ائتلاف نتانیاهو با تهدید احزاب مذهبی افراطی متزلزل شد

در اسرائیل، مناقشه‌ای طولانی‌مدت بر سر معافیت سربازی دانشجویان مذهبی اولترا-ارتدوکس وجود دارد که به‌تازگی به بحرانی سیاسی در دولت ائتلافی بنیامین نتانیاهو تبدیل شده است. اغلب یهودیان اسرائیلی پس از دبیرستان به خدمت اجباری سربازی می‌روند، اما مردان اولترا-ارتدوکس معمولاً برای مطالعه متون مقدس از این خدمت معاف می‌شوند. این سیاست به دلیل جنگ غزه که صدها سرباز اسرائیلی در آن کشته شده‌اند، به موضوعی جنجالی تبدیل شده است.

بسیاری از اسرائیلی‌ها این معافیت را ناعادلانه می‌دانند و معتقدند که اولترا-ارتدوکس‌ها در حالی که دیگران در میدان نبرد جان خود را از دست می‌دهند، از انجام خدمت نظامی خودداری می‌کنند. این مسئله در شرایطی که جنگ غزه به حدود دو سال نزدیک می‌شود و درگیری‌ها به لبنان و سوریه گسترش یافته، حساسیت بیش‌تری پیدا کرده است.

اولترا-ارتدوکس‌ها مطالعه تمام‌وقت مذهبی را ارزشی والا می‌دانند و معتقدند که این امر به بقای فرهنگی و معنوی قوم یهود کمک کرده است. با این حال، این گروه که زمانی اقلیتی کوچک بود، اکنون حدود چهارده درصد جمعیت اسرائیل را تشکیل می‌دهد و به دلیل رشد سریع جمعیتی، فشار بر منابع عمومی افزایش یافته است. بسیاری از کارشناسان و شهروندان عادی معتقدند که معافیت سربازی در شرایط کنونی غیرپایدار است، به‌ویژه که سربازان اسرائیلی صدها روز خدمت اضافی در جنگ انجام داده‌اند.

در ژوئن سال گذشته، دیوان عالی اسرائیل با لغو مبنای قانونی معافیت‌ها، دولت را موظف به فراخوان دانشجویان مذهبی برای خدمت سربازی کرد. این تصمیم بنیامین نتانیاهو را در تنگنا قرار داد؛ او یا باید با تصویب قانونی جدید برای حفظ معافیت‌ها، شرکای اولترا-ارتدوکس خود را راضی نگه می‌داشت و خشم عمومی را برانگیزد، یا با رد خواسته‌های آن‌ها، خطر فروپاشی ائتلاف حاکم را بپذیرد.

نتانیاهو قول داده است که قانونی متعادل و مسئولانه برای خدمت سربازی تدوین کند. لایحه‌ای در پارلمان در حال بررسی است که سهمیه‌هایی برای ادغام تدریجی اولترا-ارتدوکس‌ها در ارتش پیشنهاد می‌دهد و بودجه عمومی برای افراد و مدارسی که از خدمت سرپیچی کنند، کاهش می‌یابد. با این حال، مذاکرات با رهبران اولترا-ارتدوکس همچنان ادامه دارد و جزئیات این قانون هنوز نهایی نشده است.

در روز دوشنبه، پس از مذاکرات ناموفق در پارلمان، حزب اتحاد یهودیت توراتی، متشکل از دو جناح دگل هاتوراه و آگودات اسرائیل، اعلام کرد که از ائتلاف نتانیاهو خارج می‌شود. این حزب دلیل خروج خود را پیشنهادات سختگیرانه نتانیاهو در مورد خدمت سربازی عنوان کرد. جناح دگل هاتوراه، با چهار کرسی در پارلمان، به‌طور رسمی استعفای خود را از پست‌های وزارتی ارائه داد، اما این استعفا تا دو روز دیگر اجرایی نمی‌شود. آگودات اسرائیل نیز تصمیم به خروج گرفته، اما هنوز استعفای رسمی ارائه نکرده است.

خروج این حزب اکثریت پارلمانی نتانیاهو را به یک کرسی کاهش داده و توانایی او برای تصویب قوانین را در پارلمانی که به‌شدت دچار دودستگی است، تضعیف کرده است. با این حال، تحلیل‌گران معتقدند که این بحران به احتمال زیاد به فروپاشی فوری دولت منجر نمی‌شود. نتانیاهو که سابقه مدیریت بحران‌های سیاسی را دارد، ممکن است با مذاکره و ارائه مصالحه‌ای جدید، شرکای ائتلافی خود را حفظ کند. از سوی دیگر، با توجه به تعطیلات تابستانی پارلمان از ۲۷ جولای تا اکتبر، برگزاری انتخابات زودهنگام در کوتاه‌مدت بعید به نظر می‌رسد. احزاب اولترا-ارتدوکس نیز با خروج از ائتلاف، به دنبال فشار بر نتانیاهو برای تصویب قانونی برای معافیت هستند، اما تمایلی به فروپاشی کامل دولت راست‌گرا ندارند، زیرا مخالفان نتانیاهو احتمالاً سیاست‌های سخت‌تری در قبال خدمت سربازی اولترا-ارتدوکس‌ها اعمال خواهند کرد.

این وضعیت نشان‌دهنده تنش‌های عمیق اجتماعی و سیاسی در اسرائیل است که با ادامه جنگ و افزایش فشارهای منطقه‌ای تشدید شده است./ منبع