چانهزنی و بمباران: راههای پایان جنگ اوکراین
به گزارش اطلس دیپلماسی یادداشتی با عنوان «چانهزنی و بمباران: راههای پایان جنگ اوکراین» به قلم جنیفر کاوانا (Jennifer Kavanagh) در ریسپانسیبل استیت کرفت (Responsible Statecraft) منتشر شده است که به بررسی همزمانی فشار نظامی روسیه بر اوکراین با طرح نشانههایی از آمادگی برای مذاکره میپردازد و بر این نکته تأکید دارد که ادامه نبرد و آغاز گفتوگوهای سیاسی میتواند به موازات هم جریان یابد و بر آینده روند صلح تأثیرگذار باشد. در ادامه، بهره سخن این یادداشت را میخوانید.
در نخستین ساعات یکشنبه، روسیه بزرگترین حمله هوایی خود علیه اوکراین را انجام داد که شامل بیش از هشتصد پهپاد و سیزده موشک بالستیک بود. شهرهای مختلف این کشور هدف قرار گرفتند و یک ساختمان دولتی در کییف آسیب دید. این تحرکات نشان میدهد که روسیه هنوز آمادگی لازم برای پایاندادن به جنگ چهارساله در اوکراین را ندارد و همزمان بهدنبال حفظ برتری میدانی خود است.
روسیه همزمان با پیشبرد عملیات نظامی، در تلاش است تا زمینه چانهزنی برای پایان جنگ را فراهم کند. در اجلاس سازمان همکاری شانگهای در چین، این کشور بر امکان دستیابی به راهحلی قابل قبول برای خاتمه درگیریها اشاره کرد. این اظهارات نشاندهنده آمادگی روسیه برای گفتوگو درباره شروط پایان جنگ است، اگرچه هنوز محدودیتهای مشخصی بر آن حاکم است.
مواضع روسیه در مورد برخی موضوعات کلیدی نسبت به سال گذشته انعطاف بیشتری یافته است. از جمله، عضویت اوکراین در ناتو خط قرمز روسیه است، اما ورود این کشور به اتحادیه اروپا با مخالفت مسکو مواجه نیست. همچنین روسیه آمادگی بررسی برخی تضمینهای امنیتی برای اوکراین را دارد، هرچند جزئیات این تضمینها روشن نیست و مدل پیشنهادی استانبول همچنان برای کییف قابل پذیرش نیست.
در خصوص نیروهای نظامی، روسیه نشانههایی از انعطاف نشان داده است و ممکن است با حفظ توان دفاعی اوکراین و همکاریهای بلندمدت دفاعی با اروپا مخالفتی نداشته باشد. با این حال، در مسئله کنترل سرزمینی محدودیتهایی وجود دارد؛ روسیه خواستار کنترل کامل بر دونتسک است اما مایل است موقعیتهای نیروهای خود و اوکراین در مناطق زاپوریژیا و خرسون ثابت بماند و تغییر قابلتوجهی در خطوط جبهه رخ ندهد. آمادگی دارد بر نیروگاه هستهای زاپوریژیا همکاری نظارتی داشته باشد.
ادامهی نبرد و همزمان آغاز مذاکرات جدی برای صلح، یکدیگر را نقض نمیکنند. حفظ برتری نظامی فعلی میتواند به روسیه در افزایش قدرت چانهزنی کمک کند، در حالی که تأخیر در دیپلماسی و انتظار برای پایان جنگ از سوی مسکو، شرایط را برای اوکراین دشوارتر خواهد کرد. فرصتهای مذاکرات واقعی اوکراین در اوایل سال ۲۰۲۲ بیشترین مزیت را داشت، اما در وضعیت کنونی، آغاز مذاکرات در سطح کاری بهترین گزینه موجود است.
ایالات متحده میتواند نقش میانجی را برعهده بگیرد و فرصت گفتوگو را برای مسکو و کییف فراهم کند. همچنین میتواند با ارائه مشوقهایی به هر طرف، مسیر سازش را هموار کند. برای اوکراین، ارائه کمکهای نظامی محدود پس از توافق یا ایجاد ذخایر راهبردی تسلیحاتی، اطمینان از امنیت آینده این کشور را فراهم میکند. برای روسیه، بحث درباره نقش آمریکا در معماری امنیتی بلندمدت اروپا میتواند زمینه انعطاف بیشتر در مورد توانمندیهای نظامی اوکراین را فراهم آورد.
نقش اروپا نیز باید محدود شود تا از مداخلههای نامناسب و افزایش انتظارات غیرواقعی جلوگیری شود. استفاده از نفوذ واشنگتن برای مدیریت دخالتهای اروپا میتواند به تسهیل روند مذاکرات کمک کند. با توجه به پیشرویهای نظامی، روسیه احتمالاً بهطور فوری از جنگ دست نخواهد کشید، اما آمادگی دارد درباره پایان جنگ و شروط توافق فکر کند. آغاز مذاکرات حتی در سطح کاری و همزمان ادامه نبرد، بهترین فرصت برای پیشبرد صلح و دستیابی به توافق پایدار است./ منبع



