فرصتها و چالشهای ابتکار ترامپ برای نوار غزه
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «فرصتها و چالشهای ابتکار ترامپ برای نوار غزه» به قلم تمیر هایمن (Tamir Hayman) و اوفر گوترمان (Ofer Guterman) در مؤسسه مطالعات امنیت ملی (Institute for National Security Studies) منتشر شده است. در این یادداشت بررسی تحلیلی ابتکار بیستبندی ترامپ برای پایاندادن به درگیریها در نوار غزه و ایجاد چارچوبی چندجانبه برای بازسازی و ثبات منطقه ارائه میشود و فرصتها و ریسکهای آن را از منظر اسرائیل مورد سنجش قرار میدهد. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
ابتکار ترامپ برای نوار غزه تلاش مهمی برای شکستن بنبست موجود در جنگ اسرائیل با حماس و گذار از چارچوب مواجهه دوجانبه به فرایند چندجانبه با مشارکت آمریکا و کشورهای عربی است. این ابتکار بر ادغام تلاشهای سیاسی و نظامی تمرکز دارد و بازسازی نوار غزه و ایجاد جایگزینی حکومتی و ایدئولوژیک برای حماس را بهعنوان بخشی از راهبرد چندبعدی برای نابودی این سازمان معرفی میکند. این طرح برای اسرائیل مثبت است، چه حماس آن را بپذیرد و چه نپذیرد، اما تحقق فرصتهای آن مستلزم تعهد واقعی و بلندمدت اسرائیل برای ادامه سرکوب نظامی حماس و پیشبرد بازسازی مدنی و حل سیاسی مسئله فلسطین است.
در کوتاهمدت، این ابتکار شامل توقف فوری جنگ در صورت پذیرش طرح، خروج تدریجی نیروهای اسرائیلی، بازگشت تمامی گروگانها ظرف ۷۲ ساعت و آزادی گسترده زندانیان و اجساد فلسطینی است. اعضای حماس که تمایل داشته باشند، مورد عفو یا اجازه خروج به کشورهای میزبان قرار میگیرند. جریان کمکهای بشردوستانه بهشدت افزایش یافته و توسط سازمان ملل، هلال احمر و دیگر نهادهای بینالمللی مدیریت میشود و زیرساختهای حیاتی بازسازی و آواربرداری میشوند. همزمان، دولت تکنوکرات فلسطینی تحت نظارت یک چارچوب بینالمللی به ریاست رئیسجمهور ترامپ ایجاد میشود که مسئول تدوین برنامههای بازسازی و تأمین بودجه آن تا اجرای اصلاحات در تشکیلات خودگردان است.
در میانمدت و بلندمدت، چارچوب امنیتی، اقتصادی و سیاسی جدید برای نوار غزه ترسیم شده و حماس از حکومت کنار گذاشته، ملزم به تحویل سلاح و تخریب زیرساختهای نظامی میشود. نیروی ثباتبخش بینالمللی با همکاری آمریکا و شرکای منطقهای مسئول جمعآوری سلاحهای حماس، غیرنظامیسازی نوار و آموزش پلیس فلسطین خواهد بود. اسرائیل متعهد به عدم اشغال یا الحاق نوار غزه است و خروج تدریجی نیروها را در دو مرحله انجام میدهد و کنترل طولانیمدت بر محیط و راه را حفظ میکند. همزمان، برنامه بازسازی اقتصادی شامل منطقه ویژه تجاری، سرمایهگذاریهای بینالمللی و اشتغال محلی و فرآیندهای مقابله با افراطگرایی و گفتوگوی بین ادیان اجرا میشود و شرایط برای افق سیاسی ایجاد دولت فلسطین فراهم خواهد شد.
اگر حماس طرح را رد کند، مفاد فوق در مناطقی که از حضور آن پاک شده، اجرا میشود و ارتش اسرائیل آن مناطق را بهتدریج به نیروی ثباتبخش بینالمللی تحویل میدهد. طرح اصول بنیادین اسرائیل را شامل آزادی فوری گروگانها، کنار گذاشتن حماس از حکومت، غیرنظامیسازی نوار و ادامه حضور ارتش اسرائیل در مرزها تأمین میکند و دولت تکنوکرات تحت نظارت بینالمللی، ارتباط خود با تشکیلات خودگردان را حفظ خواهد کرد. خروج تدریجی اسرائیل امنیت طولانیمدت مرزها را تضمین و آزادی عمل در پاکسازی مناطق از حضور حماس را فراهم میکند.
این طرح همچنین بازسازی سیستم سیاسی، زیرساختها و جامعه فلسطینی و مقابله با افکار افراطی را بهعنوان پایههای تثبیت نوار غزه پیشبینی میکند و امکان ایجاد مسیر تحول مادی و ایدئولوژیک برای کاهش گرایش به خشونت را فراهم میآورد. اگر اصلاحات عمیق در تشکیلات خودگردان و بازسازی نوار پیش رود، شرایط برای مسیر معنادار به سمت دولت فلسطین ایجاد خواهد شد. با این حال، پذیرش حماس با چالش مواجه است و طرح مکانیزم کامل برای خلع سلاح و غیرنظامیسازی نوار توسط نیروهای غیر اسرائیلی ارائه نمیدهد، اما زمینه مشروعیت داخلی و بینالمللی ادامه اقدامات نظامی اسرائیل و ایجاد جایگزین حکومتی و ایدئولوژیک در نوار غزه را فراهم میکند. این راهبرد چندجانبه میتواند برای اولین بار فشار واقعی بر حماس برای راحتتر کردن شرایط پایان جنگ و بازگرداندن
گروگانها
ایجاد
کرده
و
راه
را برای گسترش توافقهای عادیسازی اسرائیل با کشورهای عربی باز کند./ منبع
