معنای آتشبس و توافق اتحاد برای سوریه
ایالات متحده در تلاش است تا اطمینان حاصل کند که دولت سوریه و نیروهای کرد در مسیر اتحاد مجدد دوجانبه سودمند باقی میمانند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «معنای آتشبس و توافق اتحاد برای سوریه» به قلم الکساندر لنگلوی (Alexander Langlois) در نشنال اینترست (National Interest) منتشر شده است. این مقاله به بررسی توافق ژانویه ۲۰۲۶ میان دولت احمد الشرع و نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF) میپردازد. نویسنده استدلال میکند که اگرچه مداخله ایالات متحده مانع از یک حمام خون قومی در شمال شرق شد، اما این توافق بیش از آنکه یک صلح پایدار باشد، ابزاری برای تسهیل خروج نیروهای آمریکایی و بازگشت حاکمیت دمشق بر مناطق راهبردی است. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
درگیریهای آغازین سال ۲۰۲۶ میان دولت مرکزی دمشق و نیروهای دموکراتیک سوریه (SDF)، که زمانی تحت حمایت کامل آمریکا بودند، با میانجیگری واشنگتن به یک آتشبس شکننده منجر شد. این تحول که پس از فروپاشی حکومت اسد در دسامبر ۲۰۲۴ رخ داد، نشاندهنده تمایل دولت جدید سوریه به ریاست احمد الشرع برای بازپسگیری کامل حاکمیت ملی است. نیروهای دولتی با استفاده از رویکردی تهاجمی توانستند کنترل بخشهای وسیعی از شمال شرق، از جمله میادین نفتی و مراکز حساسی مانند رقه و دیرالزور را بهدست بگیرند. واشنگتن که در ابتدا از مواضع دمشق و ترکیه حمایت میکرد، پس از پیشرویهای عمیق ارتش سوریه در مناطق کردنشین و بروز نگرانیهای جدی از پاکسازی قومی، ناچار به تحمیل یک آتشبس شد تا از بروز یک فاجعه انسانی که میتوانست میراث سیاسی دولت ترامپ را خدشهدار کند، جلوگیری نماید.
بخش مهمی از این توافق جدید، صدور «فرمان شماره ۱۳» توسط احمد الشرع در ۱۶ ژانویه ۲۰۲۶ است که برای نخستین بار در تاریخ سوریه، هویت کردی را بهرسمیت شناخته است و زبان کردی را بهعنوان یک زبان ملی معرفی کرده است. این فرمان همچنین حقوق شهروندی را به کردهایی که دههها فاقد شناسنامه بودند بازگرداند. اگرچه این اقدامات امتیازات بزرگی برای نیروهای دموکراتیک سوریه محسوب میشود، اما در مقابل، این نیروها ملزم به ادغام در ساختار ارتش ملی سوریه بهصورت انفرادی و واگذاری مدیریت اداری مناطق تحت کنترل خود به دولت مرکزی شدهاند. این توافق عملاً بهمعنای پایان پروژه خودگردانی گسترده کردها و تبدیل آن به یک مدیریت محلی محدود تحت نظر دمشق است.
ایالات متحده از این توافق بهعنوان پلی برای خروج نهایی نیروهای خود استفاده میکند. گزارشها حاکی از آن است که بلافاصله پس از تحویل کنترل مناطق و زندانهای حاوی اسرای داعشی به دولت دمشق، روند تخلیه پایگاههای آمریکایی از جمله پایگاه شدادی آغاز شده است. با این حال، نارضایتی عمیق هر دو طرف از شرایط تحمیلی و باقیماندن اختلافات ساختاری درباره میزان تمرکززدایی، این صلح را بسیار موقت جلوه میدهد. موفقیت این راهبرد در گروی آن است که دمشق بتواند بدون توسل به خشونت، جوامع اقلیت از جمله دروزیان و علویان را که خواستار تمرکززدایی هستند، با نظم جدید همراه کند، در غیر این صورت سوریه ممکن است بار دیگر به ورطه جنگهای قومی مشابه عراق در سال ۲۰۰۶ سقوط کند./ منبع
