کره‌جنوبی پس از یون به سیاست خارجی متعادل‌تری نیاز دارد

با نزدیک‌شدن به انتخابات ریاست‌جمهوری کره‌جنوبی که کم‌تر از دو هفته دیگر برگزار می‌شود، این کشور در مقطعی حساس قرار گرفته است. پس از استیضاح رییس‌جمهور سابق یون سوک‌یول به دلیل اعلام وضعیت اضطراری در ماه دسامبر، کره‌جنوبی به رهبری نیاز دارد که ثبات داخلی را بازگرداند و سیاست خارجی پیچیده‌ای را در برابر چالش‌های ژئوپلیتیکی هدایت کند. جامعه کره به‌شدت دوقطبی است و تظاهرات گسترده‌ای در حمایت یا مخالفت با یون برگزار شده است. آشوب سیاسی به حزب حاکم قدرت مردم (PPP) نیز سرایت کرده و این حزب چندین بار نامزد خود را تغییر داده است. نظرسنجی‌های اخیر نشان می‌دهد که لی جائه‌میونگ، نامزد حزب دموکراتیک مخالف، با ۴۹ درصد حمایت پیشتاز است و کیم مون‌سو از حزب حاکم با ۲۷ درصد در جایگاه دوم قرار دارد.

لی، که حزبش به‌طور سنتی گرایش چپ دارد، در این کارزار انتخاباتی به سمت میانه‌رو حرکت کرده است. او با توجه به رأی‌دهندگان محافظه‌کار مردد، از مواضع پیشرو پیشین خود در انتخابات سال‌های ۲۰۱۷ و ۲۰۲۲ که به دلیل نرمش در برابر کره‌شمالی و طرفداری از چین مورد انتقاد قرار گرفته بود، فاصله گرفته است. سخنرانی آغازین کارزار او بدون اشاره به کره‌شمالی، بر اولویت‌های داخلی و «عمل‌گرایی پیشرو و آینده‌نگر» تمرکز دارد. این رویکرد نشان‌دهنده تعادل ظریفی است که سیاستمداران کره‌ای باید بین مسائل داخلی و چالش‌های سیاست خارجی برقرار کنند.

اگرچه نگرانی‌های اقتصادی، به‌ویژه پس از افت اخیر ارزش وون، ذهن رأی‌دهندگان را به خود مشغول کرده، سیاست خارجی نیز اهمیت برابر دارد. موقعیت کره‌جنوبی در مرکز رقابت قدرت‌های بزرگ، توجه به ملاحظات ژئوپلیتیکی را اجتناب‌ناپذیر می‌کند. رییس‌جمهوری که این موضوع را نادیده بگیرد، امنیت ملی و ثبات بلندمدت کشور را به خطر می‌اندازد.

نخستین چالش سیاست خارجی، بهبود روابط با کره‌شمالی است. روابط دو کره به‌شدت رو به وخامت رفته و پیونگ‌یانگ، سئول را «دشمن اصلی» خود خوانده و از ایده اتحاد مجدد دست کشیده است. رویکرد یون به تقویت روابط با ایالات متحده و ژاپن و تأکید بر بازدارندگی نظامی به جای گفت‌وگو، این روابط را بیش از پیش تیره کرده است. هرچند بازگشت به گرمای روابط در دوره مون جائه‌این بعید به نظر می‌رسد، رییس‌جمهور بعدی باید کاهش تنش را در اولویت قرار دهد. قطع کانال‌های ارتباطی و چارچوب‌های همکاری، خطر سوءتفاهم و درگیری را به سطح خطرناکی رسانده است. بازسازی این سازوکار‌ها باید در صدر برنامه‌ها باشد.

یکی از راه‌های کلیدی، تشویق ایالات متحده به ازسرگیری گفت‌وگو با کره‌شمالی است. سابقه دیدارهای دونالد ترامپ، رییس‌جمهور ایالات متحده، با کیم جونگ‌اون و تمایل او به ادامه مذاکرات، فرصتی دیپلماتیک برای سئول فراهم می‌کند که باید از آن حمایت راهبردی کند. ترامپ پیش‌تر از سئول خواسته بود هزینه حضور نظامی آمریکا در شبه‌جزیره را افزایش دهد، که نگرانی‌هایی درباره قابلیت اطمینان واشنگتن در بحران‌های امنیتی ایجاد کرده است. با توجه به احتمال تداوم اقدامات تحریک‌آمیز پیونگ‌یانگ در حالی که روابط با آمریکا متوقف مانده، حمایت از گفت‌وگوی ترامپ -کیم در نهایت به منافع امنیت ملی سئول خدمت می‌کند.

