چین چگونه تاکتیک‌های خود علیه تایوان را تشدید کرد

چین تحت رهبری شی جین‌پینگ، برخلاف اظهارات مائو در سال ۱۹۷۵ به هنری کیسینجر مبنی بر انتظار صدساله برای اتحاد با تایوان، جدول زمانی این هدف را تسریع کرده است. شی در سال ۲۰۱۳ اعلام کرد که مسئله تایوان نباید نسل به نسل منتقل شود. چین یکی از بزرگ‌ترین تقویت‌های نظامی غیرجنگی تاریخ را با تمرکز بر قابلیت‌های آبی-‌خاکی، دریایی و حملات دقیق برای تصرف تایوان و جلوگیری از مداخله آمریکا و متحدانش انجام داده است. بیل برنز، رئیس سابق سیا، در سال ۲۰۲۳ تایید کرد که شی به ارتش آزادی‌بخش خلق (PLA) دستور داده تا برای تهاجم به تایوان تا سال ۲۰۲۷ آماده باشد.

با این حال، به قول سون تزو، «کسانی که در جنگ مهارت دارند، دشمن را بدون نبرد تسلیم می‌کنند». شی علاوه بر نیروی نظامی، از تاکتیک‌های منطقه خاکستری برای آزمایش اراده نظامی و رهبری سیاسی، و از مردم تایوان و همچنین واکنش آمریکا استفاده می‌کند. مؤسسه سیاست راهبردی استرالیا معتقد است که گزینه‌های آشکار مانند تهاجم تمام‌عیار یا محاصره دریایی، به دلیل ریسک‌هایی که می‌تواند قدرت حزب کمونیست چین را تهدید کند، محتمل نیست. فرمانده نیروی دریایی تایوان در اکتبر ۲۰۲۵ این کارزار را «راهبرد آناکوندا» توصیف کرد که به‌تدریج تایوان را محاصره و محدود می‌کند؛ راهبردی مشابه راهبرد «قورباغه آب‌پز».

در سال ۲۰۲۴، ارتش چین سه هزار و ۷۵ فقره پرواز به منطقه شناسایی پدافند هوایی تایوان (ADIZ) انجام داد، ۸۱ درصد بیشتر از سال ۲۰۲۳. نفوذهای دریایی نیز با گشت‌های گارد ساحلی و نیروی دریایی چین که روزها در اطراف جزیره از جمله سمت شرقی ادامه دارند، افزایش یافت و تمرین‌هایی برای محاصره یا قرنطینه دریایی با سرعت بالا صورت گرفت. گارد ساحلی چین به‌صورت یک‌جانبه کشتی‌های تایوانی را بازرسی کرده و قایق‌های ماهی‌گیری در نزدیکی کینمن را مورد آزار قرار داده است. گاهی‌اوقات، کشتی‌های با پرچم چین کابل‌های اینترنتی زیر دریا به جزایر کوچک تایوان را قطع کرده‌اند. در سال ۲۰۲۴، سیستم‌های دولتی تایوان روزانه ۲.۴ میلیون حمله سایبری، عمدتا از سوی هکرهای چینی، متحمل شدند. در ماه مارس، ارتش چین سه فروند بارج (شناور) ویژه را معرفی کرد که می‌توانند پل فرود سنگین برای نیروهای آبی‌خاکی در جنگ تشکیل دهند. اقدامات غیرنظامی مانند ممنوعیت واردات انبه و ماهی تایوانی در سال ۲۰۲۳، محدودیت‌های سفر بین‌تنگه‌ای، و تحریکات دیپلماتیک نیز اعمال شده‌اند.

شی می‌تواند دستور محاصره کامل تایوان را صادر کند، اما این به‌عنوان عمل جنگی تلقی می‌شود. در عوض، او ممکن است قرنطینه دریایی را با استفاده از گارد ساحلی برای بازرسی اجباری کشتی‌ها و تغییر مسیر محموله‌ها به چین ترجیح دهد. در سال ۲۰۲۴، چین محاصره دریایی تایوان را تمرین کرد و در کمتر از ۲۴ ساعت نقاط کلیدی را محاصره نمود. این اقدامات، آسیب‌پذیری‌های تایوان را که ۹۷ درصد انرژی، هفتاد درصد غذا، و بیش از صد درصد تولید ناخالص داخلی‌اش از تجارت تامین می‌شود، آشکار می‌کند. هدف شی از قرنطینه، احتمالا کسب امتیازات سیاسی سریع مانند تعهد به اتحاد مجدد، کاهش روابط با آمریکا، محدودکردن فعالیت‌های نظامی و پذیرش گمرک چین است.

