چگونه چین به قدرت بزرگ نفتی جهان تبدیل شد

چین با کنترل واردات و مدیریت ذخایر نفتی، توانسته است نقش و قدرت اوپک را در بازار جهانی ایفا کند.

به گزارش اطلس دیپلماسی، یادداشتی با عنوان «چگونه چین به قدرت بزرگ نفتی جهان تبدیل شد» در اکونومیست (Economist) منتشر شده است. این یادداشت، به بررسی نقش کلیدی چین در مدیریت بحران‌های عرضه نفت، از جمله جنگ ایران و بسته‌شدن تنگه هرمز می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه پکن با استفاده از اهرم‌های ذخیره‌سازی، کنترل صادرات فرآورده‌ها و مدیریت تقاضای داخلی، توانسته است بازار جهانی نفت را به سود خود هدایت کند و قدرتی مشابه اوپک اعمال نماید. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.

به دنبال وقوع جنگ ایران و مختل شدن جریان عرضه نفت از تنگه هرمز، بازار جهانی نفت با بزرگ‌ترین شوک تاریخ مواجه شد، اما قیمت‌ها برخلاف پیش‌بینی‌ها به ۱۵۰ دلار در هر بشکه نرسید. دلیل اصلی این امر، مدیریت بی‌سابقه و آرام تقاضا و واردات توسط چین بود. پکن با کاهش ۵.۵ میلیون بشکه‌ای واردات روزانه نفت خود بین ماه‌های فوریه و ژوئن، تأثیر چشمگیری بر کاهش قیمت شاخص برنت گذاشت؛ اقدامی که بدون آسیب جدی به رشد اقتصادی این کشور صورت گرفت و توانایی جدیدی را برای چین به عنوان بازیگر مسلط بازار نفت نمایان ساخت.

این توانایی مدیریتی چین بر پایه سه اهرم کلیدی بنا شده است. نخستین اهرم، استفاده از ذخایر راهبردی و تجاری نفت است؛ پکن با انباشت ۲۰۰ میلیون بشکه نفت ارزان در سال گذشته و تکیه بر مخازن عظیم خود، بخشی از کاهش واردات را از طریق برداشت از این ذخایر جبران کرد. دومین اهرم، اعمال کنترل‌های سختگیرانه بر صادرات فرآورده‌های نفتی بود. دولت با متوقف کردن قراردادهای صادراتی جدید و کاهش صادرات سوخت، پالایشگاه‌ها را ناچار ساخت تا از نفت خام برای تأمین نیازهای پتروشیمی داخلی استفاده کنند. سومین اهرم نیز مدیریت و سرکوب تقاضای داخلی بود که با کاهش فعالیت پالایشگاه‌ها، ترویج خودروهای الکتریکی، استفاده گسترده از مترو و قطار به جای پروازهای داخلی و تنظیم مجدد صنایع پتروشیمی برای استفاده از زغال‌سنگ و اتان محقق شد.

اگرچه این ذخایر و اقدامات ریاضتی موقتی هستند و چین نمی‌تواند کاهش واردات را به طور نامحدود ادامه دهد، اما این بحران اثبات کرد که پکن می‌تواند به تنهایی بازار جهانی نفت را طی ماه‌های متوالی تثبیت کند. در شرایطی که کارتل اوپک با چالش‌ها و افت انسجام روبه‌روست، چین جایگاه خود را به عنوان قدرت مسلط جدیدی تثبیت کرده است که می‌تواند جریان و قیمت نفت را به شدت تحت تأثیر قرار دهد./منبع