این به معنای اتخاذ موضع نرم در برابر کره‌شمالی نیست، بلکه نیازمند بازتعادل به سوی سیاستی با توان دفاعی قوی و همزمان پیگیری گفت‌وگو و مذاکره است. تاریخ نشان می‌دهد دوره‌های تعامل معمولاً به کاهش اقدامات تحریک‌آمیز پیونگ‌یانگ منجر شده و فضایی برای دیپلماسی ایجاد می‌کند. در حالی که واشنگتن به دلیل معاهده دفاعی متقابل سال ۱۹۵۳ مهم‌ترین متحد سئول باقی می‌ماند، رییس‌جمهور بعدی باید روابط دیپلماتیک گسترده‌تری را پرورش دهد تا سئول در برابر تغییرات سیاسی در واشنگتن آسیب‌پذیر نباشد.

چین، به‌عنوان بزرگ‌ترین شریک تجاری کره‌جنوبی، به‌رغم تفاوت‌های ایدئولوژیک، نیازمند تعامل عمل‌گرایانه است. تلافی اقتصادی پرهزینه‌ای که سئول در سال ۲۰۱۷ به دلیل استقرار سامانه دفاع موشکی تاد متحمل شد، یادآور خطرات مدیریت نادرست این رابطه است. سئول همچنین باید در برابر برنامه‌های احتمالی دولت ترامپ برای گسترش استفاده از پایگاه‌های نظامی و نیروهای آمریکایی در کره‌جنوبی، مثلاً برای مهار چین، محتاط باشد. گرفتارشدن در مناقشه بین دو ابرقدرت جهان به‌شدت به منافع سئول آسیب می‌رساند و رییس‌جمهور بعدی باید استقلال راهبردی کره‌جنوبی را به‌وضوح اعلام کند.

این موضوع اولویت دیگری را برجسته می‌کند: تسریع در انتقال کنترل عملیاتی زمان جنگ ارتش کره‌جنوبی به یک فرمانده کره‌ای. این اقدام استقلال راهبردی را تأیید کرده و انعطاف‌پذیری بیش‌تری در بحران‌ها فراهم می‌کند، ضمن اینکه از گرفتاری ناخواسته در مناقشات منطقه‌ای جلوگیری کرده و چارچوب اتحاد را حفظ می‌کند.

علاوه بر بازتعادل روابط با ابرقدرت‌ها، رییس‌جمهور بعدی باید ابتکاراتی مانند سیاست جدید جنوبی را برای تقویت شراکت با آسه‌آن احیا کند. آسه‌آن نه‌تنها فرصت اقتصادی، بلکه فضایی دیپلماتیک برای رهبری کره‌جنوبی به‌عنوان یک قدرت میانی ارائه می‌دهد. گفت‌وگوی اندیشکده آسه‌آن-کره فرصت دیگری برای این هدف است. همچنین، تقویت روابط با متحدان اروپایی، به‌ویژه در حالی که اتحادیه اروپا روابط خود با آمریکای ترامپ را بازتنظیم می‌کند، ضروری است. شرکای اروپایی می‌توانند همکاری فناورانه، فرصت‌های سرمایه‌گذاری و حمایت دیپلماتیک ارائه دهند. علاقه رو به رشد آن‌ها به منطقه هند-پاسیفیک با نیاز سئول به شراکت‌های متنوع هم‌راستا است.

رییس‌جمهور جدید باید ارتباط با روسیه را نیز حفظ کند و اجازه ندهد مناقشه اوکراین این روابط را قطع کند. با توجه به نزدیکی مسکو به کیم، روابط باثبات سئول-مسکو می‌تواند برای بهبود روابط بین دو کره حیاتی باشد. در نهایت، درخواست‌های داخلی برای توسعه زرادخانه هسته‌ای مستقل باید رد شود. چنین اقدامی می‌تواند مسابقه تسلیحاتی منطقه‌ای را برانگیزد و بی‌ثباتی در شمال شرق آسیا را به‌شدت افزایش دهد. در عوض، کره‌جنوبی باید خود را به‌عنوان حامی خلع سلاح منطقه‌ای و حل مناقشات معرفی کند و از تخصص فناوری خود برای ترویج مکانیزم‌های راستی‌آزمایی و اعتمادسازی استفاده کند.

با اتخاذ این رویکرد متوازن در سیاست خارجی – حفظ توان دفاعی قوی، پیگیری گفت‌وگو، تنوع‌بخشی به شراکت‌های دیپلماتیک فراتر از چارچوب سه‌جانبه با آمریکا و ژاپن و حمایت از ثبات منطقه‌ای – رییس‌جمهور بعدی کره‌جنوبی می‌تواند چالش‌های پیچیده شبه‌جزیره را هدایت کرده و بنیانی برای صلح و رفاه بلندمدت ایجاد کند. در عصری با رقابت فزاینده قدرت‌های بزرگ، استقلال راهبردی کره‌جنوبی به انتخاب یک طرف وابسته نیست، بلکه به پرورش روابط متنوعی بستگی دارد که به منافع ملی خدمت کرده و به ثبات منطقه‌ای کمک می‌کند./ منبع