حمایت فزاینده غرب از تشکیل کشور فلسطین تأثیرات ملموس محدودی خواهد داشت
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «حمایت فزاینده غرب از تشکیل کشور فلسطین تأثیرات ملموس محدودی خواهد داشت» به قلم هیئت تحریریه اندیشکده استراتفور (Stratfor) منتشر شده است. این مقاله بهطور رسمی و تحلیلی بیان میکند که بهرسمیتشناختن فزاینده کشور فلسطین توسط کشورهای غربی، اقدامی عمدتاً نمادین است که تأثیر عملی ناچیزی بر وضعیت فلسطین خواهد داشت و احتمالاً اسرائیل را بهسمت الحاق کرانه باختری سوق داده و انزوای بینالمللی بیشتر آن را بهدنبال خواهد داشت. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
رشد بهرسمیتشناختن «کشور فلسطین» توسط کشورهای غربی مانند استرالیا، کانادا، فرانسه و انگلیس، که پیش از گفتوگوی سطح بالای مجمع عمومی سازمان ملل در روزهای بیستویکم و بیستودوم سپتامبر صورت گرفت، اقدامی عمدتاً نمادین محسوب میشود. این تصمیمات از سوی بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، و دیگر مقامات، و همچنین دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بهعنوان «پاداشی عظیم به تروریسم» محکوم شد. با احتساب این موارد جدید، حدود ۸۰ درصد از کشورهای عضو سازمان ملل کشور فلسطین را بهرسمیت میشناسند.
این موج حمایتی در پی نگرانیهای فزاینده درباره عملیات نظامی اسرائیل در غزه و بنبست کنونی در دستیابی به راهحل دو دولتی از طریق مذاکره پدید آمده است. دولت راستگرای کنونی اسرائیل به رهبری نتانیاهو، پس از حملات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ حماس، چشمانداز تشکیل کشور فلسطین از طریق مذاکره را رد کرده است و با توجه به اینکه نظرسنجیها حاکی از احتمال پیروزی دولتی راستگرا در انتخابات پیش رو تا اکتبر ۲۰۲۶ است، تغییر دولت نیز بعید است مسیر مذاکره را احیا کند. افزایش تنشها با غرب در پی گسترش عملیات اسرائیل در غزه و صعود تلفات فلسطینیان به بیش از ۶۶ هزار نفر و همچنین تشدید فشار داخلی بر دولتهای غربی بهدلیل بحران انسانی و ممانعت اسرائیل از ورود کمکها، قابل مشاهده است.
برخی کشورهای غربی شروطی را برای روابط کامل و تأسیس سفارت تعیین کردهاند. فرانسه خواهان آزادی همه گروگانهای اسرائیلی باقیمانده شده است و استرالیا اجرای اصلاحات توسط تشکیلات خودگردان فلسطین و تضمین عدم حضور حماس در دولت آتی فلسطین را خواستار شده است. این شرایط نشان میدهد که عادیسازی کامل روابط روندی کُند و دشوار خواهد بود. جدای از بهرسمیت شناختن، برخی کشورهای اروپایی مانند هلند و اسلوونی، ممنوعیتهای مسافرتی و تحریمهایی را علیه وزیران راست افراطی اسرائیل، نظیر ایتامار بنگویر و بتسالل اسموتریچ، بهدلیل اتهام حمایت از پاکسازی قومی غزه اعمال کردهاند. همچنین، اسپانیا در روز ۲۳ سپتامبر، تحریم کامل تسلیحاتی و محدودیتهایی بر واردات از شهرکهای کرانه باختری وضع کرد، هرچند که این اقدامات تأثیر عمدهای نخواهد داشت زیرا اسپانیا تأمینکننده بزرگ نظامی اسرائیل نیست و تحریم واردات شهرکها پیش از این نیز وجود داشته است.
در روز ۱۶ سپتامبر، یک کمیسیون نظارتی سازمان ملل اسرائیل را به نسلکشی در غزه متهم و نتانیاهو، اسحاق هرتزوگ و یوآف گالانت را به تحریک نسلکشی متهم کرد. پیشتر، در نوامبر ۲۰۲۴، دادگاه کیفری بینالمللی نیز برای نتانیاهو و گالانت به اتهام جرایم جنگی حکم بازداشت صادر کرده بود.
بهرسمیتشناختن فلسطین تأثیر عملی ناچیزی بر جایگاه بینالمللی یا شرایط انسانی خواهد داشت، زیرا اسرائیل کنترل کاملی بر سیستمهای مالی و جابجایی افراد و کالاها دارد. فلسطین همچنان صرفاً ناظر سازمان ملل باقی خواهد ماند، چرا که عضویت کامل مستلزم تأیید شورای امنیت و پرهیز از وتوی ایالات متحده است. با وجود این بهرسمیت شناختنها، اسرائیل عملیات نظامی خود را کاهش نخواهد داد و در واقع، با توجه به حمایت آمریکا، احتمالاً در برابر فشار بینالمللی مقاومت خواهد کرد. کنترل اسرائیل بر نهادهای مالی و تردد در کرانه باختری و کنترل کمکهای انسانی به غزه، موجب میشود که بهبود معنیدار شرایط زندگی فلسطینیان بعید باشد.
اسرائیل اهرمهای مستقیم محدودی برای تلافی اقتصادی علیه کشورهای بهرسمیتشناسنده دارد، زیرا اتحادیه اروپا بزرگترین شریک تجاریاش است و هرگونه تلافی میتواند به اقتصاد خود اسرائیل آسیب بزند. به همین دلیل، اسرائیل احتمالاً به اقدامات نمادین مانند لغو اعتبارنامههای دیپلماتیک یا ممانعت از بازدید مقامات بسنده خواهد کرد. پس از بهرسمیت شناختن فلسطین توسط نروژ در ماه می ۲۰۲۴، اسرائیل اعتبارنامه هشت دیپلمات نروژی را لغو کرد و سفارت خود در دوبلین را در دسامبر ۲۰۲۴ بست.
احتمال دارد اسرائیل در واکنش به این فشار، به سوی الحاق بخشهایی از کرانه باختری حرکت کند. نتانیاهو احتمالاً در سفر روز ۲۷ سپتامبر به واشنگتن، به دنبال تأیید ترامپ برای این طرح خواهد بود. اقدامات پیشین اسرائیل شامل تلاش برای لغو معافیتهای بانکی و تصویب طرح شهرکسازی E1 است. هرگونه الحاق، انزوای بینالمللی اسرائیل را تشدید میکند و میتواند همکاری آن با کشورهای حاشیه خلیج فارس، از جمله بحرین و امارات متحده عربی را بهخطر اندازد؛ کشورهایی که آن را «خط قرمز» خواندهاند. در نهایت، الحاق کرانه باختری خطر درگیریهای خشونتآمیز بین شهرکنشینان و فلسطینیان و افزایش حملات ستیزهجویان فلسطینی را بالا خواهد برد. گیدئون سعار، وزیر خارجه اسرائیل، در روز ۲۲ سپتامبر اظهار داشت که الحاق شهرکهای موجود در کرانه باختری، و نه بخشهای تحت کنترل تشکیلات خودگردان، مورد بررسی است./ منبع
