آیا کنگره میتواند توافق ترامپ با ایران را باطل کند؟
بررسی توافق صلح با ایران در کنگره، چالشهای حقوقی و نظارتی جدی ایجاد کرده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «آیا کنگره میتواند توافق ترامپ با ایران را باطل کند؟» نوشته جان مککورمک (John McCormack) در دیسپچ (Dispatch) منتشر شده است. این یادداشت با رویکردی رسمی و بیطرفانه، به بررسی وعده رئیسجمهور مبنی بر ارجاع توافقنامه صلح ایران به کنگره جهت تصویب قانونگذاری پرداخته و چالشها و تردیدهای جدی پیرامون فرآیند نظارت پارلمانی بر این معاهده دیپلماتیک را ارزیابی میکند. در ادامه، چکیده این یادداشت آمده است.
وعده رئیسجمهور ایالات متحده مبنی بر منوط کردن توافقنامه صلح با ایران به تایید و بررسی قانونگذاران در کنگره، با ابهامات و تردیدهای جدی در میان مقامات واشنگتن همراه شده است. با وجود اعلام رسمی کاخ سفید مبنی بر ارسال این سند دیپلماتیک به قوه مقننه، گزارشهای داخلی نشان میدهند که تا اواسط هفته، متن کامل و دقیق این تفاهمنامه هنوز در اختیار اعضای کلیدی کنگره قرار نگرفته است. حتی چهرههای برجستهای مانند رهبر اکثریت سنا و رئیس کمیته اطلاعات سنا که از حامیان و متحدان نزدیک رئیسجمهور به شمار میروند، از دسترسی به جزئیات مفاد این توافق محروم بودهاند. این پنهانکاری اولیه، گمانهزنیها را درباره میزان جدی بودن قوه مجریه در پایبندی به فرآیند نظارت قانونی و سنتی پارلمان بر معاهدات بینالمللی افزایش داده است.
در حوزه ساختار سیاسی واشنگتن، این پرسش اساسی مطرح است که آیا کنگره از ابزارهای حقوقی و اراده سیاسی لازم برای به چالش کشیدن یا ابطال این توافق برخوردار است یا خیر. از یک سو، رویکردهای سنتی در سیاست خارجی آمریکا همواره بر ضرورت تایید معاهدات مهم توسط سنا تاکید دارند تا از پایداری آنها در دولتهای بعدی اطمینان حاصل شود. از سوی دیگر، استفاده فزاینده از اسناد اجرایی و تفاهمنامهها به جای معاهدات رسمی، عملاً نقش نظارتی قوه مقننه را در دهههای اخیر تضعیف کرده است. در این چارچوب، مخالفتهای بالقوه در درون هر دو حزب اصلی میتواند روند تصویب را با چالش مواجه کند؛ تندروهای جمهوریخواه نگران اعطای امتیازات بیش از حد به تهران هستند و دموکراتها نیز انگیزه چندانی برای اعطای یک پیروزی دیپلماتیک بدون دردسر به کاخ سفید ندارند.
علاوه بر این، فضای حاکم بر کمیتههای تخصصی سنا نشاندهنده افزایش فشارها بر دولت برای شفافسازی است. بیشتر افراد در جامعه آمریکا معتقدند که فرآیند بررسی این توافق به یک کارزار سیاسی جدید میان کاخ سفید و کنگره تبدیل خواهد شد. اگر رئیسجمهور نتواند اجماع لازم را در میان سناتورهای کلیدی ایجاد کند، احتمال دارد که این توافق به عنوان یک اقدام صرفاً اجرایی باقی بماند که این امر آسیبپذیری آن را در برابر تحولات سیاسی آینده بهشدت افزایش میدهد. موفقیت یا شکست در عبور دادن این سند از فیلتر کنگره، مشخص خواهد کرد که آیا این توافق به یک دکترین پایدار در سیاست خارجی تبدیل میشود یا صرفاً یک آتشبس موقت و متزلزل خواهد بود./منبع
