تور دیپلماتیک شی جینپینگ در جنوب جهانی؛ نمایش قدرت پیش از دیدار با ترامپ
سفرهای فشرده رهبر چین به کشورهای درحالتوسعه، راهبردی برای جلب حمایت جهانی و تثبیت جایگاه هژمونیک پکن در آستانه نشست واشنگتن است.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقالهای با عنوان «تور دیپلماتیک در جنوب جهانی؛ تلاش شی برای جلب حمایت پیش از دیدار با ترامپ» به قلم آن اسکات تایسون (Ann Scott Tyson) در کریستین ساینس مانیتور (Christian Science Monitor) منتشر شده است. این مقاله با بررسی سفرهای اخیر رهبر چین به آسیای مرکزی، خاورمیانه و هند، این تحرکات را بخشی از راهبرد کلان پکن برای به چالش کشیدن نظم آمریکایی و نمایش قدرت پیش از نشست ماه سپتامبر ارزیابی میکند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
شی جینپینگ، رهبر چین، پیش از سفر رسمی خود به واشنگتن و دیدار با دونالد ترامپ در اواخر سپتامبر، تور دیپلماتیک فشردهای را در میان کشورهای موسوم به «جنوب جهانی» آغاز کرده است. این سفرها که شامل مقاصدی در آسیای مرکزی، غرب آسیا و هند میشود، با هدف نمایش اقتدار بینالمللی پکن و ارسال پیامی روشن به کاخ سفید طراحی شده است. پیام بنیادین شی این است که چین شرکا و متحدان بیشماری در سراسر جهان دارد و از جایگاهی قدرتمند وارد مذاکره میشود. به باور کارشناسان، این تحرکات فشرده دیپلماتیک، تجلی بارز راهبرد کلان پکن برای به چالش کشیدن هژمونی ایالات متحده و پیریزی یک نظم نوین بینالمللی با محوریت چین است.
نمود بارز این راهبرد در نشست اخیر سازمان همکاری شانگهای در بیشکک، پایتخت قرقیزستان، آشکار شد. شی جینپینگ در جمع رهبران بیش از بیست کشور درحالتوسعه که در مجموع نمایندگی بیش از سه میلیارد نفر از جمعیت جهان را بر عهده دارند، فراخوانی صریح برای مقابله با سلطهگری صادر کرد. وی از کشورهای جنوب جهانی خواست تا در برابر «بیعدالتیهای تاریخی» و سلطه معدود قدرتهای زورگو بایستند. او با اشارهای غیرمستقیم به ایالات متحده، تأکید کرد که چین در کنار جهان درحالتوسعه برای استقرار روابط بینالمللِ دموکراتیک و مبتنی بر حقوق برابر، بدون در نظر گرفتن وسعت یا ثروت کشورها، مبارزه خواهد کرد.
در ادامه این کارزار راهبردی، رهبر چین پس از یک دهه، سفری کمسابقه به مصر داشت. دیدار او با عبدالفتاح السیسی در قاهره و توصیف دو کشور بهعنوان «برادران نزدیک»، نشاندهنده عزم پکن برای بهرهبرداری از خلأ ژئوپلیتیکی در غرب آسیا است. در شرایطی که توجه و منابع دولت ترامپ بهشدت درگیر جنگ با ایران شده و تمرکز واشنگتن بر غرب آسیا کاهش یافته، چین فرصت را برای تعمیق نفوذ خود در میان شرکای امنیتی سنتی آمریکا غنیمت شمرده است. افزون بر این، شی قرار است در اواسط ماه برای شرکت در اجلاس سران بریکس راهی هند شود؛ نهادی که پکن آن را بستر اصلی همبستگی جنوب جهانی برای اصلاح نظم بینالمللی میداند.
مواضع انزواگرایانه دولت ترامپ، از جمله خروج از سازمانها و معاهدات بینالمللی و کاهش بودجه کمکهای خارجی، بهطور پیشفرض به بهبود تصویر چین در نظرسنجیهای جهانی کمک کرده است. روایت پکن مبنی بر اینکه جنوب جهانی مستحق قدرت و صدای بیشتری در حکمرانی جهانی است، با استقبال گستردهای روبهرو شده است. بااینحال، برخی از کشورهای درحالتوسعه همچنان نسبت به تسلط اقتصادی بلامنازع چین محتاط هستند و لزوماً چشمانداز یک جهانِ چینمحور را نمیپذیرند. با این وجود، این تور دیپلماتیک جایگاه شی را پیش از رویارویی با ترامپ در کاخ سفید بهشدت تقویت کرده است./ منبع