چالش این است که چین می‌تواند رزمایش‌ها را با تشدید بالقوه مخلوط کند. ممکن است رزمایش‌های بزرگی برگزار کند، با بازرسی کشتی‌ها واکنش‌ها را آزمایش کند و بسته به پاسخ آمریکا و دیگران، یا عقب‌نشینی کند یا تشدید تنش را ادامه دهد. نقطه مداخله آمریکا مشخص نیست. تاکنون، اقدامات خصمانه چین در متقاعدکردن مردم تایوان برای پذیرش پیوند با سرزمین اصلی یا انتخاب رهبری سیاسی میانه‌رو ناکام مانده است. اکنون ۶۷ درصد تایوانی‌ها خود را «عمدتا تایوانی» می‌دانند؛ برعکس دهه‌های گذشته که اغلب خود را چینی یا تایوانی-چینی معرفی می‌کردند. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد اغلب تایوانی‌ها در صورت وقوع درگیری، آماده مبارزه‌اند.

لای چینگ‌ته، رئیس‌جمهور تایوان، و سلفش تسای اینگ‌ون، بودجه دفاعی را افزایش داده، خدمت سربازی اجباری را تمدید کرده، و روابط با آمریکا را تقویت کرده‌اند. تایوان به‌تازگی رزمایش ۱۰روزه هان کوانگ، بزرگ‌ترین و طولانی‌ترین رزمایش خود را برگزار کرد. اما راهبرد «خارپشتی» جنگ نامتقارن به‌تنهایی کافی نیست، زیرا «کمیت، کیفیت خاص خود را نیز داراست» و نیروهای تایوان در برابر ارتش رو به رشد چین کم‌توان‌اند. طرح بازی جنگی مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی (CSIS) نشان داد که در سناریوی «تایوان تنها می‌ماند»، پیروزی ارتش چین قطعی است. حمایت خارجی، به‌ویژه از آمریکا، کلید خودمختاری تایوان است.

سؤال راهبردی اصلی برای دولت دوم ترامپ در هند-آرام این است: آیا می‌توان بازدارندگی در تنگه تایوان را حفظ کرد؟ سیاست ابهام راهبردی آمریکا به تهدید معتبر مداخله نیاز دارد، اما با افزایش توان نظامی چین، هزینه اعتبار بالا می‌رود. ترامپ مشاوران ضدچین مانند مارکو روبیو و بریج کلبی را منصوب کرده، فروش تسلیحات به تایوان (با ۲۱ میلیارد دلار معوقه) را تسریع کرده، و یک میلیارد دلار برای دفاع تایوان درخواست کرده است. اما او مخالف جنگ‌های جدید است و به‌دنبال معاملات بزرگ است. آیا معامله‌ای با شی شامل واگذاری تایوان در ازای امتیازات تجاری خواهد بود؟ ترامپ به‌تازگی تایوان را متهم به «سرقت» صنعت تراشه آمریکا کرده، کسری تجاری ۷۴ میلیارد دلاری را مورد انتقاد قرار داده، تهدید به تعرفه ۳۲ درصدی بر واردات تایوان و ۲۵ درصد بر نیمه‌رساناها کرده، و خواستار پرداخت بیشتر تایوان برای تامین امنیتش شده است. در حالی که کارشناسان و کنگره از تایوان حمایت می‌کنند، تنها ۳۶ درصد آمریکایی‌ها از اعزام نیرو برای شکستن محاصره یا دفع تهاجم چین حمایت می‌کنند. وضعیت موجود، شکننده است و برخلاف پیش‌بینی مائو، حل مسئله تایوان خیلی زودتر از صد سال ممکن است رخ دهد./ منبع