بازی جنگ برای تصرف تایوان از منظر چین

در آگوست سال ۲۰۲۵، جمعی از کارشناسان بین‌المللی در دانشگاه سیراکیوز گرد آمدند تا طرحی غیرمعمول را اجرا کنند: برنامه‌ریزی حمله چین به تایوان، نه از منظر مقابله ایالات متحده بلکه با نگرش پکن. آن‌ها برای دو روز در نقش طراحان نظامی چین وارد شدند و درصدد برآمدند چالش‌هایی را که تا کنون مانع حمله به تایوان شده، بررسی کنند. نتیجه این نشست، نشان داد سناریوهایی که تمرکزشان بر تهاجم آبی و خاکی گسترده یا حملات پیش‌دستانه علیه پایگاه‌های آمریکاست، ممکن است درک محاسبات پکن را اشتباه جلوه دهند. برای فهم نیت‌های چین باید به راهبردهای احتمالی جایگزین توجه کرد که مؤلفه‌های نظامی‌شان کمتر و محتوای سیاسی‌شان بیشتر است.

هدف این بازی، پر کردن یک خلأ است که در رویکردهای رایج آمریکا درباره تایوان وجود دارد. برخلاف اغلب بازی‌ها و مطالعات ایالات متحده که بر تعاملات نظامی و تاکتیکی تمرکز می‌کنند (حرکت ناوها، حملات موشکی، آمار تلفات) این پروژه تلاش کرد سؤالاتی را بپرورد که در زمین چین مطرح می‌شوند: چه میزان فشار نظامی برای ایجاد تسلیم کافی است بدون تحریک ایالات متحده؟ چه شروطی در تسلیم برای تایوان قابل قبول باشند؟ چگونه پس از اقدامات نظامی باید به کنترل سیاسی جزیره رسید و وضعیت منطقه‌ای مطلوب برقرار کرد؟

بازی سه راهبرد اصلی را که میان شرکت‌کنندگان بیشترین بحث را برانگیخت، برجسته کرد. اول، آتش‌باری محدود موشکی همراه با اولتیماتوم دیپلماتیک، یعنی فشار بدون هجوم؛ دوم، تشدید گام‌به‌گام که از وارد کردن ضربه به نیروهای آمریکایی اجتناب می‌کند؛ سوم، حمله‌ای که اولاً زیرساخت نظامی آمریکا را تضعیف کرده و سپس تایوان را با واقعیتی جدید از انزوای پرقدرت مواجه می‌کند. بسیاری از شرکت‌کنندگان دریافتند که حمله به نیروهای آمریکایی در ابتدا، از منظر پکن، فایده استراتژیک کمی دارد؛ چرا که ممکن است خطر مداخله آمریکا و متحدان را به همراه آورد.

با ورود به ذهن طراحان چینی، شرکت‌کنندگان به این نتیجه رسیدند که گزینه‌ای مؤثرتر برای پکن، حمله هدفمند به زیرساخت نظامی تایوان همراه با ارائه شروط تسلیم جذاب است: خودمختاری محلی، حفظ نهادهای دموکراتیک، پیام به تایپه، انتخاب راه توافق یا تحمل ویرانی؛ پیام به واشینگتن، تأکید بر اینکه مسأله داخلی چین است و ارزش دخالت ندارد. با این حال، اعتماد تایوان به چنین وعده‌هایی با تجربه‌ هنگ‌کنگ در تناقض است و شرکت‌کنندگان بر شکاف اعتبار آن تأکید کردند.

این بازی نشان داد که توانایی‌های نظامی چین، علیرغم پیشرفت‌ها، دست‌نخورده باقی‌ مانده‌اند: ارتش خلق چین از سال ۱۹۷۹ درگیر جنگی بزرگ نشده، هرگز تهاجم آبی و خاکی گسترده‌ را امتحان نکرده و ساختار لجستیکی‌اش آزموده نشده است؛ ساختار فرماندهی‌اش نیز در هم‌تنیده با ملاحظات سیاسی است. در نتیجه، چین به جای گزینه‌های دشوار، بر راهبردهای محتاطانه‌تر تمایل دارد؛ چرا که اقدام نظامی بزرگ نه تنها پیچیدگی زیاد دارد، بلکه امکان فروپاشی عملیات را نیز بیشتر می‌کند. شرکت‌کنندگان در بازی غالباً به تاکتیک‌هایی گرایش پیدا کردند که پیچیدگی عملیاتی را کاهش دهند و قابلیت بازگشت از اشتباه را حفظ کنند.

بازی به نکات مبهمی نیز پرداخت. در میان اختلافات، برجسته‌ترین، مسئله فرمانبرداری محدود یا محاصره تایوان بود: برخی آن را فشار گام‌به‌گام مناسب می‌دانستند، برخی هشدار می‌دادند که ممکن است به فرصت ارتقای توان تایوان یا تحریک آمریکا بدل شود. بحث زمان‌بندی نیز جدی بود: برخی معتقد بودند باید اقدام تا این دهه انجام شود، برخی آن را معطوف به پایان دوره عمر سیاسی شی جین‌پینگ دانستند، و بعضی بر این باور بودند که گذر زمان به نفع چین است، چون وابستگی تایوان به اقتصاد چین عمق می‌یابد و ترکیب جمعیتی به نفع چین تغییر می‌کند.

گرچه نتایج بازی قطعی نیست، اما اهمیت آن در گسترش تخیل راهبردی است. بازدارندگی کارآمد مستلزم درک نه تنها از توانایی‌های چین، بلکه از تصویر آن‌ها نسبت به جنگ آینده، تردید رهبران و محدودیت‌های طراحان است. تبدیل این بینش‌ها به سیاست نیازمند شبیه‌سازی سیاست‌ها در کنار بازی‌های نظامی، بازبینی مفروضات درباره انسجام اتحادها و اراده داخلی و آماده‌سازی برای اشکال متنوع جنگی است که چین در حال طراحی آن است. سرنوشت تایوان، ثبات منطقه‌ای و نظم مبتنی بر قواعد ایالات متحده در آسیا همه در ترازوی این درک قرار دارند. / منبع