بزرگ‌ترین خطر در تنگه تایوان

تنش در تنگه تایوان نگرانی‌هایی درباره احتمال جنگ بین پکن و تایپه ایجاد کرده است. دو سناریوی اصلی برای درگیری متصور است: جنگ انتخابی، که در آن چین پس از ارزیابی ریسک‌های اقتصادی، نظامی و سیاسی به تایوان حمله می‌کند؛ و جنگ اجباری، که در صورت عبور تایوان از خط قرمز سیاسی پکن، مانند اعلام استقلال رسمی، رخ می‌دهد. اما سناریوی سوم، یعنی جنگ اتفاقی ناشی از خطا یا سوءتفاهم، کمتر مورد توجه قرار گرفته است؛ در حالی که احتمال آن بالاست. نزدیکی نیروهای نظامی چین و تایوان، پویایی سیاسی داخلی که عقب‌نشینی را دشوار می‌کند و احتمال مداخله آمریکا، خطر تبدیل یک برخورد تصادفی به جنگی بزرگ را افزایش می‌دهد.

جنگ اتفاقی می‌تواند با حادثه‌ای ساده آغاز شود. برای مثال، اگر جت جنگنده ارتش چین بیش از حد به تایوان نزدیک شود و پس از بی‌توجهی به هشدارها توسط موشک‌های تایوانی سرنگون گردد، خشم پکن ممکن است به تلافی و نابودی سامانه‌های پدافند هوایی تایوان منجر شود. این امر می‌تواند آمریکا را به بسیج نیرو وادارد؛ در همان حال، پکن نیز نیروهای خود را آماده می‌کند و با عدم تمایل طرفین به عقب‌نشینی، بحران تشدید می‌شود. تاریخ نمونه‌هایی از این جنگ‌ها دارد: جنگ جهانی اول با ترور آرشیدوک فرانتس فردیناند در سال ۱۹۱۴ آغاز شد و جنگ انقلاب آمریکا با شلیک تصادفی یک سرباز بریتانیایی در کنکورد شکل گرفت.

سه عامل، خطر جنگ اتفاقی را در تنگه تایوان افزایش می‌دهند: تماس مکرر نیروهای نظامی، مانند عبور ۲۴۸ مرتبه‌ای جت‌های چینی از خط میانی تنگه در ژانویه ۲۰۲۵؛ پویایی سیاسی داخلی که عقب‌نشینی را برای رهبران چین و تایوان به دلیل حفظ حیثیت دشوار می‌کند؛ و احتمال مداخله آمریکا که می‌تواند بحران را گسترش دهد. اقدامات نظامی بی‌محابای چین، مانند نزدیک‌شدن یک جت به فاصله چهل مایلی تایپه در آوریل ۲۰۲۴ یا دستگیری خدمه یک کشتی تایوانی در کینمن، خطر را تشدید می‌کند. نمونه تاریخی برخورد هواپیمای چینی و آمریکایی در سال ۲۰۰۱ نشان می‌دهد که خشم ملی می‌تواند عقب‌نشینی را غیرممکن کند.

برای پیشگیری، ارتش چین باید در نزدیکی تایوان و جزایر کینمن و ماتسو احتیاط کند و تایوان نیز باید در قوانین درگیری خود محتاط باشد. ایجاد کانال‌های ارتباطی غیررسمی بین پکن و تایپه برای مدیریت بحران ضروری است. آمریکا باید ابهام راهبردی خود را حفظ کند تا از واکنش‌های شتاب‌زده اجتناب شود. فقدان برنامه‌ریزی برای بحران‌های تصادفی نگران‌کننده است، زیرا بداهه‌پردازی می‌تواند به فاجعه‌ای جهانی منجر شود./ منبع