ترامپ آر ایکس راهکاری به سود شرکت‌های بزرگ دارویی است
ترامپ‌آر ایکس با ادعای کاهش هزینه دارو، به مدل فروش مستقیم شرکت‌های دارویی متکی است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، ترامپ‌آر‌ایکس راهکاری به سود شرکت‌های بزرگ دارویی است (Meet TrumpRx)، نوشته ریچارد اسکوف (Richard Eskow) در نشریه نیشن (The Nation)، به بررسی طرح خرید آنلاین دارو با نام ترامپ‌آر‌ایکس و رابطه آن با صنعت داروسازی آمریکا می‌پردازد؛ این یادداشت ادعاهای دولت درباره کاهش هزینه دارو را در برابر ساختار اقتصادی و تجاری این طرح بررسی کرده و بر نقش شرکت‌های بزرگ دارویی در شکل‌گیری آن تمرکز دارد. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
راه‌اندازی سامانه ترامپ‌آر‌ایکس به عنوان یک پلتفرم خرید مستقیم دارو، با وعده کاهش هزینه‌های دارویی برای شهروندان آمریکایی معرفی شد. این طرح مدعی است با ایجاد ارتباط مستقیم میان مصرف‌کنندگان و شرکت‌های دارویی، امکان دسترسی به داروهای ارزان‌تر را فراهم می‌کند. با این حال، بررسی ساختار این سامانه نشان می‌دهد که بخش مهمی از قیمت‌های ارائه‌شده تفاوت چشمگیری با قیمت‌های موجود در بازار ندارند و برخی از این قیمت‌ها پیش‌تر از طریق دیگر سامانه‌های خرید دارو نیز در دسترس بوده‌اند.
یکی از محورهای اصلی بحث، ادعای صرفه‌جویی گسترده برای مصرف‌کنندگان است. دولت آمریکا رقم قابل توجهی را به عنوان میزان صرفه‌جویی ایجادشده اعلام کرده، اما شواهد عمومی ارائه‌شده برای اثبات این رقم محدود بوده است. همچنین برخی قیمت‌های ارائه‌شده در این سامانه در مقایسه با بازارهای دارویی کشورهای دیگر یا حتی برخی گزینه‌های داخلی، پایین‌تر محسوب نمی‌شوند.
مدل فروش مستقیم به مصرف‌کننده که در ترامپ‌آر‌ایکس استفاده شده، به شرکت‌های دارویی اجازه می‌دهد کنترل بیشتری بر رابطه با خریدار داشته باشند. این مدل می‌تواند نقش واسطه‌های سنتی بازار دارو را کاهش دهد، اما در عین حال نگرانی‌هایی درباره کاهش نظارت، شفافیت قیمت‌گذاری و حفظ قدرت انحصاری شرکت‌های دارویی ایجاد کرده است. منتقدان معتقدند این ساختار ممکن است به جای تغییر بنیادین نظام قیمت‌گذاری، صرفاً شیوه عرضه دارو را تغییر دهد.
موضوع داروهای موسوم به GLP-۱، از جمله داروهای پرتقاضا برای درمان دیابت و کاهش وزن، بخش مهمی از این بحث را تشکیل می‌دهد. افزایش تقاضا برای این داروها باعث شده هزینه‌های بالای آن‌ها به یکی از مسائل مهم نظام سلامت آمریکا تبدیل شود. شرکت‌های تولیدکننده این داروها همچنان از مزایای انحصار ناشی از حق ثبت اختراع برخوردارند و قیمت بالای محصولاتشان یکی از عوامل اصلی فشار بر بیمه‌ها و بیماران عنوان شده است.
همزمان، مسئله ارتباط میان صنعت داروسازی و سیاست نیز مطرح شده است. شرکت‌ها و گروه‌های لابی فعال در حوزه دارو طی سال‌های گذشته کمک‌های مالی قابل توجهی به جریان‌های سیاسی مختلف در آمریکا داشته‌اند. این ارتباط باعث شده برخی منتقدان درباره میزان استقلال سیاست‌های دارویی دولت از منافع شرکت‌های بزرگ دارویی پرسش‌هایی مطرح کنند.
راه‌اندازی ترامپ‌آر‌ایکس در شرایطی انجام شد که هزینه دارو یکی از نگرانی‌های مهم افکار عمومی آمریکا بوده است. بخش بزرگی از شهروندان از افزایش قیمت داروها ناراضی هستند و در نظرسنجی‌های مختلف از نقش بیشتر دولت در کنترل هزینه‌ها حمایت کرده‌اند. در چنین فضایی، ایجاد یک سامانه خرید دارو می‌تواند پاسخی سیاسی به این مطالبه عمومی نیز تلقی شود.
با این حال، منتقدان معتقدند این طرح بیشتر بر ایجاد تصویر کاهش قیمت تمرکز دارد تا اصلاح ساختارهای اصلی بازار دارو. از نگاه آنان، بدون تغییر در نظام قیمت‌گذاری، انحصارهای دارویی و نقش شرکت‌های بزرگ، کاهش پایدار هزینه‌ها برای مصرف‌کنندگان دشوار خواهد بود.
در نهایت، ترامپ‌آر‌ایکس نمادی از چالش گسترده‌تر نظام سلامت آمریکا درباره تعادل میان دسترسی عمومی به دارو، منافع اقتصادی شرکت‌های دارویی و نقش دولت در تنظیم بازار است. این طرح نشان می‌دهد که مسئله قیمت دارو تنها به شیوه خرید محدود نمی‌شود، بلکه به ساختار عمیق‌تر تولید، انحصار و سیاست‌گذاری در حوزه سلامت مرتبط است./ منبع