محور جدید در دریای سرخ: همگرایی اسرائیل، هند، امارات و اتیوپی در سومالیلند
شناسایی سومالیلند توسط اسرائیل، یک محور راهبردی جدید با هند، امارات و اتیوپی برای تأمین امنیت مسیرهای دریای سرخ و مقابله با رقبای منطقهای ایجاد کرده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «محور جدید در دریای سرخ: همگرایی اسرائیل، هند، امارات و اتیوپی در سومالیلند» در کرِیدل (Cradle) منتشر شده است. این یادداشت تحلیل میکند که چگونه شناسایی سومالیلند توسط اسرائیل، یک اتحاد چهارجانبه با هند، امارات و اتیوپی را برای کنترل گلوگاههای دریایی راهبردی و ایجاد جایگزینی برای نفوذ چین در شاخ آفریقا شکل داده است. در ادامه، خلاصه این یادداشت را میخوانید.
شناسایی رسمی جمهوری سومالیلند توسط اسرائیل در تاریخ ۲۶ دسامبر ۲۰۲۵، یک تغییر قابلتوجه در سیاست این رژیم در قبال شاخ آفریقا و معادله سیاسی در امتداد یکی از حساسترین مسیرهای دریایی جهان است. این اقدام یک همسویی چهارجانبه میان اسرائیل، هند، امارات و اتیوپی را تثبیت میکند. محور نوظهور بر تأمین امنیت گلوگاههای دریایی در خلیج عدن و بابالمندب متمرکز است و زمینه را برای جایگزینی ابتکار کمربند و جاده چین در شرق آفریقا فراهم میآورد.
این تحول پس از ماهها تشدید فشار منطقهای، از جمله رویارویی اسرائیل و ایران و محاصره دریایی یمن علیه کشتیهای عازم بنادر اسرائیل، رخ داد که آسیبپذیری خطوط دریایی جنوبی را آشکار کرد. موقعیت جغرافیایی سومالیلند که بر یکی از شلوغترین شریانهای دریایی جهان مشرف است، اهمیت آن را توضیح میدهد. برای اسرائیل و شرکایش، این سرزمین بستری برای تقویت یک نهاد باثبات و کارآمد است که میتواند امنیت سواحل خود را تأمین کرده، زیرساختها را میزبانی کند و سرمایهگذاریهای فناورانه و امنیتی را تحت شناسایی رسمی جذب نماید. این شناسایی، راه را برای همکاریهای نظامی ساختاریافته، گسترش زیرساختها و یکپارچگی فناوریهای پیشرفته باز میکند. چشمانداز استراتژیک هند با این تحولات همراستاست.
دهلینو مدتهاست که شرق آفریقا را امتداد حوزه دریایی خود در اقیانوس هند میداند و خود را بهعنوان یک نیروی هماهنگکننده و تأمینکننده اصلی امنیت دریایی در این منطقه معرفی کرده است. اتیوپی بهعنوان لنگر قارهای این چارچوب عمل میکند. اتیوپیِ محصور در خشکی، به دسترسی دریایی نیاز ساختاری دارد و وابستگی به جیبوتی، که نفوذ چین در آن قابلتوجه است، محدودیتهای اقتصادی ایجاد کرده است. سومالیلند و بندر بربرا یک خروجی جایگزین برای آدیسآبابا فراهم میکنند که کمتر در معرض اهرم فشار پکن قرار دارد. این محور نوظهور یک چالش مستقیم برای مدل نفوذ چین مستقر در جیبوتی است.
پکن احتمالاً با افزایش فعالیت نظامی، فشار دیپلماتیک در اتحادیه آفریقا برای جلوگیری از شناسایی جمعی سومالیلند و گسترش سرمایهگذاری در موگادیشو واکنش نشان خواهد داد. ترکیه نیز با چالش مواجه است، زیرا سرمایهگذاری گستردهای در سومالی انجام داده است. پاسخهای محتمل آنکارا شامل تحویل بیشتر پهپاد به موگادیشو و هماهنگی نظامی نزدیکتر با پاکستان برای موازنه با نفوذ هند است. همسویی هند و اسرائیل همچنین به دنبال کاهش فرصتهای ایران برای اعمال فشار در دریای سرخ است.
در بعد اقتصادی، کریدور اقتصادی هند-غرب آسیا-اروپا (IMEC) یک وزنه متقابل در برابر شبکههای راه ابریشم چین است که امارات عمق مالی و لجستیکی آن را فراهم میکند و شاخ آفریقا بهعنوان لولای جنوبی این کریدور عمل میکند. بااینحال، این اتحاد با چالشهایی مانند اصل مرزهای استعماری در اتحادیه آفریقا و اتحادیه عرب، رقابت فناورانه از سوی ترکیه و پاکستان و ثبات داخلی اتیوپی روبهرو است. اگرچه واشنگتن رسماً از سیاست «سومالی یکپارچه» حمایت میکند، اما در عمل همکاریهای امنیتی با سومالیلند را گسترش داده است، زیرا این محور ابزاری برای کاهش اتکا به جیبوتیِ تحت نفوذ چین و محدود کردن دسترسی ایران به دریای سرخ فراهم میکند./ منبع
