سفر پوتین به هند با هدف تأیید مجدد روابط دهلی نو–مسکو، همزمان با اعمال فشار ترامپ برای تنزل دادن آن

به گزارش اطلس دیپلماسی، مقاله‌ای با عنوان «سفر پوتین به هند با هدف تأیید مجدد روابط دهلی نو–مسکو، همزمان با اعمال فشار ترامپ برای تنزل دادن آن» به قلم چیتیج باجپائی (Chietigj Bajpaee) در اندیشکده چتم هاوس (Chatham House) منتشر شده است. این مقاله استدلال می‌کند که سفر ولادیمیر پوتین به هند در ماه دسامبر، در حالی که روابط دوجانبه تحت فشار فزاینده دولت ترامپ برای کاهش خرید نفت روسیه و واردات تسلیحات قرار گرفته، با هدف تثبیت روابط راهبردی و تنوع‌بخشی به همکاری‌های تجاری و دفاعی انجام می‌شود. آمریکا با اعمال تعرفه‌های ۵۰ درصدی و تحریم‌های ثانویه بر شرکت‌های نفتی روسیه، تلاش کرده تا سیاست «استقلال راهبردی» هند را که به‌دنبال حفظ ارتباط با تمامی قطب‌های قدرت جهانی است، به چالش بکشد. با این حال، هند به دلایل عملی و ایدئولوژیک، به‌دنبال «کاهش مدیریت‌شده» روابط با روسیه است تا در عین حفظ منافع بلندمدت با غرب، مسکو را به‌عنوان شریک راهبردی ویژه خود حفظ کند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.

سفر ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، به هند در ماه دسامبر ۲۰۲۵، در واقع اولین سفر او از زمان تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ است و در زمانی انجام می‌شود که روابط سنتی دهلی نو–مسکو تحت فشار شدید ایالات متحده برای تنزل قرار دارد. دولت ترامپ با هدف کاهش شدید خرید نفت خام روسیه توسط هند، تعرفه‌های اعمال شده بر واردات از هند را تا ۵۰ درصد افزایش داده و سپس با اعمال تحریم‌های ثانویه بر شرکت‌های بزرگ نفتی روسیه، عملاً تجارت انرژی هند و روسیه را تحت تأثیر قرار داده است. در واکنش به این فشارها، خریدهای نفت خام روسیه توسط شرکت‌های هندی، از جمله شرکت‌های بزرگی نظیر آدانی و ریلاینس، کاهش یافته و هند با افزایش واردات از ایالات متحده و غرب آسیا، در حال تنوع‌بخشی به منابع انرژی خود است. این اقدامات، علاوه بر کاهش وابستگی به روسیه، به کاهش عدم توازن تجاری هند با آمریکا نیز کمک می‌کند که یکی از دلایل کلیدی نارضایتی دولت ترامپ بوده است.

سفر پوتین در تلاش است تا کاهش مورد انتظار در خرید نفت را با تنوع‌بخشی به روابط تجاری جبران کند؛ هدفی که شامل گسترش همکاری‌ها در زمینه‌هایی فراتر از انرژی است. این دو کشور به‌دنبال افزایش تجارت دوجانبه به یک‌صد میلیارد دلار تا سال ۲۰۳۰ هستند و انتظار می‌رود که در این سفر، توافقنامه‌ای برای جابجایی نیروی کار ماهر هندی به روسیه در بخش‌های با کمبود نیروی کار، مانند خدمات فناوری اطلاعات، امضا شود. علاوه بر این، انرژی هسته‌ای غیرنظامی و توسعه راکتورهای ماژولار کوچک، و همچنین نهایی کردن قراردادهای دفاعی جدید، از دیگر محورهای اصلی مذاکرات خواهد بود. اگرچه بیش از ۵۰ درصد از تجهیزات نظامی در حال خدمت هند همچنان ساخت روسیه است، اما واردات تسلیحات از مسکو روندی کاهشی داشته و از ۷۲ درصد کل واردات بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۴، به ۳۶ درصد در بازه سال‌ ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ رسیده است. این روند ناشی از تلاش هند برای تنوع‌بخشی منابع، تقویت صنعت دفاعی بومی و نگرانی‌های دهلی نو در مورد افزایش وابستگی روسیه به قطعات چینی است.

هند در حال پیمودن مسیری دشوار است تا «استقلال راهبردی» خود را که بر حفظ روابط با تمامی قدرت‌های بزرگ جهانی استوار است، حفظ کند. فشار آمریکا و انتقادات فزاینده پایتخت‌های اروپایی (که شامل اعمال تحریم‌هایی علیه نهادهای هندی نیز شده)، نگه‌داشتن این استقلال را دشوار کرده است؛ زیرا این سیاست تنها زمانی به آسانی کار می‌کند که تمامی قطب‌های قدرت با یکدیگر کنار بیایند. با وجود این فشارها، هند به دلایل عملی و ایدئولوژیک، شراکت ویژه و ممتاز خود را با روسیه به‌طور کامل قطع نخواهد کرد، زیرا مسکو را شریکی مطمئن‌تر در برابر رفتار دمدمی مزاج دولت ترامپ می‌بیند. با این حال، روابط هند و روسیه دیگر وزن ژئوپلیتیک گذشته (دوران جنگ سرد) را ندارد و مسیر بلندمدت در حال حرکت به‌سمت یک «کاهش مدیریت‌شده» است؛ به‌طوری‌که هند در کوتاه‌مدت به تحریم‌های آمریکا پاسخ می‌دهد، در میان‌مدت واردات دفاعی را متنوع ساخته و تولید داخلی را تقویت می‌کند، و در بلندمدت به‌دنبال تعمیق روابط با غرب خواهد بود./ منبع