بازتولید افراطی‌گرایی: بلوچستان پاکستان تشنه صلح است

در پنجاه سال اخیر، داستان بلوچستان عمدتاً توسط گروه‌های جدایی‌طلب و رهبران شبه‌نظامی بازنویسی شده است؛ آنان با روایت‌هایی بر پایه قربانی شدن و انتقام، استان را در چرخه‌ای از ترس و ناامنی اسیر کرده‌اند. سوءاستفاده از جوانان، که به‌دلیل فقر و عقب‌ماندگی، قربانی تبلیغات مسلحانه شده‌اند، مهم‌ترین ابزار تداوم این وضعیت بوده است. گروه‌های دانشجویی که می‌توانستند موتور تحول اجتماعی باشند، به پلتفرم‌های جذب به گروه‌های مسلح تبدیل شدند. در نتیجه، نسل جوان بلوچستان بین تبلیغات افراطی و وعده‌های آینده‌ای مسالمت‌آمیز گرفتار شده است.

با وجود دهه‌ها خشونت، مبارزه مسلحانه دستاورد عینی برای مردم بلوچستان نداشته: زیرساخت‌ها ضعیف، آموزش و درمان عقب‌مانده و فرصت‌های شغلی اندک مانده است. بزرگ‌ترین قربانیان، خود بلوچ‌ها هستند که از خانه رانده شده‌اند و امنیت و آینده خود را از دست داده‌اند. وعده‌های عدالت و رهایی از سوی افراط‌گرایان پوچ از آب درآمده و تنها میراثی از خون و نومیدی برجای گذاشته است.

باید به تحول فکری گلزار امام شانبه، فرمانده پیشین ارتش ملی‌گرای بلوچ، نگاه کرد. شانبه با رد علنی مسیر مسلحانه، از جوانان خواسته است تا فریب گروه‌های افراطی را نخورند و راه گفت‌وگو را پیش بگیرند. او تأکید می‌کند که تنها راه پیشرفت، مذاکره با حکومت و نه تکیه بر اسلحه یا حمایت‌های خارجی است. شانبه هشدار می‌دهد که نیروهای خارجی، برای اغراض ژئوپلتیک خود از نارضایتی مردم بلوچستان بهره‌برداری می‌کنند. افشاگری‌های شانبه همچنین نشان می‌دهد که برخی چهره‌های فعال در بلوچستان همچون میرغفار لنگو و عطاالله منگل یا پیشینه جدی شبه‌نظامی دارند یا آشکارا از دریافت کمک خارجی حمایت کرده‌اند.

تحول مشابهی در مواضع میر هزار خان مری قابل مشاهده است که بعد از سال‌ها زندگی خارج از پاکستان، به ضرورت مصالحه و مذاکره پی برده است. این چهره‌های پیشین شبه‌نظامی همگی مجادله مسلحانه را بی‌فایده و مخرب می‌دانند و خواستار عبور از گذشته برای آغاز فصلی تازه شده‌اند.

نسل جوان بلوچستان باید این درس را آویزه گوش کند: پیشرفت حقیقی تنها با مطالبه مدرسه به جای شعار، شغل به جای اسلحه و نمایندگی به جای شورش تحقق می‌یابد. مشکلات فقر، آموزش، بهداشت و مسئله افراد ناپدیدشده فقط از راه‌های سیاسی، قانونی و دموکراتیک قابل حل است و نه از طریق اقدامات خشن. صدای ادغام و آشتی توسط روزنامه‌نگارانی چون عمار مسعود تأکید شده است که رهبران واقعی بلوچستان درک کرده‌اند که تنها راه پایدار، همکاری با دولت و عبور از سیاست انتقام است. آینده بلوچستان در گرو رهاسازی چرخه انتقام و استقبال از سیاست پیشرفت است. مردم و به‌ویژه جوانان این منطقه، شایسته آینده‌ای مملو از منزلت، فرصت و صلح‌اند؛ آینده‌ای که فقط با خاموش شدن اسلحه و آغاز گفت‌وگو ممکن خواهد بود./ منبع