واشنگتن و پکن نباید مشکلات داخلی یکدیگر را با افول راهبردی اشتباه بگیرند؛ زیرا هر دو همچنان از قدرت اقتصادی، فناورانه و نظامی قابل‌توجهی برخوردارند.
به گزارش اطلس دیپلماسی، مقاله‌ای با عنوان «نشست ترامپ و شی؛ چرا آمریکا و چین نباید یکدیگر را دست‌کم بگیرند» به قلم دکتر جنیفر لیند (Jennifer Lind) در چتم هاوس (Chatham House) منتشر شده است. مقاله با بررسی ضعف‌ها و ظرفیت‌های راهبردی دو کشور، استدلال می‌کند که هر دو طرف باید از برداشت نادرست درباره افول رقیب پرهیز کرده و برای ایجاد نوعی همزیستی راهبردی تلاش کنند. در ادامه، چکیده مطلب آمده است.
رئیس‌جمهوران آمریکا و چین در حالی دیدار می‌کنند که هر دو کشور با فشارهای داخلی و خارجی روبه‌رو هستند. مهم‌ترین خطر در مذاکرات، اشتباه‌گرفتن ضعف‌های طرف مقابل با افول راهبردی اوست. دستور کار نشست شامل تمدید آتش‌بس تجاری، توقف موقت کنترل صادرات مواد معدنی کمیاب، محدودیت‌های تراشه، تایوان، خرید نفت ایران و گفت‌وگو درباره خطرات امنیتی هوش مصنوعی است.
چین با مشکلات اقتصادی مهمی مواجه است. الگوی رشد آن تضعیف شده، مصرف خانوارها پایین مانده، بخش مسکن وارد پنجمین سال رکود شده و بدهی پنهان دولت‌های محلی تهدیدی بلندمدت برای رشد ایجاد کرده است. با این حال، این مشکلات به‌معنای ضعف راهبردی چین نیستند. این کشور توان صنعتی بزرگی دارد و در خودروهای برقی، باتری، انرژی خورشیدی، پهپادها و تجهیزات مخابراتی جایگاه قدرتمندی دارد. چین در هوش مصنوعی نیز به آمریکا نزدیک شده و برخی مدل‌های آن با هزینه کمتر به‌کار گرفته می‌شوند.
نباید تصور کرد کنترل سیاسی فزاینده الزاماً نوآوری چین را متوقف می‌کند. مدل نوآوری چین متفاوت است: دولت بخش‌های راهبردی را انتخاب و آنها را با سرمایه ارزان، یارانه و تقاضای تضمین‌شده تقویت می‌کند؛ رقابت شدید شرکت‌ها، بازار داخلی عظیم و ظرفیت تولیدی گسترده نیز پژوهش را سریع‌تر به تولید انبوه تبدیل می‌کنند. این مدل با اتلاف منابع و ظرفیت مازاد همراه است، اما حتی اگر چین در جایگاه دوم باقی بماند، همچنان رقیبی فناورانه و دشوار خواهد بود. ضعف اقتصادی همچنین مانع جاه‌طلبی راهبردی پکن نشده است. کنترل مواد معدنی کمیاب توان چانه‌زنی چین را نشان داده و این کشور طی دهه‌ها قابلیت‌های نظامی گسترده‌ای ایجاد کرده است. پکن هدف بلندمدت خود درباره تایوان را روشن کرده و هزینه‌های اقتصادی احتمالاً آن را از این هدف منصرف نمی‌کند. در مقابل، قدرت دفاعی تایوان و ادامه فروش تسلیحات آمریکایی می‌تواند بر محاسبات نظامی چین اثر بازدارنده داشته باشد.
چین نیز نباید مشکلات آمریکا را با افول آن اشتباه بگیرد. کسری بودجه، بدهی فزاینده، هزینه بالای بهره بدهی، فشار بر تأمین مالی برنامه‌های اجتماعی و قطبی‌شدن سیاسی، تصویری از یک واشنگتن گرفتار ارائه می‌کند. با این حال، اقتصاد آمریکا عملکرد مطلوبی دارد و کشور همچنان در نوآوری جهانی و فناوری‌های نوظهور پیشتاز است. شبکه متحدان و شرکای آن نیز با وجود تحولات اخیر پابرجا مانده و آمریکا همچنان قدرت نظامی برتر جهان است.
روابط دو کشور زمانی می‌تواند به ثبات برسد که رهبران با احترام به قدرت طرف مقابل، به‌دنبال نوعی همزیستی راهبردی باشند. چنین ترتیبی باید نیازهای امنیتی اصلی هر دو کشور را به‌رسمیت بشناسد، از جنگ جلوگیری کند و همکاری در زمینه‌هایی مانند بازسازی نظام تجارت جهانی، مدیریت خطرات هوش مصنوعی و مقابله با تغییرات اقلیمی را تقویت کند. هیچ‌یک از دو طرف با دست‌کم گرفتن دیگری به این هدف نخواهد رسید. روابط دو کشور در این نگاه صرفاً رقابت اقتصادی نیست، بلکه مسئله‌ای امنیتی و راهبردی است که تصمیم‌های هر دو طرف می‌تواند مسیر آن را تغییر دهد در سال‌های آینده و در سطح جهانی./ منبع