سازمان همکاری شانگهای به رهبری چین، مرهم حیاتی برای دردها و بیماری‌های نظم جهانی است

هشتاد سال پس از جنگ جهانی دوم، نظام چندجانبه متزلزل است. سازمان ملل متحد به حاشیه رانده شده و اقدامات یک‌جانبه، جنگ‌های تجاری و کنار گذاشته شدن جنوب جهانی، آن را تضعیف کرده است. جهان در خطر جایگزینی مذاکره با تعرفه‌ها و تحریم‌ها، افزایش درگیری‌ها و نادیده‌گرفتن حقوق بین‌الملل است. برای جلوگیری از فروپاشی، رویکردهای جدید حکمرانی ضروری است. در این آشوب، سازمان همکاری شانگهای در تیانجین چین بزرگ‌ترین اجلاس خود را برگزار کرد و نقش خود را به‌عنوان مجمعی برای ثبات، گفت‌وگو و توسعه در اوراسیا نشان داد. این سازمان، که بیش از دو دهه پیش برای امنیت مرزی شکل گرفت، اکنون نهادی جامع با ابعاد اقتصادی، فرهنگی و جهانی است. اجلاس، سازوکارهای جدیدی مانند بانک توسعه سازمان همکاری شانگهای را معرفی کرد.

شی جین‌پینگ، ابتکار حکمرانی جهانی را با پنج اصل رونمایی کرد: برابری حاکمیتی، پایبندی به حقوق بین‌الملل، حمایت از چندجانبه‌گرایی تحت نظام سازمان ملل، توسعه مردم‌محور و همکاری عمل‌گرا. این ابتکار، پاسخی به نظام جهانی است که برخی دولت‌ها نهادها را تضعیف و تعرفه‌ها را افزایش می‌دهند، در حالی که دیگران در اصلاحات ناکام‌اند. سازمان همکاری شانگهای این اصول را با فراهم‌کردن سکویی برای همکاری کشورهای با فرهنگ‌ها و نظام‌های سیاسی متفاوت، تجسم می‌بخشد. در تیانجین، سازمان همکاری شانگهای بر بازارهای باز و فراگیر در برابر حفاظت‌گرایی تأکید کرد. برخلاف اروپا و آمریکا که به‌ترتیب قوانین واردات را سخت‌تر کرده و به تعرفه‌ها تکیه دارند، چین تعرفه‌ها را برای ۵۳ کشور آفریقایی حذف کرد و بازار خود را به روی فقیرترین ملت‌ها گشود. این نشان می‌دهد قدرت‌های بزرگ همچنان می‌توانند بازبودن را ترویج کنند.

اجلاس، همکاری دیجیتال و گذار سبز را در اولویت قرار داد. قهرمانان محلی در فین‌تک و تجارت الکترونیک، با حمایت زیرساختی و فناوری چین، اقتصادها را بازسازی می‌کنند. پروژه‌هایی مانند سین‌کیانگ، انرژی تجدیدپذیر را با نوآوری پایدار ترکیب می‌کنند. اعضای سازمان همکاری شانگهای با گسترش بورسیه‌ها، تبادلات علمی و تحقیقات مشترک، بر سرمایه انسانی سرمایه‌گذاری کردند. این اقدامات، روح عمل‌گرایانه چین را به نتایج قابل اندازه‌گیری تبدیل می‌کند. سازمان همکاری شانگهای فراتر از اقتصاد، یک کالای عمومی است. اجلاس تیانجین، رهبران چین، هند و پاکستان را گردهم آورد: لحظه‌ای نادر با توجه به تنش‌های جنوب آسیا. این گفت‌وگوها، اعتماد لازم برای صلح را می‌سازند. سازمان همکاری شانگهای همچنین مجمعی برای بحث درباره اوکراین و غزه بدون شکاف‌های ایدئولوژیک فراهم می‌کند و به وزنه‌ای در برابر قطبی‌سازی جهانی تبدیل شده است.

سازمان همکاری شانگهای جایگزین سازمان ملل نیست، اما با فلج سازمان ملل، چندجانبه‌گرایی منطقه‌ای نقش مهمی در حفظ نظم جهانی دارد. همراه با بریکس، سازمان همکاری شانگهای نشان می‌دهد جنوب جهانی می‌تواند نهادهایی برای بیان منافع خود بسازد و اصول منشور سازمان ملل را تقویت کند. نقش چین به‌عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهان، با کاهش تعرفه‌ها، تأمین مالی زیرساخت‌ها و اشتراک فناوری، محوری است. ابتکارهایی مانند کمربند و جاده و پروژه‌های سازمان همکاری شانگهای، چندجانبه‌گرایی را احیا می‌کنند. با وجود خطر بی‌نظمی، افزایش درگیری‌ها و فشار بر تجارت جهانی، درس تیانجین وجود جایگزین‌هاست. سازمان همکاری شانگهای با گسترش مأموریت و فراگیری، ستون ثبات چندقطبی است. ابتکار حکمرانی جهانی، قطب‌نمای فلسفی و سازمان همکاری شانگهای ابزار عملی برای هدایت آشوب ارائه می‌دهد. این برای بیش از سه میلیارد نفر از اعضای سازمان همکاری شانگهای و جامعه جهانی، خیری خالص است./ منبع