رمزگشایی از محاصره ونزوئلا توسط دونالد ترامپ

تنش‌ها در دریای کارائیب پس از اعلام «محاصره کامل و داوطلبانه» توسط دونالد ترامپ در ۱۶ دسامبر ۲۰۲۵، به سطحی انفجاری رسیده است. گارد ساحلی آمریکا در عملیاتی موسوم به «نیزه جنوبی» با پشتیبانی ناو هواپیمابر «جرالد فورد»، به تعقیب و توقیف کشتی‌های موسوم به «ناوگان سایه» پرداخته که نفت ونزوئلا را به بازارهای جهانی، عمدتاً چین، می‌رسانند. ترامپ در پست‌های خود در شبکه اجتماعی «تروث سوشال»، نیکلاس مادورو را به استفاده از درآمدهای نفتی برای تأمین مالی «نارکو-تروریسم»، قاچاق انسان و آدم‌ربایی متهم کرده و خواستار خروج فوری او از قدرت شده است. اگرچه دولت آمریکا این اقدام را اجرای تهاجمی تحریم‌ها می‌نامد، اما توقیف کشتی سنتریز (Centuries) که برخلاف کشتی اسکیپر (Skipper) تحت تحریم رسمی نبود، نشان می‌دهد واشنگتن فراتر از لیست‌های سیاه حرکت کرده و آماده است هر شناوری را که حامل ثروت ملی ونزوئلا باشد، به‌عنوان «دزدی دریایی بین‌المللی» متوقف کند.

این محاصره دریایی تنها یک اقدام علیه کاراکاس نیست، بلکه سیگنالی مستقیم به پکن محسوب می‌شود. چین که خریدار حدود ۸۰ درصد از صادرات نفت ونزوئلا است و سرمایه‌گذاری‌های کلانی در زیرساخت‌های انرژی این کشور انجام داده، اکنون شاهد تهدید جدی شریان‌های تأمین خود در نیم‌کره غربی است. راهبرد جدید امنیت ملی آمریکا (NSS 2025) با معرفی «اصل تکمیلی ترامپ» بر دکترین مونرو، صراحتاً اعلام می‌کند که ایالات متحده اجازه نخواهد داد رقبای غیرهم‌نیم‌کره‌ای (مانند چین و روسیه) مالکیت دارایی‌های راهبردی یا حضور نظامی در منطقه داشته باشند. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، این رویکرد را «سیاست خارجی اول آمریکا در قاره» نامیده است که در آن ثبات منطقه، کنترل مهاجرت و مبارزه با کارتل‌ها از طریق نظامی‌گری و اعمال قدرت عریان دنبال می‌شود.

واکنش مادورو به این فشارها، آمیزه‌ای از سرکشی و تلاش برای بسیج عمومی بوده است؛ او این محاصره را «آزمونی برای رهایی از وابستگی به نفت» خوانده و هم‌زمان از نیروی دریایی ونزوئلا خواسته است تا نفتکش‌های غیرتحریمی را اسکورت کنند؛ اقدامی که احتمال درگیری مستقیم نظامی با نیروی دریایی آمریکا را به‌شدت افزایش داده است. تحلیل‌گران هشدار می‌دهند که اگرچه این محاصره در کوتاه‌مدت ممکن است صادرات نفت ونزوئلا را به‌شدت کاهش دهد و حکومت ونزوئلا را تحت فشار بگذارد، اما خطر «روسیه‌سازی» روابط در منطقه را به‌همراه دارد؛ جایی که همسایگان آمریکا از ترس رفتارهای غیرقابل پیش‌بینی واشنگتن، ممکن است بیش از پیش به‌سمت رقبای ژئوپلیتیک ایالات متحده متمایل شوند. ترامپ با احیای روح «دکترین پلیس بین‌الملل» تئودور روزولت، قمار بزرگی را آغاز کرده است که می‌تواند به‌جای ثبات، دهه‌ها ضدیت با آمریکا را در آمریکای لاتین بازتولید کند./ منبع