پلی دوباره به واشنگتن
به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «پلی دوباره به واشنگتن» در دیپلماسی ایرانی منتشر شده است. این یادداشت به بررسی بازتعریف و تقویت روابط نظامی و راهبردی پاکستان و آمریکا میپردازد که در پی دیدارهای مکرر فرمانده ارتش پاکستان با مقامات ارشد آمریکایی و تحرکات دیپلماتیک اخیر، وارد مرحلهای تازه شده است؛ مسیری که میتواند بر امنیت، موازنه قدرت و مناسبات اقتصادی در جنوبآسیا اثرگذار باشد. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.
دومین سفر عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، به آمریکا در کمتر از دو ماه، نشانهای از تقویت روابط نظامی میان اسلامآباد و واشنگتن است. او در این سفر با مقامات ارشد ارتش آمریکا از جمله ژنرال جان دانکین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، دیدار و در مراسم انتقال فرماندهی در فرماندهی مرکزی آمریکا شرکت کرد که بیانگر تعمیق همکاریهای دفاعی دو کشور پس از سالها تنش و بیاعتمادی است. این روند برای پاکستان با هدف تضمین امنیت ملی و دریافت کمکهای نظامی جهت مقابله با تهدیدات منطقهای و داخلی اهمیت دارد و برای آمریکا، حفظ نفوذ و حضور در منطقه حساس جنوبآسیا را دنبال میکند. این سفر پس از ملاقات خصوصی منیر با دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در کاخ سفید انجام شد که اهمیت نقش ارتش پاکستان در سیاستهای منطقهای آمریکا را برجسته میکند. تکرار این دیدارها نشاندهنده تمایل دو طرف برای همکاری نزدیکتر در حوزه امنیتی بهویژه در شرایط تهدید تروریسم، تنشهای مرزی و رقابت قدرتهای بزرگی چون چین و روسیه است.
ارتش پاکستان علاوهبر نقش دفاعی، در عرصههای سیاسی، اقتصادی و خارجی این کشور نفوذ چشمگیری دارد و فرمانده ارتش یکی از قدرتمندترین مقامات در تعیین سیاستهای کلان بهشمار میرود. دیدارهای اخیر با مقامات آمریکایی بخشی از راهبرد گستردهتر اسلامآباد برای حفظ و تقویت جایگاه خود در معادلات منطقهای است. گرمی روابط با آمریکا میتواند منابع مالی و نظامی بیشتری در اختیار ارتش قرار دهد و نفوذ سیاسی آن را در داخل تداوم بخشد. این موضوع همزمان با تلاشهای شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، برای بهبود دیپلماسی کشور اهمیت مضاعف مییابد. همچنین قدردانی نخستوزیر از میانجیگری آمریکا در تنشهای مرزی با هند بیانگر امید اسلامآباد به نقشآفرینی واشنگتن در تضمین ثبات منطقه است.
تغییر رویکرد آمریکا نسبت به پاکستان در حوزه اقتصادی نیز مشهود است. کاهش تعرفههای وارداتی آمریکا برای کالاهای پاکستانی نسبت به دیگر کشورهای منطقه، بهویژه هند، نشاندهنده تمایل واشنگتن به گسترش روابط اقتصادی و سیاسی با اسلامآباد است. این سیاست میتواند جایگاه اقتصادی پاکستان در منطقه را ارتقا دهد و امکان کاهش وابستگی یا ایجاد توازن در روابط اقتصادی با قدرتهایی مانند چین را فراهم سازد.
احتمال سفر ترامپ به پاکستان در ماه سپتامبر میتواند نقطهعطفی در روابط دو کشور باشد. این سفر، در صورت تحقق، نخستین سفر یک رئیسجمهور آمریکا به پاکستان در طول نزدیک به دو دهه خواهد بود و پیامهای مهمی برای کشورهای همسایه، بهویژه هند و چین بههمراه خواهد داشت. برنامهریزی ترامپ برای بازدید از هند پس از اسلامآباد، نشانهای از رویکرد آمریکا به افزایش نقش خود در منطقه هند و اقیانوس آرام و ایجاد توازن در روابط با دو رقیب سنتی است.
حضور پاکستان در معادلات منطقهای همچون گروه چهارجانبه، اگرچه تاکنون رسمی نشده، اما با نزدیکی بیشتر به آمریکا میتواند تقویت شود. دیدارهای منیر با فرماندهان آمریکایی و نقش پاکستان در مقابله با چالشهای امنیتی مشترک، همچنین میتواند به کاهش تنشهای اخیر با هند کمک کند. سفر جدید فرمانده ارتش پاکستان در بستر تحولات منطقهای و جهانی، نشاندهنده تمایل دو کشور به بازتعریف و تقویت روابط راهبردی است که فراتر از حوزه نظامی، ابعاد اقتصادی و سیاسی را نیز دربر میگیرد و بر تعادل قدرت و ثبات جنوبآسیا اثرگذار خواهد بود./ منبع
