نباید اجازه داد سودان به افغانستان آفریقا تبدیل شود

در حالی که خارطوم، پایتخت سودان، اکنون تحت کنترل نیروهای مسلح سودان (SAF) به‌رهبری ژنرال عبدالفتاح البرهان است، رقیب آن‌ها، نیروهای پشتیبانی سریع (RSF) به‌رهبری ژنرال محمد حمدان دقلو، بخش‌های غربی کشور از جمله الفاشر (مرکز دارفور شمالی) را کنترل می‌کنند. نادیده‌ گرفتن این درگیری طولانی، عواقب مشابه بی‌توجهی جهانی به افغانستان پس از خروج شوروی در سال ۱۹۸۹ را در پی خواهد داشت؛ این بی‌توجهی منجر به ظهور طالبان شد که پناهگاهی برای القاعده فراهم کرد و در نهایت به حملات ۱۱ سپتامبر انجامید. سودان می‌تواند به پایگاه جهادی جدیدی تبدیل شود، به‌خصوص که شاخه‌ای از القاعده در حال حاضر در مالی در غرب آفریقا در آستانه کسب قلمرو است.

ریشه‌های شکست داخلی سودان به کودتای نظامی ۱۹۸۹ برمی‌گردد که توسط حسن الترابی، ایدئولوگ اخوان‌المسلمین، مهندسی شد و ژنرال عمر حسن البشیر را به قدرت رساند. ژنرال البرهان برای بیرون راندن نیروهای پشتیبانی سریع از خارطوم، از هزاران نیروی اطلاعاتی سابق حکومت البشیر کمک گرفته است. این اتحاد، این خطر را ایجاد می‌کند که سودان به پایگاه عملیاتی شبکه‌های افراطی تبدیل شود که شمال آفریقا و مسیرهای حیاتی تجارت دریایی دریای سرخ را هدف قرار می‌دهند و همچنین مسیر سودان به‌سمت عادی‌سازی روابط تحت پیمان ابراهیم را تخریب می‌کند. هم نیروهای مسلح سودان و هم نیروهای پشتیبانی سریع متهم به حملات بی‌رویه علیه غیرنظامیان و نقض سیستماتیک حقوق بشر هستند.

جنگ داخلی دو ساله و جابه‌جایی موفقیت‌های دو طرف نشان داده است که این درگیری تنها از طریق نظامی پایان نخواهد یافت. سودان از نظر قومی و جغرافیایی پیچیده است و درگیری طولانی‌مدت می‌تواند آن را به یک «دولت شکست‌خورده» تبدیل کند و مانند لیبی آن را به بخش‌های جداگانه تقسیم نماید. فروپاشی یا تجزیه سودان تأثیرات قابل توجهی بر کشورهای همسایه مانند اتیوپی، چاد، سودان جنوبی و شاخ آفریقا خواهد داشت و می‌تواند عواقب ناخواسته‌ای در سطح جهانی، مشابه ۱۱ سپتامبر، به‌دنبال داشته باشد. جامعه بین‌المللی شامل سازمان ملل، آمریکا، اتحادیه اروپا، و کشورهای عربی و آفریقایی باید خواستار آتش‌بس فوری و بدون قید و شرط شده و پس از آن، گفت‌وگوها برای تشکیل یک دولت گسترده در خارطوم را دنبال کند تا از سوءاستفاده گروه‌های افراطی از خلاء قدرت جلوگیری شود./ منبع