راز شادمانی پوتین در چین چیست؟

ولادیمیر پوتین که اغلب چهره‌ای عبوس دارد، در سفر به چین برای شرکت در اجلاس سازمان همکاری شانگهای (SCO) در تیانجین و مراسم رژه بزرگداشت هشتادمین سالگرد پایان جنگ جهانی دوم در پکن، بسیار شادمان به نظر می‌رسد. در حالی که شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، چهره برجسته این رویدادها است، پوتین نیز از این سفر بهره‌مند شده است. او که به‌تازگی در دیدار آلاسکا با استقبال گرم دونالد ترامپ مواجه شده بود، در این اجلاس فرصتی یافت تا بر ناکامی غرب در منزوی‌کردن خود تأکید کند. نارندرا مودی، نخست‌وزیر هند که کشورش با وجود تحریم‌های آمریکا همچنان نفت روسیه را خریداری می‌کند، در لیموزین آئوروس ساخت روسیه با پوتین گفت‌وگویی نزدیک به یک ساعت داشت. پوتین همچنین با رهبرانی از ترکیه (رجب طیب اردوغان)، ایران (مسعود پزشکیان) و ویتنام (فام مین چینه) دیدار کرد.

چین از این اجلاس برای ترویج سازمان همکاری شانگهای به‌عنوان پایه‌ای برای نظم جهانی جدید استفاده می‌کند، نظمی که در تضاد با نظام کنونی است که به اعتقاد چین و بسیاری از کشورهای جنوب جهانی، برای حفظ منافع غرب طراحی شده است. اگرچه این نظم جدید به نفع چین خواهد بود، اما پوتین در حال حاضر با آن مشکلی ندارد. در میان نخبگان روس، بحث‌هایی درباره وابستگی فزاینده به چین در جریان است. برای پوتین و نزدیکان هم‌سن او، اولویت پیروزی در جنگ اوکراین است و هرگونه مصالحه برای این هدف قابل قبول است، زیرا اعتبار سیاسی و حتی بقای او به این جنگ وابسته است. اما نسل بعدی سیاست‌مداران روس که در دهه‌های پنجم و ششم زندگی خود هستند، نگرانند که روسیه در آینده به یک وابسته چین تبدیل شود. با این حال، پوتین این نگرانی‌ها را نادیده می‌گیرد، زیرا چین برای ادامه جنگ اوکراین ضروری است.

پوتین در سخنرانی خود در اجلاس سازمان همکاری شانگهای، با حمایت از دیدگاه چین، اظهار داشت که این سازمان می‌تواند نقشی پیشرو در ایجاد نظام عادلانه‌تر جهانی ایفا کند، نظامی که جایگزین مدل‌های یورو-محور و یورو-آتلانتیک شده و منافع کشورهای مختلف را در نظر بگیرد. او مدعی شد بحران اوکراین نه به‌دلیل حمله روسیه، بلکه به‌دلیل کودتای مورد حمایت غرب در سال ۲۰۱۴ و تلاش‌های غرب برای جذب اوکراین به ناتو ایجاد شده است، ادعایی که با نادیده‌گرفتن حق حاکمیت اوکراین و پیچیدگی‌های روابط این کشور با ناتو مطرح می‌شود. این سخنان برای مخاطبان سازمان همکاری شانگهای جذاب است، زیرا هم میزبانان را خشنود می‌کند و هم با اعتماد به نفس رو به رشد کشورهای غیرغربی همخوانی دارد. سازمان همکاری شانگهای که بیش از نیمی از جمعیت جهان و حدود یک‌سوم تولید ناخالص داخلی جهانی را نمایندگی می‌کند و سال گذشته رشد اقتصادی متوسط بیش از پنج درصد داشته، فضایی خوش‌بینانه فراهم می‌کند. برای پوتین، که با مشکلات فزاینده داخلی مواجه است، حضور در این جمع که روسیه همچنان در آن اهمیت دارد و دیدگاه‌هایش مورد استقبال یا دست‌کم عدم مخالفت قرار می‌گیرد، رضایت‌بخش است./ منبع