بحران گرینلند به پایان می‌رسد

توافق گرینلند بحران دیپلماتیک میان آمریکا، دانمارک و گرینلند را پایان داد اما هزینه اعتماد را بالا برد.

به گزارش اطلس دیپلماسی، « بحران گرینلند به پایان می‌رسد» با عنوان اصلی The Greenland Fiasco Stumbles to an End، نوشته آیزاک استنلی-بکر (Isaac Stanley-Becker) و منتشرشده در آتلانتیک (The Atlantic)، به بررسی توافق جدید میان آمریکا، دانمارک و گرینلند درباره حضور امنیتی واشنگتن در قطب شمال می‌پردازد. این یادداشت نشان می‌دهد که چگونه یک مناقشه ژئوپلیتیکی ناشی از درخواست‌های ترامپ برای کنترل گرینلند، به توافقی امنیتی تبدیل شد اما پیامدهایی برای اعتماد میان متحدان آمریکا برجای گذاشت. در ادامه، چکیده این مطلب آمده است.

بحران چندماهه بر سر آینده گرینلند سرانجام با توافقی میان ایالات متحده، دانمارک و گرینلند وارد مرحله جدیدی شد؛ توافقی که بدون انتقال حاکمیت این جزیره به آمریکا، امکان افزایش حضور نظامی واشنگتن و تقویت همکاری‌های امنیتی در منطقه قطب شمال را فراهم می‌کند. این توافق در شرایطی شکل گرفت که اظهارات پیشین دونالد ترامپ درباره ضرورت کنترل گرینلند توسط آمریکا، نگرانی‌هایی جدی در میان متحدان اروپایی ایجاد کرده بود.

گرینلند، قلمروی خودمختار وابسته به دانمارک، به دلیل موقعیت جغرافیایی و منابع طبیعی، اهمیت راهبردی زیادی دارد. نزدیکی این جزیره به مسیرهای قطبی، ذخایر معدنی و نقش آن در رقابت‌های امنیتی میان آمریکا، روسیه و چین، باعث شده است که واشنگتن حضور خود در این منطقه را بخشی از منافع امنیتی خود بداند.

در آغاز این بحران، ترامپ بارها از علاقه خود به کنترل گرینلند سخن گفت و حتی امکان استفاده از گزینه‌های سخت را رد نکرد. این مواضع واکنش شدید دانمارک را به دنبال داشت و نگرانی‌هایی درباره آسیب دیدن روابط میان دو عضو ناتو ایجاد کرد. مقام‌های دانمارکی هشدار دادند که هرگونه اقدام علیه قلمروی یکی از اعضای این ائتلاف، پیامدهای گسترده‌ای برای ساختار امنیتی غرب خواهد داشت.

با ادامه مذاکرات، مسیر از بحث درباره انتقال سرزمین به سمت یک توافق امنیتی تغییر کرد. چارچوب نهایی بر پایه توافق دوران جنگ سرد میان آمریکا و دانمارک شکل گرفت؛ توافقی که به واشنگتن امکان فعالیت‌های نظامی گسترده در گرینلند را می‌داد. آمریکا پیش‌تر نیز یک پایگاه فضایی در شمال غربی جزیره داشت و در دوره جنگ سرد حضور نظامی گسترده‌تری در این منطقه برقرار کرده بود.

توافق جدید قرار است حضور آمریکا را تثبیت کند و امکان توسعه زیرساخت‌های نظامی، استفاده از حریم هوایی و افزایش همکاری‌های دفاعی را فراهم آورد. همچنین موضوع جلوگیری از ایجاد پایگاه‌های کشورهای خارج از ناتو و محدود کردن سرمایه‌گذاری‌های حساس چین و روسیه در گرینلند از محورهای مطرح‌شده در این چارچوب است.

از نگاه مقام‌های آمریکایی، یکی از نگرانی‌های اصلی این بود که تغییر احتمالی وضعیت سیاسی گرینلند در آینده بتواند دسترسی واشنگتن به زیرساخت‌های راهبردی این منطقه را محدود کند. مشارکت مستقیم گرینلند در توافق جدید تلاش دارد این نگرانی را کاهش دهد و چارچوبی سه‌جانبه برای همکاری ایجاد کند.

مقام‌های دانمارکی و گرینلندی از توافق استقبال محتاطانه کردند و آن را عاملی برای تقویت همکاری‌های امنیتی دانستند. با این حال، فضای ایجادشده در طول بحران، تأثیراتی فراتر از مفاد توافق بر جای گذاشت. برخی ساکنان گرینلند و ناظران اروپایی نسبت به اهداف واشنگتن و نحوه برخورد دولت آمریکا با متحدانش ابراز نگرانی کردند.

تجربه گرینلند نشان داد که حتی دستیابی به یک توافق امنیتی میان متحدان سنتی می‌تواند تحت تأثیر شیوه طرح مطالبات سیاسی و لحن مذاکرات قرار گیرد. آمریکا در نهایت به بسیاری از اهداف امنیتی خود نزدیک شد، اما این روند هزینه‌ای در حوزه اعتماد سیاسی میان واشنگتن و شرکای اروپایی آن به همراه داشت./ منبع