تعرفه‌ها نمی‌توانند برتری انرژی چین را متوقف کنند

چین محور اصلی راهبرد تعرفه‌ای دولت ترامپ است و ایالات متحده مدعی است که چین بزرگ‌ترین متخلف در عرصه تجارت جهانی است. هدف آمریکا از اعمال تعرفه‌ها، ایجاد توازن در تجارت و احیای برتری خود است، اما واقعیت این است که میدان رقابت انرژی جهانی در حال دگرگونی است و چین در زمینه انرژی پاک و ارزان پیشتاز است. در فوریه ۲۰۲۵، زمین‌شناسان چینی ذخایر عظیم توریم را کشف کردند؛ عنصری انرژی‌زا که یک قطعه به اندازه توپ گلف می‌تواند انرژی مورد نیاز یک فرد را در جریان عمرش تامین کند. چین با داشتن ذخایری که می‌تواند ۶۰ هزار سال انرژی کشور را تامین کند، در حال تجربه انقلابی بزرگ در حوزه انرژی است.

برخلاف آمریکا که این ظرفیت را برای دهه‌ها کنار گذاشته بود، چین با سرعت در حال پیشرفت است. دانشمندان چینی توانسته‌اند برای نخستین بار به سوخت‌رسانی پیوسته راکتور نمک مذاب توریم بدون توقف در تولید انرژی دست یابند. توریم سه تا چهار برابر بیش‌تر از اورانیوم در طبیعت وجود دارد و می‌تواند تا دویست برابر انرژی بیش‌تری تولید کند. همچنین، تولید زباله‌های رادیواکتیو با طول عمر طولانی در آن کم‌تر است و گازهای گلخانه‌ای در جریان عملیات آن تولید نمی‌شود.

چین قصد دارد اولین راکتور تجاری توریم را تا سال ۲۰۲۹ به بهره‌برداری برساند. این اقدام، نشان‌دهنده تمایل چین برای پیشتازی در تولید انرژی ارزان و پاک و رشد اقتصادی انفجاری از طریق نوآوری است، نه با جنگ تجاری.

اما نکته جالب این است که این فناوری ریشه در تحقیقات آمریکایی دارد. توریم نخستین بار توسط شیمیدان آمریکایی گلن سیبورگ در دهه ۱۹۴۰ معرفی شد و آزمایش موفق راکتور نمک مذاب در آزمایشگاه ملی اوک ریج در دهه ۱۹۶۰ انجام گرفت. با این حال، به دلیل اولویت‌های جنگ سرد و تمرکز بر راکتورهای اورانیوم‌محور که تولید پلوتونیوم تسلیحاتی داشتند، پروژه توریم کنار گذاشته شد.

در دهه ۱۹۷۰، بودجه‌ها به پروژه‌های دیگر مانند راکتور بریدر اورانیوم اختصاص یافت که شکست خورد و تحقیقات توریم متوقف شد. ذخایر توریم نیز تحت سیاست‌هایی برای کاهش ذخایر قرار گرفت. در حال حاضر، تحقیقات توریم در آمریکای شمالی عمدتا در کانادا انجام می‌شود و در آمریکا قوانین سخت‌گیرانه‌ای وجود دارد که آزمایش‌های بزرگ مقیاس را محدود می‌کند و از نظر علمی غیرمنطقی است.

در حالی که آمریکا به دلیل بوروکراسی و قوانین سختگیرانه عقب مانده، چین فرصت را غنیمت شمرده و از این فناوری برای تقویت اقتصاد خود بهره می‌برد.

اگر چین بتواند به‌طور کامل از این فناوری بهره ببرد، تعرفه‌های تجاری تاثیری بر مسیر اقتصادی آن نخواهد داشت. در حالی که آمریکا بر افزایش تعرفه‌ها بر فلزات و قطعات خودرو تمرکز دارد، چین می‌تواند انرژی پاک، ارزان و تقریبا نامحدود صادر کند. این نوع برتری راهبردی است که کشورهای پیشرو را به اوج اقتصادی می‌رساند، نه پیروزی‌های محدود در جنگ‌های تجاری.

هر چند که آمریکا هنوز بیدار است؛ اعلام پروژه انرژی هسته‌ای بدون انتشار آلاینده در نیویورک و علاقه‌مندی به راکتورهای کوچک نشانه‌هایی از تلاش‌های محدود است، اما باید دید آیا این‌ها دیر نیستند.

زمان آن رسیده که آمریکا دست از سرکوب موفقیت دیگران بردارد و ظرفیت‌های خود را آزاد کند. دولت باید به‌جای تمرکز بر جریمه‌های تجاری، به دانشمندان و کارآفرینان آمریکایی اجازه دهد آینده را بسازند؛ یعنی باید مقررات را تسهیل کرده، تحقیقات پرخطر را حمایت کند و مانع‌های نوآوری را بردارد. قرن بیستم با ساخت بمب اتم آغاز شد، حالا باید قرن بیست و یکم با رهبری فناوری‌های انرژی نوین و پاک ادامه یابد./ منبع