خروج از برجام تا توافق ۲۰۲۶؛ تداوم شکستهای استراتژیک ترامپ در قبال ایران
تفاهمنامه شتابزده دونالد ترامپ در سوئیس برای پایان جنگ، بازتابی از مسیر پرفرازونشیب و بینتیجه سیاستهای خصمانه او در هر دو دوره ریاستجمهوریاش است.
اعلام توافق موقت میان واشنگتن و تهران برای توقف درگیریها و بازگشایی تنگه هرمز، در شرایطی قرار است روز جمعه در ژنو امضا شود که بررسی کارنامه دونالد ترامپ، نشاندهنده ناکامی راهبردهای فشار حداکثری او است. ترامپ در حالی تن به این تفاهمنامه ۶۰ روزه داده که جزییات آن نشان میدهد او از بسیاری از شروط دوازدهگانه سابق خود عقبنشینی کرده و صرفاً بر عدم دستیابی ایران به سلاح هستهای تمرکز کرده است؛ امری که سقوط محبوبیت او به ۳۵ درصد را در پی داشته است.
تنشها میان دو کشور از ماه مه ۲۰۱۸ و با خروج یکجانبه ترامپ از برجام آغاز شد؛ توافقی که غنیسازی ایران را به ۳.۶۷ درصد محدود کرده بود. ترامپ با «بدترین توافق تاریخ» خواندن برجام، تحریمهای شدیدی را بر بخشهای نفت و بانکداری ایران اعمال کرد و در اقدامی بیسابقه، سپاه پاسداران را در لیست سازمانهای تروریستی قرار داد. این رویکرد تقابلی با ترور سردار قاسم سلیمانی در ژانویه ۲۰۲۰ به اوج خود رسید و منطقه را در آستانه یک جنگ تمامعیار قرار داد، هرچند ایران با حملات موشکی به پایگاه عینالاسد به آن پاسخ داد.
با آغاز دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ در سال ۲۰۲۵، او بار دیگر فرمان «فشار حداکثری» را امضا کرد، اما در عمل به دلیل هراس از پیامدهای اقتصادی جنگ، به دنبال مسیر دیپلماتیک بود. این نوسان در تصمیمگیری و چراغ سبزهای مکرر به بنیامین نتانیاهو، در نهایت به درگیریهای نظامی سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ انجامید. اکنون کارشناسان معتقدند تن دادن ترامپ به توافق ژنو بدون دستاورد ملموس در زمینههای موشکی و منطقهای، اعترافی آشکار به شکست سیاستهای تقابلی چندین ساله واشنگتن در برابر تهران است./الجزیره
