درگیری نیابتی لبنان، توافق ترامپ با ایران را از مسیر خارج میکند
وقایع نظامی غربآسیا، توافق ایران با آمریکا را تهدید و به تاخیر انداخته است، به همین دلیل تا حالا توافقی حاصل نشده است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «درگیری نیابتی لبنان، توافق ترامپ با ایران را از مسیر خارج میکند» نوشته اسامه الشریف (Osama Al-Sharif) در عربنیوز (Arab News) منتشر شده است. بررسی تنشهای اخیر میان ایران، اسرائیل و حزبالله، استدلال میکند که بحران لبنان و تداوم درگیریهای نیابتی، تلاشهای دونالد ترامپ برای دستیابی به توافقی پایدار با تهران را با چالش جدی مواجه کرده و ضعف ساختاری سیاست منطقهای آمریکا را آشکار ساخته است. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
فروپاشی آتشبس میان ایران و اسرائیل که حدود ۶۰ روز برقرار بود و بخشی از توافق گستردهتر میان واشنگتن و تهران محسوب میشد، ضربهای جدی به تلاشهای دونالد ترامپ برای دستیابی به توافقی دائمی با ایران تلقی میشود. این توافق قرار بود ابتدا به بازگشایی تنگه هرمز و سپس به حلوفصل پرونده هستهای ایران منجر شود. تنشها پس از حمله اسرائیل به ضاحیه جنوبی بیروت و پاسخ موشکی ایران به اسرائیل تشدید شد. با وجود تلاش ترامپ برای منصرف کردن بنیامین نتانیاهو از پاسخگویی، اسرائیل حملات هوایی گستردهای را در عمق خاک ایران انجام داد و ایران نیز مواضعی را که نظامی توصیف کرد، هدف قرار داد. پس از آن، ترامپ اعلام کرد دو طرف بهدنبال آتشبس فوری هستند و مذاکرات صلح ادامه دارد. ساعاتی بعد، سپاه پاسداران پایان حملات علیه اسرائیل را اعلام کرد و اسرائیل نیز از توقف حملات خبر داد.
با این حال، مقامهای ایرانی تأکید کردند که بیروت و جنوب لبنان خطوط قرمز تهران هستند. اسرائیل نیز اعلام کرد که آتشبس با ایران شامل عملیات نظامی در جنوب لبنان نمیشود و ضاحیه جنوبی بیروت همچنان هدف حملات احتمالی خواهد بود. نتانیاهو تصریح کرد که مأموریت اسرائیل علیه حزبالله پایان نیافته است. در ادامه، حزبالله مواضع اسرائیل در جنوب لبنان را هدف قرار داد و اسرائیل نیز حملات خود به جنوب لبنان، از جمله شهر صور، را از سر گرفت.
از زمان توافق آتشبس میان اسرائیل و حزبالله در ۱۶ آوریل، دولت لبنان نزدیک به ۳۵۰۰ مورد نقض آتشبس از سوی اسرائیل ثبت کرده است. حزبالله نیز با حمله به مواضع نظامی اسرائیل و شلیک راکت و پهپاد به شمال اسرائیل پاسخ داده است. در این میان، کاخ سفید اقدامی برای توقف پیشروی اسرائیل در خاک لبنان یا تخریب گسترده شهرها و روستاهای لبنانی انجام نداده، حتی در شرایطی که مذاکرات مستقیمی میان لبنان و اسرائیل با میانجیگری آمریکا جریان داشته است. توافقی که بدون اشاره به خروج اسرائیل از جنوب لبنان تدوین شد نیز از سوی حزبالله رد شد و هرگز اجرایی نشد.
لبنان به ابزاری در تقابل آمریکا و ایران تبدیل شده است. نتانیاهو از تخریب جنوب لبنان برای اعمال فشار بر تهران استفاده کرده و همزمان حزبالله، مهمترین نیروی نیابتی ایران، با کاهش نفوذ و حمایت مردمی روبهرو شده است. ایران نیز برای اثبات اینکه توافق آتشبس با آمریکا همه جبههها از جمله لبنان را در بر میگیرد، واکنش نشان داد. تهران همچنین تلاش کرد بنبست دیپلماتیک با واشنگتن را بشکند و نشان دهد همچنان کنترل کامل نیروهای نیابتی خود، از جمله حزبالله، گروههای شیعی عراق و حوثیهای یمن را حفظ کرده است. حوثیها نیز دو موشک بالستیک بهسوی اسرائیل شلیک کردند و تهدید کردند تنگه بابالمندب را به روی کشتیهای مرتبط با اسرائیل خواهند بست.
تلاش ایران برای پیوند دادن توافق احتمالی با آمریکا به جنگ لبنان، برای اسرائیل خط قرمز محسوب میشود، زیرا اسرائیل مفهوم «وحدت جبههها» را نمیپذیرد. درگیری اخیر ضعف ساختاری سیاست منطقهای ترامپ را آشکار کرده است. بیش از ۱۰۰ روز از آغاز جنگ او علیه ایران میگذرد، اما هنوز توافقی بهتر از توافق هستهای ۲۰۱۵ باراک اوباما به دست نیامده است. ترامپ همچنین با انتقادهای داخلی و خارجی روبهرو شده و شعار انتخاباتی «پایان جنگهای خارجی» به نقطه ضعف سیاسی او تبدیل شده است.
بحران لبنان میتواند به جنگی منطقهای تبدیل شود. ایران لبنان و حزبالله را خطوط قرمز جدید خود معرفی کرده و اسرائیل نیز شکست در لبنان را تهدیدی وجودی میداند. در این میان، متحدان منطقهای آمریکا عملاً از معادله کنار گذاشته شدهاند و هزینه سیاستی را میپردازند که منافع توسعهطلبانه اسرائیل را در اولویت قرار داده است. جدایی روشن میان سیاستهای آمریکا و اسرائیل برای حفظ منافع بلندمدت واشنگتن در منطقه ضروری است، زیرا دستورکار منطقهای نتانیاهو به روابط آمریکا با شرکای منطقهای آسیب زده و بیثباتی را تشدید کرده است./ منبع
