورپذیری در فاز نهایی، برای عبور از سپرهای دفاعی طراحی شده و بیانیه‌ای برای استقلال راهبردی ترکیه است. دوم، نیاز به تفوق هوایی برای مقابله با تهدیدات کلاسیک و نامتقارن بود. ضعف پدافندی ایران نشان داد که بدون جنگنده‌های مدرن، آسیب‌پذیری افزایش می‌یابد. ترکیه، پس از حذف از پروژه اف-۳۵ و نیاز به نوسازی ناوگان اف-۱۶، خرید جنگنده‌های یوروفایتر تایفون را از انگلیس و شرکای اروپایی نهایی کرد. این جنگنده‌ها، با رادار پیشرفته و توانایی حمل تسلیحات متنوع، برای تضمین برتری هوایی و حفاظت از حریم هوایی ترکیه انتخاب شدند. در کنار این، پروژه جنگنده ملی کان برای تقویت توان فرافکنی قدرت پیش می‌رود. جنگ دوازده‌روزه، مانند رزمایشی بزرگ، نقاط قوت و ضعف دکترین‌های نظامی منطقه را عریان کرد. پاسخ ترکیه دوگانه بود: توسعه موشک‌های هایپرسونیک برای هم‌آوردی با قدرت‌های موشکی و تقویت نیروی هوایی با جنگنده‌های پیشرفته برای سیطره هوایی. این اقدامات، گام‌هایی حساب‌شده برای تبدیل ترکیه به قدرتی مستقل و تعیین‌کننده در قرن بیست‌ویکم هستند که صلح و ثبات را از طریق توان موشکی بومی و نیروی هوایی پیشرفته تأمین می‌کند./ منبع