نشست ترامپ با پنج رهبر آفریقایی؛ صلح و تجارت در اولویت

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در ادامه ابتکارهای اخیر خود برای گسترش نفوذ ایالات متحده در قاره آفریقا، این هفته میزبان پنج رهبر از کشورهای آفریقای غربی و مرکزی در کاخ سفید خواهد بود. این نشست در حالی برگزار می‌شود که ترامپ ماه گذشته نیز میانجی‌گر توافق صلحی میان جمهوری دموکراتیک کنگو و رواندا شد؛ توافقی که به امید پایان‌دادن به دهه‌ها جنگ و بی‌ثباتی میان دو کشور همسایه، در واشنگتن به امضا رسید.

توافق صلح میان کنگو و رواندا در شرایطی صورت گرفت که مذاکرات موازی در دوحه میان دولت کنگو و گروه شورشی   M23 که مورد حمایت روانداست، همچنان ادامه دارد. با این حال، امضای این توافق، نشانه‌ای از عزم واشنگتن برای پیش‌برد صلح پایدار در منطقه تلقی می‌شود. در همین راستا، مشاور ارشد ترامپ، مسعد بولوس، که در نقش دیپلمات ارشد آمریکا در این مذاکرات حضور داشت، اکنون مسئول تلاش‌های دیپلماتیک برای پایان‌دادن به جنگ داخلی سودان شده است؛ جنگی که از ماه آوریل سال ۲۰۲۳ بیش از یازده میلیون آواره برجای گذاشته و به صحنه‌ای برای رقابت تسلیحاتی کشورهایی چون مصر، امارات و ایران بدل شده است.

در مقابل، دولت جو بایدن، رئیس‌جمهور پیشین، با وجود تلاش‌هایی در زمینه حل‌وفصل بحران سودان، موفقیت چندانی در پیش‌برد اهداف دیپلماتیک در آفریقا نداشت. این در حالی است که نشست جدید در واشنگتن با حضور رهبران موریتانی، سنگال، لیبریا، گینه‌بیسائو و گابن برگزار می‌شود. هنوز جزئیاتی درباره برنامه‌ها یا دستورکار رسمی این نشست اعلام نشده، اما به نظر می‌رسد محور اصلی گفت‌وگوها، توسعه روابط اقتصادی، جذب سرمایه‌گذاری و افزایش حجم تجارت با آمریکا باشد.

با وجود این‌که امنیت می‌تواند یکی از موضوعات فرعی مطرح‌شده باشد، انتظار نمی‌رود محور اصلی گفت‌وگوها قرار گیرد. کشورهای مدعو تاکنون از تبعات امنیتی گسترش جهادگرایی در شمال آفریقا و منطقه ساحل مصون مانده‌اند؛ هرچند غرب آفریقا در مجموع، به‌شدت از رشد گروه‌های تروریستی متأثر شده است.

در میان این کشورها، برخی نقش‌های منطقه‌ای مهمی ایفا می‌کنند. سنگال، به رهبری باسیرو دیومای فای، در تلاش برای حل بحران ناشی از خروج نیجر، مالی و بورکینافاسو از جامعه اقتصادی غرب آفریقا (ECOWAS) و تشکیل ائتلاف مستقل «اتحاد کشورهای ساحل» نقش کلیدی دارد. رئیس‌جمهور سنگال با سفرهای پی‌درپی میان این کشورها، در تلاش است آن‌ها را به نظم منطقه‌ای پیشین بازگرداند.

از سوی دیگر، موریتانی به‌عنوان یکی از مسیرهای اصلی مهاجرت به ایالات متحده شناخته می‌شود. موضوع مهاجرت، یکی از محورهای کلیدی در سیاست داخلی ترامپ بوده و وی همواره بر لزوم محدودکردن ورود مهاجران چه به‌صورت قانونی و چه غیرقانونی تأکید کرده است.

نشست پیش‌ِرو در واشنگتن در امتداد سیزدهمین اجلاس سالانه تجاری آمریکا و آفریقا برگزار می‌شود که به‌تازگی در روز ۲۵ ژوئن در لواندا، پایتخت آنگولا، پایان یافت. در جریان این اجلاس، قراردادهایی به ارزش ۲.۵ میلیارد دلار میان شرکت‌ها و دولت‌ها امضا شد. از جمله پروژه‌های مهم اعلام‌شده، ساخت یک نیروگاه برق‌آبی در رودخانه روزیزی بود که مرز بین کنگو و رواندا را تشکیل می‌دهد. در این پروژه، شرکت آمریکایی Anzana Electric ده درصد سهام را در اختیار خواهد داشت.

قرار است در ماه سپتامبر نیز یک اجلاس کامل آمریکا و آفریقا در نیویورک برگزار شود. این نشست، نخستین رویداد جامع از این نوع از زمان اجلاس سران آفریقایی در ماه دسامبر ۲۰۲۲ به میزبانی دولت بایدن خواهد بود./ منبع