جنگندههای رزمی دیگر کارایی گذشته را ندارند
پهپادها آینده جنگ را بازتعریف کردهاند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «پایان عصر جنگندههای رزمی» نوشته فیلیپس پیسون اوبراین (Phillips Payson O’Brien) در آتلانتیک (Atlantic)به بررسی دگرگونی بنیادین در ماهیت جنگهای مدرن و کاهش کارآمدی تسلیحات متعارف پرهزینه در برابر پهپادهای ارزان و انبوه میپردازد و بر ضرورت بازنگری در راهبردها و سرمایهگذاریهای نظامی قدرتهای بزرگ تأکید دارد. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
در تاریخ جنگ، تحول فناوری بارها موجب تغییر بنیادین در شیوه نبرد شده است، اما نهادهای نظامی اغلب در پذیرش این تغییرات با تأخیر عمل کردهاند. در فاصله میان دو جنگ جهانی نیز بسیاری از فرماندهان ارشد نظامی معتقد بودند که اسب همچنان عنصر اصلی میدان نبرد باقی خواهد ماند و تانک و هواپیما تنها نقش مکمل خواهند داشت. این مقاومت فکری باعث شد ارتشهای بزرگی مانند آمریکا و انگلیس تا آغاز جنگ جهانی دوم همچنان واحدهای سوارهنظام را حفظ کنند، اما برخورد مستقیم اسب با تانک نشان داد که این نگاه تا چه اندازه از واقعیتهای میدان جنگ فاصله داشته است.
امروز نیز ارتشهای بزرگ جهان، بهویژه آمریکا، در برابر تحولی مشابه قرار گرفتهاند. تجربه جنگ روسیه و اوکراین و همچنین درگیری اخیر آمریکا با ایران نشان داده است که پهپادهای ارزانقیمت، انبوه و بدونسرنشین میتوانند برتری سنتی سامانههای بسیار گرانقیمت مانند جنگندهها، تانکها و حتی شناورهای بزرگ را به چالش بکشند. این تحول تنها به افزایش قدرت تهاجمی پهپادها محدود نیست، بلکه آسیبپذیری تجهیزات کلاسیک را نیز آشکار کرده است.
یکی از مهمترین نتایج این تغییر، دشوارتر شدن اجرای عملیات تهاجمی زمینی است. شبکه گسترده پهپادهای شناسایی و تهاجمی، هرگونه جابهجایی نیروها و تجهیزات را بهسرعت آشکار کرده و هدف قرار میدهد. در چنین شرایطی، پیشروی نیروهای پیاده یا یگانهای زرهی با هزینه و تلفات بسیار بیشتری نسبت به گذشته همراه است و الگوهای سنتی عملیات نظامی کارایی خود را از دست میدهند.
در مقابل، بسیاری از کشورهای غربی همچنان بخش عمده بودجه دفاعی خود را صرف تولید و توسعه جنگندههای پیشرفته، ناوهای بزرگ و سامانههای سنگین میکنند؛ تجهیزاتی که ساخت و نگهداری آنها میلیاردها دلار هزینه دارد، اما در برابر موجی از پهپادهای کمهزینه و قابلجایگزینی، آسیبپذیری فزایندهای پیدا کردهاند. این شکاف میان واقعیتهای میدان نبرد و الگوی سرمایهگذاری دفاعی میتواند در آینده بر توان بازدارندگی و کارآمدی ارتشهای غربی تأثیر منفی بگذارد.
تحولات اخیر نشان میدهد که رقابت نظامی آینده بیش از آنکه بر کیفیت تعداد محدودی از سامانههای پیچیده استوار باشد، به تولید انبوه، هوشمندی، شبکهسازی و استفاده هماهنگ از پهپادها و سامانههای بدونسرنشین وابسته خواهد بود. همانگونه که تانک جای اسب را در قرن بیستم گرفت، اکنون نیز پهپادها در حال تغییر قواعد نبرد هستند و ارتشهایی که نتوانند ساختار، دکترین و الگوی سرمایهگذاری خود را با این واقعیت جدید تطبیق دهند، با خطر عقبماندن از تحولات جنگهای آینده روبهرو خواهند شد./منبع
