چگونه اقدامات دولت ترامپ شراکت آمریکا و هند را تهدید می‌کند؟

در طول دهه‌های گذشته، آمریکا و هند روابطی فزاینده و مبتنی بر منافع مشترک، پیوندهای اقتصادی و همکاری دفاعی ایجاد کرده‌اند. از توافق‌های هسته‌ای تا رزمایش‌های مشترک نظامی، دو کشور با دقت اعتمادی را پرورده‌اند که حدود سی سال طول کشیده است. با این حال، اقدامات اخیر دولت ترامپ این اعتماد را از میان برده است؛ اقداماتی نه صرفاً در چارچوب اختلاف‌های معمول دیپلماتیک، بلکه رفتاری که ریشه‌های بدگمانی تاریخی هند نسبت به آمریکا را احیا کرده است. تعرفه ۵۰ درصدی بر کالاهای هندی، ادعای ترامپ مبنی بر میانجی‌گری در آتش‌بس هند و پاکستان و دیدار جنجالی او با فرمانده ارتش پاکستان در کاخ سفید، روابط دو کشور را وارد مرحله‌ای بی‌سابقه از بی‌اعتمادی کرده است. این رفتارها، در حالی که همکاری راهبردی دو کشور حیاتی‌تر از هر زمان دیگری است، تهدیدی جدی برای بنیان شراکت بلندمدت آن‌ها محسوب می‌شود.

در ماه می ۲۰۲۵، در پی درگیری مرزی میان هند و پاکستان که به کشته و آوارگی هزاران نفر انجامید، دو طرف از طریق کانال‌های نظامی خود به آتش‌بس دست یافتند. با وجود این، ترامپ خود را میانجی این آتش‌بس معرفی کرد و پس از آنکه نارندرا مودی این ادعا را رد کرد، تعرفه واردات از هند را به ۵۰ درصد افزایش داد. در ادامه، دیدار ترامپ با فرمانده ارتش و نخست‌وزیر پاکستان که او را برای جایزه صلح نوبل نامزد کرده بودند، خشم دهلی ‌نو را دوچندان کرد. سفر بعدی مودی به پکن و دیدار با شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین، پیامی آشکار به واشنگتن بود مبنی بر اینکه هند گزینه‌های دیگری دارد.

این رویدادها بی‌اعتمادی تاریخی هند را زنده کرده است؛ همان نگرانی دیرینه که آمریکا در نهایت شریک قابل اتکایی نخواهد بود. از زمان تحریم‌های پس از آزمایش هسته‌ای هند در سال ۱۹۹۸، رهبران دو کشور کوشیده بودند ذهنیت «عدم تعهد» را کنار بگذارند و رابطه‌ای متکی بر تجارت، انرژی هسته‌ای و فناوری ایجاد کنند. اما اقدامات اخیر ترامپ، دستاورد این سه دهه را به خطر انداخته است. مودی که طی دولت‌های پیشین روابط نزدیک‌تری با واشنگتن ایجاد کرده بود، از مراسم «Howdy Modi» در تگزاس تا پروژه مشترک تولید موتور جت GE در هند اکنون با واقعیتی از شکاف و بی‌اعتمادی تازه روبه‌روست.

اگرچه ترامپ و مودی هر دو از ادامه مذاکرات تجاری سخن گفته‌اند، مقامات و افکار عمومی هند معتقدند که آسیب اصلی وارد شده است. دیپلمات‌ها و سیاستمدارانی چون ناوجت سرنا و ششی ثارور هشدار داده‌اند که رفتار ترامپ روابط را بر زمین لرزان نهاده و استقلال راهبردی هند را خدشه‌دار می‌کند. در میان مردم و رسانه‌های هند نیز احساس غالب، بی‌اعتمادی نسبت به آمریکا است. اظهارات تحقیرآمیز ترامپ درباره اقتصاد هند و اتهام‌های مشاورانش، موجب رنجش جامعه هندی-آمریکایی و افزایش احساسات ضدآمریکایی شده است.

تحقیقات نشان می‌دهد که پس از سخنان ترامپ، حجم گفتار نفرت‌پراکنانه علیه هندی‌ها در شبکه‌های اجتماعی پنج برابر افزایش یافته است. بسیاری در هند این وضعیت را بازتولید همان الگوی تاریخی تحقیر غرب می‌دانند. هرچند نگرانی‌های آمریکا درباره وضعیت حقوق بشر و آزادی‌های مدنی در هند مشروع است، اما رفتار دولت ترامپ از سطح انتقاد فراتر رفته و ماهیت همکاری دوجانبه را زیر سؤال برده است.

در نتیجه، اعتماد متقابل که طی نزدیک به سه دهه ساخته شده بود، در تابستان سال ۲۰۲۵ فروپاشیده است. هرچند روابط به‌طور کامل قطع نخواهد شد، اما بازسازی این اعتماد ممکن است دهه‌ها زمان ببرد. اکنون که نظام جهانی در حال بازآرایی است، واشنگتن با خطر از دست دادن یکی از مهم‌ترین شرکای خود در منطقه هند و اقیانوس آرام روبه‌روست، خطایی راهبردی که شاید پرهزینه‌ترین اشتباه سیاست خارجی این دولت باشد./ منبع