آینده اتحاد میان جمهوری کره و ایالات متحده: سازگاری با جهانی در حال تغییر

پس از جنگ کره در سال ۱۹۵۳، پیمان دفاع متقابل میان کره جنوبی و آمریکا به‌منظور بازداشتن جنگ و مقابله با نفوذ کمونیستی منعقد شد و دوران اولیه آن صرفاً نظامی-امنیتی بود. این اتحاد به موفقیت مأموریت خود در بازدارندگی جنگ در شبه‌جزیره کره و حفظ ثبات در شرق آسیا دست یافته و ارزش‌های مشترکی مانند آزادی، دمکراسی، صلح و رفاه را تقویت کرده است. از منظر توسعه ملی، این اتحاد نقش کلیدی در افزایش درآمد سرانه کره جنوبی از ۶۷ دلار در سال ۱۹۵۳ به ۳۶ هزار و ۶۲۴ دلار در سال ۲۰۲۴ ایفا کرده، باعث دموکراتیزه شدن سیاسی و ارتقای جایگاه دیپلماتیک کشور شده و آن را از دریافت‌کننده کمک به اهداکننده جهانی تبدیل کرده است. همچنین اتحاد از منظر اقتصادی، علمی، تکنولوژیکی، فرهنگی، بهداشتی، فضایی و سایبری توسعه یافته و دفاع ملی کره جنوبی را به‌عنوان پنجمین قدرت نظامی جهان تقویت کرده است.

محیط امنیتی جدید کره جنوبی ترکیبی از تهدیدات متعدد است؛ برنامه‌های هسته‌ای و موشکی کره شمالی به‌همراه تهدیدات سایبری و تروریستی و همکاری نظامی گسترده آن با روسیه که باعث تشدید تقابل‌های بلوکی شده است. چین باوجود رابطه تجاری گسترده با کره، همچنان از کره شمالی حمایت می‌کند و در منازعات دریایی و نفوذ منطقه‌ای در حال گسترش است. روسیه کره جنوبی را به‌دلیل تحریم‌ها «کشور نامطلوب» اعلام کرده و با کره شمالی از پیمان دفاعی بهره‌مند شده است. تنش‌های تاریخی و ارضی میان کره جنوبی و ژاپن نیز سایه افکنده، اما همکاری سه‌جانبه آمریکا، کره جنوبی و ژاپن اهمیت بیشتری یافته است.

رقابت راهبردی چین و آمریکا به‌شدت افزایش یافته است؛ چین با طرح «رویای چین» قصد دارد تا سال ۲۰۴۹ آمریکا را پشت سر بگذارد و رهبری جهان را به‌دست گیرد. رشد اقتصادی چشمگیر چین، رویکرد کاستن وابستگی اقتصادی آمریکا به چین و استفاده از منابع نادر خاکی به‌عنوان ابزار راهبردی، تنش‌ها را بیشتر کرده‌اند. هم‌زمان، برنامه نظامی چین مبتنی بر راهبرد ضد دسترسی/ محدودسازی حوزه (A2AD) و ساخت مجمع‌الجزایر مصنوعی در دریای چین جنوبی، بر گسترش نفوذ دریایی و هوایی خود تأکید دارد.

با این پیش‌زمینه‌ها، ائتلاف کره-آمریکا-ژاپن در برابر بلوک چین-کره شمالی-روسیه شکل گرفته است، در حالی که پیشرفت‌های علمی و فناوری و تهدیدات غیرسنتی مانند امنیت سایبری، تغییرات اقلیمی، همه‌گیری‌ها و تروریسم، نیازمند همکاری فشرده‌تر جهانی است.

مسائل عمده امنیتی این اتحاد شامل انعطاف‌پذیری راهبردی نیروهای آمریکایی در کره و نقش منطقه‌ای بیشتر است؛ ارتقای بودجه دفاعی کره جنوبی از ۲.۳ درصد به ۳.۵ تا ۳.۸ درصد تولید ناخالص داخلی؛ افزایش مشارکت مالی کره در هزینه‌های نگهداری نیروهای آمریکایی از حدود ۱.۱ میلیارد دلار به ۱۰ میلیارد دلار؛ و روند انتقال کنترل عملیاتی در زمان جنگ از آمریکا به فرماندهی مشترک کره‌ای که با نگرانی‌ها و مخالفت‌هایی مواجه است.

توسعه این اتحاد باید با حفظ بازدارندگی راهبردی و همکاری هسته‌ای صورت گیرد؛ حمایت واضح آمریکا از چتر هسته‌ای و حفظ ابهام راهبردی در مواضع نظامی مهم است. افزایش بودجه دفاعی باید به توسعه توانمندی‌های پیشرفته جهت مقابله با تهدیدات نوظهور اختصاص یابد و صادرات فناوری‌های پیشرفته و حمایت‌های فناورانه آمریکا به کره جنوبی ادامه یابد.

مشکلات مربوط به هزینه‌ها باید با شفافیت و مذاکرات معقول حل شود؛ کره جنوبی علاوه بر کمک‌های مالی مستقیم، هزینه‌های غیرمستقیم هنگفتی از جمله استفاده از زمین، معافیت‌های مالیاتی و خرید تسلیحات بر دوش دارد. اجرایی شدن انتقال کنترل عملیاتی باید بر اساس توافقات و معیارهای مشخص و با حداقل مداخله سیاسی انجام شود. حضور مستمر نیروهای آمریکایی و باقی ماندن فرماندهی سازمان ملل متحد نیز ضروری است.

علاوه بر حوزه دفاعی سنتی، اتحاد باید مفهوم امنیت را گسترش داده و به فناوری‌های پیشرفته، علوم استراتژیک، صنعت دفاع، امنیت سایبری، فضایی، مقابله با تروریسم و واکنش به بلایا توجه کند. برنامه‌های مشترک مانند همکاری در ساخت کشتی، فناوری نیم‌رساناها و نیروگاه‌های هسته‌ای از موارد مهم هستند.

اتحاد کره-آمریکا که ۷۲ سال است مستحکم‌ترین اتحاد نظامی جهان است، می‌تواند با حفظ روح احترام و ملاحظه، به‌عنوان نمونه برجسته اتحادهای بین‌المللی به توسعه خود ادامه دهد./ منبع