چین، روسیه و اوکراین: ژوئن ۲۰۲۵

به‌رغم اظهارات خوش‌بینانه رهبران چین و روسیه، از جمله تماس تلفنی ۱۹ ژوئن بین شی جین‌پینگ و ولادیمیر پوتین و سخنان آندری بلوسوف، وزیر دفاع روسیه، در اجلاس سازمان همکاری شانگهای (۲۶ ژوئن) مبنی بر روابط «بی‌سابقه» دو کشور، اسناد فاش‌شده سرویس امنیت فدرال روسیه نشان‌دهنده بی‌اعتمادی عمیق است. سند سرویس امنیت فدرال روسیه، به نام «انتت-۴»، چین را «دشمن» خوانده و از تشدید جاسوسی چین علیه مقامات و شرکت‌های روسی پس از تهاجم سال ۲۰۲۲ به اوکراین خبر می‌دهد. این سند به تلاش‌های چین برای استخدام افراد نزدیک به کرملین و حملات سایبری گروه‌های مرتبط با حزب کمونیست چین علیه اهداف نظامی روسیه اشاره دارد.

چین و روسیه در تماس ۱۹ ژوئن حملات اسرائیل به ایران را محکوم کردند، اما بیانیه چین محتاطانه‌تر بود و بر آتش‌بس تأکید داشت. در شورای امنیت سازمان ملل، این دو کشور همراه پاکستان پیش‌نویس قطعنامه‌ای برای آتش‌بس فوری در خاورمیانه ارائه کردند که هنوز به رأی گذاشته نشده است. در اوکراین، گزارش‌هایی از حمایت گسترده چین از تولید تسلیحاتی روسیه وجود دارد. سخنگوی اطلاعات دفاعی اوکراین در ۵ ژوئن به پولیتیکو گفت که پهپاد V2U روسیه در جبهه سومی اوکراین از قطعات چینی مانند مینی‌کامپیوتر Leetop A203 و موتورهای چینی استفاده می‌کند. تحقیقات کی‌یف ایندپندنت نیز نشان داد که کارخانه موشکی ووتکینسک روسیه، که موشک‌های بالستیک تولید می‌کند، بیش از یازده میلیون دلار ماشین‌آلات چینی وارد کرده است. همچنین، ویدئوهایی در تلگرام از استفاده روسیه از سیستم لیزری «شکارچی خاموش» چینی برای سرنگونی پهپادهای اوکراینی خبر می‌دهند.

اوکراین ادعا می‌کند که چین به‌طور غیرمستقیم از روسیه حمایت می‌کند. زلنسکی در اجلاس ناتو (۲۴ ژوئن) و مارک روته، دبیرکل ناتو، شرکت‌های چینی را به کمک به جنگ روسیه متهم کردند، اما چین این ادعاها را رد کرده و خود را حامی مذاکرات صلح معرفی می‌کند. گزارش‌هایی از برنامه‌ریزی روسیه برای آموزش ششصد پرسنل نظامی چینی در سال ۲۰۲۵ برای مقابله با تسلیحات غربی و حضور اتباع چینی در جبهه‌های اوکراین (از جمله اسارت وانگ وو در دونتسک و زخمی‌شدن یک روزنامه‌نگار چینی در کورسک) نیز مطرح شده است. در کریمه، سرویس اطلاعات خارجی اوکراین گزارش داد که سرگئی آکسیونوف، رئیس منطقه کریمه، شرکت‌های چینی مانند شرکت دولتی ساخت‌وساز چین را برای پروژه‌های زیرساختی ۱۰ میلیارد دلاری دعوت کرده است.

اتحادیه اروپا قصد دارد دو بانک چینی را به دلیل تسهیل تجارت کالاهای ممنوعه با روسیه تحریم کند. روسیه همچنین در سال ۲۰۲۴ برای جبران کمبود نیروی کار ناشی از جنگ، ۴۷ هزار کارگر از چین و دیگر کشورها استخدام کرده است. دولت ترامپ به اوکراین هشدار داده که از دسترسی چین به منابع معدنی کمیاب این کشور در بازسازی پساجنگ جلوگیری کند. چین نیز لی هوی، نماینده ویژه خود برای اوکراین، را با سون لین‌جیانگ جایگزین کرده، که نشان‌دهنده عدم پیشرفت در میانجی‌گری صلح است.

عملیات موفق «تار عنکبوت» اوکراین (یکم ژوئن)، که ۴۱ بمب‌افکن روسی را هدف قرار داد، توجه تایوان را جلب کرده است. تایوان با الگوبرداری از اوکراین، پهپادهای دریایی و تهاجمی ارزان‌قیمت تولید می‌کند و با شرکت آمریکایی-آلمانی Auterion برای نرم‌افزار پهپاد همکاری کرده است. این همکاری شامل خرید مجوز برای ۲۵ هزار فروند پهپاد و توسعه سیستم‌های بدون سرنشین است. تایوان همچنین با الهام از اوکراین و اسرائیل، دستورالعمل‌های دفاع هوایی جدیدی برای مقابله با تهدید احتمالی چین صادر کرده است./ منبع