آیا ایالات متحده علیه نیجریه اقدام نظامی خواهد کرد؟

در تاریخ ۳۱ اکتبر ۲۰۲۵، دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، نیجریه را به‌دلیل کشتار مسیحیان به‌عنوان «کشور مورد نگرانی ویژه» (CPC) بر اساس قانون آزادی مذهبی بین‌المللی سال ۱۹۹۸ معرفی کرد و هشدار داد که اگر دولت نیجریه نتواند این کشتارها را متوقف کند، کمک‌های آمریکا را «فوری قطع» کرده و دستور آماده‌باش برای «اقدام احتمالی» (از جمله حملات هوایی یا استقرار نیروهای زمینی) در این کشور را صادر کرده است. در پاسخ، دولت بولا تینوبو، رئیس‌جمهور نیجریه، ضمن تأکید بر احترام به حاکمیت کشور، تمایل خود را برای گسترش همکاری‌های امنیتی با آمریکا اعلام کرد.

نیجریه با چالش‌های امنیتی پیچیده‌ای روبرو است که توانایی آن را برای اقدام قاطعانه محدود می‌کند. خشونت‌های فرقه‌ای در نیجریه، که بیش از ۳۵۰ تا ۴۰۰ گروه قومی را در خود جای داده و سه گروه اصلی (هاوسا-فولانی، یوروبا و ایگبو) حدود ۶۵ درصد جمعیت را تشکیل می‌دهند، ریشه‌ای طولانی دارد. در دو دهه اخیر، تنش‌ها به‌دلیل رشد سریع جمعیت و رقابت بر سر منابع، بین چوپانان مسلمان (عمدتاً فولانی) و کشاورزان مسیحی به‌شدت افزایش یافته است. این درگیری‌ها، همراه با احیای فعالیت‌های گروه‌های جهادی مانند بوکو حرام (JAS) و داعش غرب آفریقا (ISWAP) در شمال، محیط امنیتی را به‌شدت وخیم کرده است. علاوه بر این، دوزاده ایالت شمالی نیجریه شریعت اسلامی را اجرا می‌کنند که در ۹ ایالت شامل قانون جزایی نیز می‌شود و توهین به مقدسات را جرم می‌انگارد.

دولت تینوبو با وجود تمایل به همکاری، به‌دلیل محدودیت‌های داخلی با مشکل مواجه است. نیروهای امنیتی نیجریه برای مقابله با چالش‌های متعدد (شامل ناامنی شمال، تأمین امنیت دلتا نیجر و جدایی‌طلبان ایگبو در جنوب شرق) به‌شدت در مضیقه قرار دارند. تمرکز پایدار بر گروه‌های جهادی یا به‌ویژه شبه‌نظامیان چوپان فولانی، خلاء امنیتی در سایر مناطق ایجاد می‌کند. همچنین، هدف قرار دادن عمدی شبه‌نظامیان فولانی، تینوبو را در برابر واکنش شدید نخبگان شمال قرار می‌دهد و شانس او را برای پیروزی در انتخابات آتی (اواخر سال ۲۰۲۶ یا اوایل سال ۲۰۲۷) تهدید می‌کند. در نتیجه، این احتمال وجود دارد که اقدامات نیجریه برای آمریکا «ناکافی» تلقی شود و منجر به تحریم مقامات و کاهش بیشتر کمک‌ها (که در سال ۲۰۲۵ به ۲۵۰ میلیون دلار کاهش یافته است) شود.

در حال حاضر، هدف اصلی آمریکا فشار بر آبوجا برای مهار خشونت است. با این حال، اگر موارد جدید و برجسته‌ای از خشونت‌های فرقه‌ای که منجر به کشتار ده‌ها مسیحی شود، رخ دهد، احتمال اقدام نظامی یکجانبه آمریکا (احتمالاً حملات هوایی یا پهپادی) افزایش می‌یابد. انجام چنین حملاتی، حتی از پایگاه‌های آمریکا در جنوب اروپا یا جیبوتی (زیرا کشورهای همسایه مانند چاد اجازه استفاده از خاک خود را نمی‌دهند)، به روابط دوجانبه آسیب جدی می‌زند و احتمالاً واکنش شدید اکثر کشورهای آفریقایی را به‌دنبال خواهد داشت که به‌احتمال زیاد، روابط دفاعی خود را با قدرت‌های خارجی دیگر مانند چین، روسیه و قدرت‌های غرب آسیا تقویت خواهند کرد./ منبع