توافق هستهای ترامپ با عربستان خطر اشاعه تسلیحاتی به همراه دارد
توافق هستهای جنجالی ترامپ با عربستان، استانداردهای منع اشاعه تسلیحات را تضعیف میکند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «توافق هستهای ترامپ با عربستان خطر اشاعه تسلیحاتی به همراه دارد» در اکونومیست (Economist) منتشر شده است. این یادداشت، به واکاوی و نقد توافقنامه اخیر هستهای میان دولت ایالات متحده و عربستان میپردازد. این متن با مقایسه توافق فعلی با «استاندارد طلایی» توافق سال ۲۰۰۹ با امارات متحده عربی، هشدار میدهد که امتناع واشنگتن از الزامات سختگیرانه، پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای (NPT) را تضعیف کرده و خطر تسلیحاتی شدن خاورمیانه و جهان را افزایش میدهد. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
اعلام توافق هستهای میان دونالد ترامپ و عربستان در ۲۲ ژوئیه، با وجود منافع اقتصادی برای شرکتهای آمریکایی و تلاش برای مقابله با نفوذ چین و روسیه، زنگ خطر را برای ناظران بینالمللی به صدا درآورده است. برخلاف توافق سختگیرانه سال ۲۰۰۹ با امارات که غنیسازی اورانیوم را ممنوع و بازرسیهای دقیق را الزامی کرده بود، توافق جدید با ریاض فاقد شرایط استاندارد است. این توافق، عربستان را از حق غنیسازی محروم نمیکند و تنها به یک مطالعه دو ساله برای بررسی نیاز این کشور به تاسیسات هستهای اکتفا میکند؛ ضمن اینکه ریاض ملزم به پیوستن به پروتکل الحاقی انپیتی نیز نشده است.
انگیزه عربستان برای پیگیری انرژی هستهای عمدتاً اقتصادی است؛ سوزاندن نفت خام برای تامین برق در تابستانهای سوزان، سوختی پرهزینه و نامطلوب برای صادرات است و انرژی هستهای میتواند این ذخایر را آزاد کند. با این حال، منافع ایالات متحده در این زمینه محدود و تحتالشعاع رقابتهای ژئوپلیتیکی ارزیابی میشود. این توافق بیشتر به تلاشی برای به حاشیه راندن چین و روسیه یا دلجویی از کشوری شبیه است که از مدیریت جنگ اخیر ترامپ با ایران ناراضی است.
مهمترین نگرانی، خطرات ناشی از پایداری تسلیحاتی در منطقهای ناآرام است. با توجه به تمایل ولیعهد عربستان برای دستیابی به بمب اتمی در صورت مسلحشدن ایران و پیامدهای این تصمیم بر کشورهایی نظیر امارات، اسرائیل و ترکیه، پایههای «پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای» به لرزه درمیآید. تضعیف این هنجار جهانی تنها به خاورمیانه محدود نمیشود، بلکه میتواند متحدان آمریکا در شرق آسیا، همچون کره جنوبی و ژاپن را نیز به سوی توسعه قابلیتهای پنهان هستهای سوق دهد.
در نهایت، واگذاری تصمیم نهایی به یک مطالعه دو ساله به این معناست که بار تصمیمگیری سخت بر دوش رئیسجمهور آینده ایالات متحده خواهد افتاد. کنگره آمریکا باید با فشار بر دولت، خواستار پایبندی ریاض به شروط سختگیرانهتری مشابه توافق امارات شود تا از بحرانهای آتی جلوگیری به عمل آید./منبع
