ده موضوعی که باید در نشست ترامپ و شی در واشنگتن زیر نظر داشت

نشست ترامپ و شی در شرایطی برگزار می‌شود که آینده آتش‌بس تجاری، هوش مصنوعی، تایوان و اهرم‌های اقتصادی آمریکا در برابر چین در کانون توجه قرار دارد

به گزارش اطلس دیپلماسی، مقاله‌ای با عنوان «ده موضوعی که باید در نشست ترامپ و شی در واشنگتن زیر نظر داشت» به قلم راش دوشی (Rush Doshi) در شورای روابط خارجی آمریکا (Council on Foreign Relations) منتشر شده است. مقاله با بررسی ده محور اصلی، وضعیت کنونی روابط واشنگتن و پکن و موضوعاتی را که می‌توانند نتیجه نشست و مسیر تنش‌زدایی میان دو کشور را شکل دهند، بررسی می‌کند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.

رئیس‌جمهور چین، شی جین‌پینگ، برای نخستین سفر دولتی خود به واشنگتن در یازده سال گذشته می‌رود و استقبال کم‌سابقه دونالد ترامپ از او، نشانه اهمیت نشست است. با این حال، تفاوت در تشریفات، بازتابی از عدم توازن عمیق‌تر در روابط است. پکن تصور می‌کند با اهرم‌هایی مانند کنترل صادرات مواد معدنی کمیاب، دولت ترامپ را وادار به کاهش تنش کرده است. واشنگتن نیز در موارد متعدد از ابزارهای فشار خود استفاده نکرده و در مقابل، تعرفه‌ها را کاهش داده است. این وضعیت نوعی تنش‌زدایی ناپایدار ایجاد کرده که برای پکن مطلوب است، زیرا چین می‌خواهد در سال‌های آینده رشد نسبی قدرت خود را تثبیت کند.

پکن در عین حال اقداماتی انجام داده که تنش را افزایش می‌دهد؛ از محدود کردن خروج تولید شرکت‌ها از چین و کاهش عرضه مواد معدنی کمیاب تا بازداشت شهروندان آمریکایی و ادعای انتقال تصاویر ماهواره‌ای به ایران. واشنگتن نیز ابزارهایی مانند محدودیت پهپادها و ربات‌های چینی، هشدار درباره استخراج مدل‌های هوش مصنوعی آمریکایی و امکان اعمال تعرفه‌های سنگین بر خریداران نفت روسیه و ایران را در اختیار دارد، اما دولت ترامپ تاکنون از بسیاری از این اهرم‌ها استفاده نکرده است.

نخستین موضوع، تمدید آتش‌بس تعرفه‌ای بوسان است که در روز ۱۰ نوامبر منقضی می‌شود. واشنگتن معتقد است چین تنها حدود دو سوم تعهدات خود درباره مواد معدنی کمیاب را اجرا کرده و تمدید کوتاه‌مدت را فرصتی برای سنجش پایبندی پکن می‌داند. موضوع دوم، ابزارهای تعرفه‌ای است که آمریکا فعلاً کنار گذاشته است. موضوع سوم، تعهدات خرید است؛ از جمله خرید هواپیماهای بوئینگ و محصولات کشاورزی که پکن برخی از آنها را تأیید نکرده است. چهارمین موضوع مربوط به «هیئت تجارت» است که ممکن است چارچوبی برای فهرست کالاهای مورد معامله و کاهش برخی تعرفه‌ها فراهم کند.

موضوع پنجم این است که سرمایه‌گذاری خودروسازان چینی در آمریکا بعید است به توافقی مهم منجر شود، زیرا صنعت خودرو و برخی مقام‌ها با آن مخالفت دارند. موضوع ششم به هوش مصنوعی مربوط است. در حوزه هوش مصنوعی، دو کشور درباره گفت‌وگو و احتمال ایجاد خط ارتباطی بحران توافق کرده‌اند، اما پرسش‌هایی درباره حضور نهادهای تخصصی، جدیت مشارکت، تنظیم مقررات هم‌زمان و امکان پاسخ‌گویی واقعی به تماس‌ها وجود دارد. موضوع هفتم این است که کنترل تراشه‌ها و اتهام استخراج صنعتی مدل‌های پیشرفته آمریکایی نیز بر این گفت‌وگو سایه انداخته است.

موضوع تایوان، موضوع هشتم است. پکن خواهان تغییر موضع اعلامی آمریکا درباره استقلال تایوان و مشارکت در تصمیم‌های مربوط به فروش تسلیحات است. مواضع غیررسمی ترامپ می‌تواند حتی بیش از تغییرات رسمی اهمیت داشته باشد. موضوع نهم مربوط به ایران است. درباره ایران نیز پس از نشست پیشین، تحریم‌های ثانویه آمریکا و گزارش‌های مربوط به استفاده از تصاویر ماهواره‌ای چینی در حملات علیه پایگاه‌های آمریکا، حساسیت افزایش یافته است؛ هرچند ترامپ این مسئله را کم‌اهمیت جلوه داده است.

پرونده فنتانیل به‌عنوان دهمین موضوع، فعلاً آرام‌تر است و احتمال اعلام محدود همکاری‌های انتظامی وجود دارد. در نهایت، چهار معیار را می‌توان برای ارزیابی نتیجه نشست مطرح کرد: مدت تمدید آتش‌بس، عملی‌شدن فهرست‌های خرید، عمق واقعی گفت‌وگوی هوش مصنوعی و هرگونه تغییر در ادبیات مربوط به تایوان. این محورها اولویت‌های فوری نشست را مشخص می‌کنند. با این حال، آینده روابط آمریکا و چین ممکن است بیش از توافق‌های نشست، تحت تأثیر رویدادهای پیش‌بینی‌نشده قرار گیرد./ منبع