خانه پوشالی: اوکراین به دشمنش ضربه زد
بهگزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «خانه پوشالی: اوکراین به دشمنش ضربه زد» که بهقلم ادوارد لوکاس (Edward Lucas) در مرکز تحلیل سیاست اروپا (CEPA) منتشر شده است، استدلال میکند که حمله پهپادی اوکراین به پایگاههای هوایی دشمنش، با نمایش توانمندیهای نظامی کییف، نهتنها جایگاه روسیه را تضعیف کرده، بلکه اهرم فشاری برای مذاکرات صلح فراهم آورده و دیدگاهها درباره جنگهای آینده را تغییر داده است. در ادامه چکیده این مقاله را میخوانید.
در ژوئن ۲۰۲۵، اوکراین با حملهای خیرهکننده به پایگاههای هوایی روسیه، دهها بمبافکن استراتژیک از جمله Tu-95 و Tu-22را که هر یک ۱۰۰ میلیون دلار ارزش دارند، نابود یا آسیبزده کرد. این هواپیماها بهعنوان ستون فقرات حملات شبانه روسیه به شهرهای اوکراین و حامل موشکهای کروز، میراث اتحاد جماهیر شوروی هستند و در کوتاهمدت غیرقابلجایگزینیاند. عملیات «تار عنکبوت» که ۱۸ ماه برنامهریزی شده بود، با استفاده از پهپادهای ۶۰۰ دلاری که در سولههای چوبی روی کامیونها جاسازی و توسط رانندگان بیخبر از عملیات مذکور حمل شدند، اجرا شد. انبار لجستیکی نزدیک مرز قزاقستان، کنار مقر افاسبی، بدون نقص عمل کرد. این عملیات توانایی اوکراین در اجرای عملیات مخفیانه در عمق خاک دشمن را نشان داد. برخی کاربران شبکه ایکس، این حمله اوکراین را «شاهکار استراتژیک» نامیدهاند که دشمنش را «غافلگیر و تحقیر» کرده است.
برخلاف حملات روسیه به غیرنظامیان اوکراین، این عملیات اهداف نظامی را هدف قرار داد و هیچ قانون بینالمللی را نقض نکرد. برخی آن را با «پرل هاربر» مقایسه میکنند، اما بهنظرم چنین نیست؛ زیرا آمریکا در ۱۹۴۱ در صلح بهسر میبرد؛ در حالی که دشمنش در حالت هشدار کامل قرار داشت. اصل دفاعی «به کماندار ضربه بزن، نه تیر» در این حمله محقق شد. اوکراین با هزینهای ناچیز، بخشی از سهگانه هستهای روسیه (هواپیماهای دارای قابلیت شلیک سلاح هستهای) را که تهدیدی برای آمریکا و ناتو است، تضعیف کرد. این اقدام، مشابه ضدحمله اوکراین در سال ۲۰۲۲ یا بیرون راندن نیروی دریایی روسیه از دریای سیاه، آسیبپذیری روسها را عیان کرد.
این حمله پیامدهای گستردهای دارد. نخست، روسیه را وادار به جابهجایی بمبافکنهای باقیمانده به پناهگاههای مستحکم میکند، اما زیرساختهای غیرنظامی، هواپیماهای مسافربری، و حتی ویلاهای کرملین همچنان آسیبپذیرند. سازمان FSB روسیه نمیتواند هر کامیون یا محمولهای را بازرسی کند، و این ناامنی حالا به سربازان و مقامات روسیه سرایت کرده است. دوم، این عملیات فرضیه برتری روسیه در جنگ را به چالش کشید. مسکو که پیشنهادهای آتشبس را رد کرده، حالا با تحقیر نظامی مواجه است. زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، که مذاکرات صلح استانبول (۲ ژوئن ۲۰۲۵) را تاکتیک وقتکشی میدانست، پس از این حمله حضور در آن را پذیرفت و این نشاندهنده تقویت موضع کییف است.
سوم، این حمله به امنیت جهانی خدمت میکند. نابودی بمبافکنهای مخصوص شلیک سلاح هستهای، تهدید روسیه علیه آمریکا و ناتو را کاهش داد. غرب باید بهجای تأخیر در عضویت اوکراین در ناتو، به کییف کمک دفاعی کند. اوکراین با هزینه کم، در چند ماه، تواناییهایی را توسعه داده که غرب با میلیاردها دلار در دههها نتوانسته بسازد.
در سطح دیپلماتیک، این حمله به مذاکرات آمریکا اهرم قدرت میبخشد. ترامپ که به دلیل فشار ناکافی بر روسیه انتقاد شده، میتواند از این موفقیت برای ترغیب مسکو به آتشبس استفاده کند. این عملیات که بدون اطلاع یا کمک غرب انجام شد، پاسخ اوکراین به طعنه ترامپ («شما کارتهای قوی ندارید») بود. مشابه اسرائیل که جنایتکاران نازی را دههها تعقیب کرد، اوکراین نیز میتواند عاملان جنایات جنگی دشمنش را برای همیشه تهدید کند. این پیام به فرماندهان دشمنش میرسد که از شمال تا سیبری، هیچکس در امان نیست./ منبع



