نمایش وحدت چین با روسیه و کره شمالی در سایه اختلافات

رژه باشکوه تیان‌آن‌من در پکن، جایی که شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، در کنار رهبران روسیه و کره شمالی ایستاد و موشک‌های بالستیک قاره‌پیما از مقابل جمعیت عبور کردند، نشان‌دهنده مرحله جدیدی در بازآرایی نظم جهانی بود. شی که پیش‌تر در حمایت از همسایگان خود محتاط بود، اکنون روابط رو به رشد پکن با مسکو و پیونگ‌یانگ را به نمایش گذاشت. هر دو کشور تحت تحریم‌های غرب قرار دارند، در جنگ اوکراین دخیل‌اند و برای چین در مواجهه احتمالی با ایالات متحده مفیدند. با این حال، این روابط هنوز به اتحاد نظامی یا سیاسی که بتواند بر اوراسیا تسلط یابد، تبدیل نشده است. تانگ شیائویانگ، استاد دانشگاه تسینگ‌هوآ، تأکید کرد که چین، برخلاف تصور غرب، با این کشورها هم‌جبهه نیست و به‌دنبال ثبات در مرزهای خود است، نه جنگ.

غرب معتقد است شکاف میان اهداف چین و شرکای کوچک‌تر آن در حال کاهش است. تونگ ژائو، پژوهشگر ارشد کارنگی چین، اظهار داشت که پکن با تشدید رقابت با آمریکا، می‌خواهد توانایی خود در گردهم‌آوردن دوستانش را نشان دهد. رژه پکن، که قدرت نظامی رو به گسترش چین را به نمایش گذاشت، پس از اجلاس تیانجین برگزار شد که نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند، نیز در آن حضور داشت. شی در این اجلاس پیشنهاد ابتکار مبهم اما بلندپروازانه‌ای برای نظم جهانی عادلانه‌تر ارائه داد. بسیاری در پکن معتقدند آشفتگی در واشنگتن و شکاف میان دموکراسی‌های بزرگ، فرصتی بی‌نظیر برای چین فراهم کرده تا بدون نگرانی از پیامدهای دیپلماتیک، به روسیه و کره شمالی نزدیک‌تر شود.

وانگ دونگ، استاد دانشگاه پکن، روابط چین و روسیه را از نظر راهبردی مهم دانست و پایان هژمونی آمریکا را واقعیتی عینی خواند. با این حال، وو شینبو از دانشگاه فودان چین تأکید کرد که چین و روسیه تمایلی به درگیری در جنگ‌های یکدیگر ندارند. چین رسماً ارسال سلاح به روسیه را رد کرده و مشارکت کره شمالی در جنگ اوکراین را تأیید نمی‌کند. اما تصاویر شی در کنار کیم جونگ اون و ولادیمیر پوتین، این اطمینان‌ها را تضعیف کرد. استیو تسانگ از دانشکده مطالعات شرقی و آفریقایی لندن معتقد است دعوت از کیم، پیامی توهین‌آمیز به غرب بود. چین از تجربه روسیه در اوکراین درس می‌گیرد و برخی مقامات غربی می‌گویند پکن به مشارکت کره شمالی در جنگ برای ارتقای زرادخانه پیونگ‌یانگ چراغ سبز نشان داده است.

تجارت دوجانبه چین و روسیه در سال گذشته ۲۴۵ میلیارد دلار بود، اما در هفت ماه نخست امسال ۸ درصد کاهش یافت. چین قطعات صنعتی حیاتی برای صنایع نظامی روسیه تأمین می‌کند. پوتین در مصاحبه با شینهوا، بر اهمیت روابط دو کشور تأکید کرد. با این حال، نزدیکی به روسیه به روابط چین با اروپا، به‌عنوان منبع مهم فناوری و تجارت آسیب زده است. شی یینهونگ، استاد دانشگاه رنمین، روسیه و کره شمالی را به‌دلیل رفتارهای ماجراجویانه، برای پکن خطرناک دانست. چین معتقد است شکست پوتین در اوکراین به‌نفعش نیست، اما پیروزی او نیز ممکن است وابستگی روسیه به چین را کاهش دهد و روابط مسکو با واشنگتن را بهبود بخشد، که برای پکن نگران‌کننده است./ منبع